Samenvatting en recensie In de schaduw van AI

In haar boek In de schaduw van AI – Leven in een algoritmische tijd brengt Madhumita Murgia een reeks indringende en soms schokkende verhalen samen over mensen wier levens diepgaand zijn beïnvloed door kunstmatige intelligentie. Ze laat zien hoe AI in verschillende contexten niet alleen kansen biedt, maar ook ethische dilemma’s en onbedoelde gevolgen met zich meebrengt.

In deze recensie wil ik echter niet de verhalen zelf bespreken, maar stilstaan bij het onderliggende gebruik van AI. De technologie die Murgia beschrijft, vormt immers de kern van de impact die ze blootlegt. AI-systemen zijn vaak ontworpen met een focus op efficiëntie en winst, maar de gevolgen van hun implementatie reiken veel verder. Of het nu gaat om de inzet van algoritmes in de gezondheidszorg, arbeidsmarkt of bij overheidsdiensten, de keuzes die worden gemaakt in het ontwerp en gebruik van AI zijn allesbepalend voor de levens die ermee worden geraakt.

Je levensonderhoud

Achter de indrukwekkende prestaties van kunstmatige intelligentie schuilt een minder zichtbaar, maar onmisbaar verhaal. Techreuzen trainen en implementeren AI-systemen door enorme hoeveelheden data uit de echte wereld te gebruiken. Maar deze data wordt niet zomaar verzameld of verwerkt door de technologie zelf. Het werk wordt gedaan door een wereldwijd leger van laagbetaalde arbeiders met beperkte digitale vaardigheden en onzekere bestaansmiddelen. Deze ondergewaardeerde werkers onthullen een publiek geheim: AI ‘leert’ niet autonoom, maar is volledig afhankelijk van de input van miljoenen mensen.

Dit onzichtbare personeelsbestand bestaat vaak uit kwetsbare groepen. Gemarginaliseerde jongeren, alleenstaande moeders, minderheden, migranten en vluchtelingen vormen de ruggengraat van het werk dat AI voedt. Bijna 90% van hen heeft echter geen idee dat hun werk verband houdt met kunstmatige intelligentie. Ze categoriseren data, modereren content en trainen algoritmes, maar blijven anoniem en zonder erkenning in de schaduw van technologische vooruitgang.

Net als bij eerdere industriële en technologische revoluties wordt ook deze vooruitgang gedragen door mensen aan de onderkant van de samenleving. Als AI inderdaad de volgende grote revolutie is, dan zijn de arbeiders die de technologie trainen en onderhouden de stille krachten achter deze transformatie. Het is hoog tijd om hun cruciale rol te erkennen en hun positie te verbeteren, zodat deze revolutie niet opnieuw ongelijkheid en uitbuiting in stand houdt.

Je lichaam

Deepfake-porno eist in hoog tempo steeds meer slachtoffers. Dit is het directe gevolg van technologie die niet alleen steeds geavanceerder wordt, maar ook betaalbaarder en eenvoudiger te gebruiken is. Wat deze trend extra verontrustend maakt, is dat deepfakes geen toevallig bijproduct zijn van kunstmatige intelligentie. Het zijn doelgerichte hulpmiddelen die bewust worden ingezet om schade aan te richten en mensen te vernederen.

De gevolgen hiervan reiken ver, vooral omdat de technologie voor vrijwel iedereen toegankelijk is. Met slechts enkele klikken kunnen kwaadwillenden iemands gezicht in compromitterende beelden plaatsen, met ingrijpende emotionele, sociale en soms zelfs juridische gevolgen voor de slachtoffers. Deze situatie wordt verergerd door een structureel gebrek aan empathie: wetgeving die tekortschiet in bescherming en online platforms die weigeren verantwoordelijkheid te nemen voor de verspreiding van dergelijke content.

De combinatie van technologische vooruitgang, gemakkelijke toegang en een falende regulering schept een gevaarlijke situatie waarin daders vrijwel ongestoord hun gang kunnen gaan. Zonder strikte wetten en een proactieve houding van grote platforms blijft het aantal slachtoffers toenemen. Het is essentieel dat we deze technologie en de manier waarop zij wordt misbruikt, aan banden leggen om verdere schade te voorkomen.

Je identiteit

Ons gezicht is de brug tussen wie we van binnen zijn en hoe we ons naar buiten presenteren. Het is onze meest zichtbare en herkenbare identiteit, die zowel ons publieke als intieme zelf definieert. Toch wordt dit unieke kenmerk steeds vaker onderworpen aan technologieën die diep in onze persoonlijke levenssfeer binnendringen. Surveillancecamera’s houden ons constant in de gaten, registreren onze bewegingen en slaan beelden op van iedereen die zich ergens bevindt. Dit vormt een directe inbreuk op onze privacy.

