Sápmi

Kuáppil asâttâhškoovlâ uáppei peivikiirjijn šoodâi čaitâlmâs

Ruottukan valoja -čaaitâlm muštâl maailmsoođij áigásii elimist Kuáppil asâttâhškoovlâst párnái já nisonij keččâmkuávlust. 

Nainen istuu käytävällä tuolilla hymyilee, pitää kädessä papereita ja pahvimukia. Taustalla näkyy ikkunoita ja ovia.
— Čaaitâlm lii fiktiivlâš, veikkâ tot vuáđuduvá olmâ mainâsáid, stivrejeijee Heli Huovinen muštâl. Govva: Sáárákáisá Seurujärvi / Yle

Čyeti ihheed tassaaš vuáláčaalij Kuáppil asâttâhškoovlâ vuáđudemkirje. Maailmsoođij ääigi párnái já asâttâhškoovlâ pargei eellim jotkui nuuvt táválávt ko máhđulâš.

Asâttâhškoovlâ párnááh čallii elimistis peivikiirjijd, já ko Heli Huovinen luuvâi taid te sust šoodâi tobdo, ete halijdičij muštâliđ taan ääigist čaaitâlm peht. Peivikiirjijn sun lii uážžum luuhâđ meiddei suu suhâlij muštâlusâin, maid ij lamaš ovdil kuullâmgin.

– Lâi uáli merhâšittee luuhâđ muštâlusâin moin sij iä lah sárnum, tobbeen láá tiäđust-uv vaigâdis muštâlusah, Huovinen muštâl.

Suátiääigist lii lamaš mielâkiddiivâš luuhâđ párnái já nisonij keččâmkuávlust. Táválávt ton ääigi mainâseh muštâluvvojeh almai já hiärái keččâmkuávlust. Huovinen muštâl, ete suu mielân paasij pyereest párnái já páihálij jurduuh suátifaaŋgâin.

– Olmooš lii olmooš. Ulmuuh láá keččâlâm išediđ taid suátifaaŋgâid nuuvt pyereest ko máhđulâš. Sij láá adelâm purrâmâš já tubbáák sehe skipáruššâm sijguin, Huovinen muštâl.

Nuori henkilö istuu harmaalla sohvalla sisätilassa, taustalla on puinen koulunnaulakko.
Kaksi aikuista pukeutuneena harmaisiin susiasuihin.

”Eellim soođij ääigi ij lamaš nuuvt oomâs”

Čaaitâlm hárjuttâsah láá jo pyeri joođoost. Metta Hilli, 14, lii vuossâmuu kerdi iValoiset juávhu čaitâlmist. Sun lii kuorost já lohá peivikirje čalluid. Veikkâ vuosâeehid lii váhá jiäráskittee, te sust lii vises tobdo tast, ete máttá puoh maid sun ferttee-uv mättiđ.

– Lii lamaš mielâkiddiivâš oppâđ, ete eellim ij lah soođij ääigi lamaš nuuvt imâšlâš, Hilli hundâruš.

Sun lii oppâm meiddei mottoom verd puárásub saanijd, moh láá sunjin uđđâseh ige lah kuullâm taid ovdil. Ovdâmerkkân sääni ”tikkur” mii meerhâš ullopääiđi, lâi sunjin oomâs.

Puđâldemteatter iValoiset oovdânpuáhtá ”Ruottukan valoja – elämää asuntolakoulussa valojuovien aikaan” -čaaitâlm vuossâmuu kerdi lávurduv 18.7. Arctic River Resortist Avelist. Heli Huovinen stivree čaaitâlm. Sun lii oovtâst Teija KunnarijnSatu Kyröin čáállám kietâčalluu.

Videost puávtáh keččâđ, ko Aanaar 150-ihheed juhleest iValoiset oovdânpuovtij uánihis uási čaitâlmist.

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Yungmiqu nappo Mihkku Laiti sáhtášii oassálastit gilvui nuppe hávege. Hárjánan gilvaleaddji Heli Aikio áigu fas sáddet musihkkabihtá gilvui.

Suoma Sámi Nuorat -searvvis veahkehit nuoraid oažžut dieđu válga­logahallamii ohcamis. Ságadoalli oaidná nuoraid oassálastima válggaide dehálažžan.

Okta lea oaidnán golbma luopmána, nubbi gávnnai 20 luopmána. Luomeoastit oasttášedje gal luopmániid, muhto olbmot eai leat fállan sidjiide murjjiid.