Ranavalona IIIRanavalona III teraka Razafindrahety tao Manjakazafy tamin'ny 22 Novambra1861, ary maty an-tsesitany tamin'ny 23 Mey1917, no mpanjakavavy farany tao amin' ny Fanjakan' i Madagasikara, mbola nametraka an' Antananarivo ho renivohiny.
Mbola tanaty savorovoro tanteraka ny firenena raha mbola tsy nandray ny fanjakana akory Ranavalona III; nobodoin'i Frantsa tamin'ny alalan' i Amiraly Pierre ny tanànan'i Mahajanga sy Toamasina. Nalain'ny Amiraly Galiber kosa ireo seranana hafa toa an'i Morondava sy Vohemar ary Tolagnaro raha niandoha teo amin'ny fanjakana izy. Hita amin'izany fa mpanjaka anisan'ny nandia fotoan-tsarotra nandritra ny fanjakany Ranavalona III.
Vao 21 taona monja izy tamin' ny 30 Jolay 1883 raha nandray ny fanjakana, araka ny safidin'ny PraiminisitraRainilaiarivony, ka nandimby ny nenitoany, ny mpanjakavavy Ranavalona II. Na dia izy aza no mpanjaka dia eo ampelatanan'ny Praiminisitra kosa ny fahefana, ny praiminisitra rahateo koa no mitana ny andraikitra ambony indrindra amin'ny fibaikoana miaramila. Nanembatsembana ary nampihena ny herin'ny fanjakan' i Madagasikara ny fahazoan'i Frantsa ny andraikitra fa izy no misahana ny raharaha ivelan'i Madagasikara, izany hoe i Frantsa no misolo tena an'i Madagasikara amin'ny raharaha iraisampirenena. Fifanarahana tamin'ny 17 desambra 1885[1], taorian'ny ady 1883-1885 nifanaovan'i Madagasikara tamin'i Frantsa, no nahatonga izany toe-javatra izany ary avy amin'io ihany koa no mahatonga an'i Madagasikara handoa onitra mavesatra dia mavesatra amin'ny frantsay.
Kenda ara-toekarena i Madagasikara noho ny fanakanan'i Frantsa tsy hindram-bola amin'ny banky anglisy fa tsy maintsy amin'ny banky frantsay ihany no manao izany. Mbola niezaka nampifandanja ny herim-panintonana britanika amin'ny herim-panintonana frantsay ny praiminisitra eo amin'ny politika sy ny toekarena eto an-toerana nefa efa niova ny toe-draharaha iraisampirenena taorian'ny kaoferansan' i Berlin (15 novambra1884- 26 febroary1885) nifamorian'ireo samy mpanjanatany. Efa nifanaraka ny britanika sy ny frantsay tamin'ny 5 aogositra1890 fa ankatoavin'i Frantsa ny ifehezan'i Britania Lehibe an'i Zanzibar ary ankatoavin'i Fanjakana Mitambatra kosa ny fahefan'i Frantsa amin'i Madagasikara. Tsy mifandrafy ampahibemaso intsony izany i Frantsa sy ny Fanjakana Mitambatra manoloana ny raharaha Madagasikara. Nisy ihany ireo manamboninahitra ambony anglisy vonona hiaro ny mpanjakavavy, saingy tsy navelan' ny Praiminisitra hihetsika intsony ireo.
Antony iray amin' izay naharesy an' i Madagasikara manoloana an' i Frantsa ny nanakisahana ireo miaramila manamboninahitra ambony vahiny mpampiofana ny tafika malagasy ireo tsy hahazo hiditra amin' ny fibaikoana nefa maro amin'ireo manamboninahitra malagasy no efa manao sarin' ady fotsiny sisa nefa maniry ny hialan' ny Praiminisitra haingana ao am-pony ao.
Raha tanaty fahasarotana no nanombohan-d Ranavalona III ny fanjakany dia mbola tanaty ady ihany koa no nanonganan'ny Jeneraly Gallieni azy ny 28 febroary1897 tsy ho mpanjakan'i Madagasikara intsony sy nanafoanana ny Fanjakan'i Madagasikara ary nandefasana azy sesitany avy hatrany tao La Réunion aloha vao nafindra ho any Alger. Niamboho an-tsesitany Ranavalona III rehefa roapolo taona no tsy naha-mpanjaka azy intsony. Nafenina tany Alger aloha fa 21 taona taty aoriana vao nampodiana taty an-tanindrazana ka napetraka tao amin'ny trano manaran'ny mpanjakavavy tao Manjakamiadana Antananarivo, ary nafindra ho any Ambohimanga tamin'ny taona 2007.