Daar blijft het niet bij. Gezichtsherkenningssystemen voegen een extra laag toe aan deze controle. Ze analyseren gezichten, maar maken daarbij regelmatig fouten, met soms ingrijpende gevolgen. De software die deze systemen aanstuurt, trekt verkeerde conclusies, wat kan leiden tot onterechte beslissingen en discriminerende uitkomsten.

Ondanks deze risico’s ontbreekt het momenteel aan duidelijke wetten die het gebruik van gezichtsherkenning door overheden reguleren. Ook is er weinig bescherming tegen surveillance door commerciële partijen. De EU zet met de voorgestelde AI Act een eerste stap om deze juridische leemte op te vullen. Deze wet moet niet alleen grenzen stellen aan het gebruik van gezichtsherkenning, maar ook zorgen voor betere bescherming van onze fundamentele rechten in een wereld waarin technologie steeds dieper in ons dagelijks leven doordringt.

Je gezondheid

Kunstmatige intelligentie heeft, mits goed ontworpen en ethisch ingezet, het potentieel om levens te redden, vooral van mensen in hoge nood. AI-systemen die klinisch zijn getest, kunnen tegenwoordig medische scans met dezelfde nauwkeurigheid lezen als menselijke radiologen. Dit opent de deur naar vroege diagnoses van levensbedreigende ziekten en maakt de ontwikkeling van nieuwe behandelmethoden mogelijk. Vooral in rurale, afgelegen of arme gebieden waar het tekort aan medisch personeel groot is, kan AI een uitkomst bieden. Systemen die röntgenfoto’s nauwkeurig kunnen analyseren, kunnen bijvoorbeeld patiënten helpen die anders geen toegang zouden hebben tot dergelijke medische expertise.

Toch kleeft er een schaduwzijde aan deze technologische vooruitgang. Om AI-systemen te verbeteren en de bias eruit te halen, verzamelen technologiebedrijven enorme hoeveelheden data, vaak afkomstig van mensen in ontwikkelingslanden. Ironisch genoeg profiteren deze gemeenschappen zelf nauwelijks van de voordelen die deze technologie biedt, terwijl grote techbedrijven de maximale economische waarde uit hun data halen. Dit fenomeen, dat wordt aangeduid als digitaal kolonialisme, legt de ongelijkheid bloot die schuilgaat achter de glans van AI-innovaties.

Hoewel AI levens kan redden en kansen kan creëren, vraagt de huidige praktijk om kritische reflectie. Alleen door eerlijker te handelen en de voordelen van AI breder te delen, kan de technologie werkelijk bijdragen aan een rechtvaardigere wereld.

Je vrijheid

Voorspellende politiealgoritmes worden vaak gepresenteerd als een efficiënte en goedkope manier om schaarse middelen beter te verdelen. In theorie kunnen deze systemen helpen misdrijven te voorkomen, in plaats van alleen achteraf de gevolgen aan te pakken. Maar de praktijk roept serieuze vragen op over de ethische en sociale impact van deze technologie.

Er zijn aanwijzingen dat deze algoritmes racistisch kunnen zijn, zelfs als dat niet expliciet de bedoeling is. Ook wanneer ras niet rechtstreeks wordt meegenomen in het besluitvormingsproces, kunnen andere variabelen zoals eerdere arrestaties, getuige zijn van misdrijven, wonen in bepaalde buurten of simpelweg armoede bijdragen aan de versterking van institutioneel racisme. AI-systemen maken immers gebruik van historische data, die vaak doordrenkt is van vooroordelen en ongelijke structuren.

Een voorbeeld dat in het boek uitgebreid wordt besproken, is een Amsterdams gezin waarvan twee kinderen op de Top400- en Top600-lijsten van potentiële probleemjongeren stonden. Hoewel het systeem slechts een bescheiden succespercentage kent, heeft het een enorme impact op de mensen die erin worden opgenomen. Gezinnen worden gestigmatiseerd en onderworpen aan intensieve bemoeienis, zonder dat duidelijk is of dit werkelijk helpt.

AI-gestuurd politiewerk blijkt in veel gevallen minder een benadering van zorg en vergiffenis te zijn, en meer een koude berekening van de kans dat iemand de fout in zal gaan. Dit roept belangrijke vragen op over de balans tussen preventie, rechtvaardigheid en de bescherming van individuele rechten. Terwijl de technologie zich verder ontwikkelt, blijft de vraag hoe we ervoor zorgen dat deze systemen niet bestaande ongelijkheden versterken, maar juist bijdragen aan een eerlijkere samenleving.

Je vangnet

In 2019 publiceerde de Verenigde Naties een vernietigend rapport over de opkomst van de digitale verzorgingsstaat en de toenemende dataficatie van overheidstaken. Het rapport stelt scherp dat digitale technologieën, waaronder AI, niet bijdragen aan een rechtvaardigere samenleving, maar vooral worden ingezet om arme mensen te voorspellen, aan te wijzen, te surveilleren, op te sporen, te controleren en te straffen.

Over de hele wereld zijn AI-systemen ontwikkeld en toegepast om te bepalen wie in aanmerking komt voor sociale bescherming en assistentie. Deze systemen zijn vaak doordrenkt van vooroordelen en gebrekkige logica, maar niemand neemt verantwoordelijkheid voor de gevolgen. Burgers die afhankelijk zijn van deze systemen worden geconfronteerd met willekeur, bureaucratische obstakels en gebrek aan transparantie. Tegelijkertijd blijken veel van deze projecten inefficiënt en een verspilling van publieke middelen.

De echte winnaars zijn de technologiebedrijven die deze systemen ontwikkelen. Terwijl overheden enorme bedragen investeren in de belofte van efficiëntere dienstverlening, zien de tech-bedrijven hun winst groeien, zonder zich druk te maken over de maatschappelijke schade die hun technologie aanricht.

Het rapport legt bloot dat de digitale verzorgingsstaat niet de beloofde vooruitgang brengt, maar juist bijdraagt aan het versterken van ongelijkheid en het ontmantelen van de sociale zekerheid. Het is een waarschuwing tegen het blind vertrouwen in technologie en een oproep om verantwoordelijkheid te nemen voor de impact van deze systemen op kwetsbare groepen in de samenleving.

Je baas

Wereldwijd groeit een leger van meer dan een miljard mensen die dagelijks voor algoritmes werken. Zij vervoeren mensen, bezorgen levensmiddelen, boodschappen, medicijnen, meubilair en boeken. Op fietsen, motoren, in auto’s en vrachtwagens bewegen ze zich voort, aangestuurd door apps die gebruikmaken van AI-systemen. Deze apps fungeren als onzichtbare, onpersoonlijke bazen die via de telefoon bevelen uitdelen.

De software achter deze systemen bepaalt alles. Het wijst opdrachten toe aan koeriers, verifieert hun identiteit, berekent dynamische vergoedingen per klus, stelt bonussen vast, spoort fraude op en neemt zelfs beslissingen over wie wordt aangenomen of ontslagen. Deze AI-gestuurde processen bepalen de dagelijkse realiteit van miljoenen werkers, zonder dat zij enige controle hebben over de uitkomsten of de werking van de algoritmes.

Het werk dat door deze algoritmes wordt beheerst, is vaak ondoorzichtig en onvoorspelbaar. Koeriers en chauffeurs weten nooit precies hoe hun vergoeding wordt berekend of waarom ze bepaalde opdrachten krijgen toegewezen. De beslissingen van deze digitale bazen zijn niet te controleren, maar hebben wel directe en ingrijpende gevolgen voor het inkomen en de bestaanszekerheid van de mensen die eraan onderworpen zijn.

Deze nieuwe manier van werken laat zien hoe kunstmatige intelligentie niet alleen technologie, maar ook de relatie tussen arbeid en macht ingrijpend verandert. De onzichtbare algoritmes sturen en beheersen, terwijl de mensen die voor hen werken nauwelijks inspraak of bescherming hebben. Het is een wereld waarin de menselijke factor steeds meer in de schaduw van AI verdwijnt.

Je rechten

Nu algoritmes en generatieve AI steeds dieper doordringen in ons dagelijks leven, beginnen de eerste slachtoffers van deze systemen eindelijk verhaal te halen. Geautomatiseerde beslissingen hebben vaak verregaande gevolgen, maar blijven voor veel mensen grotendeels onzichtbaar en ondoorgrondelijk. Dit roept de vraag op: hoe kunnen we deze ongrijpbare technologieën aanpakken en verantwoordelijk houden?

In het boek wordt mensenrechtenadvocaat Cori Crider naar voren gebracht als een inspirerende stem in deze strijd. Volgens haar ligt de sleutel in het mededingingsrecht. Crider ziet antikartelwetgeving als de aangewezen weg om Big Tech te bestrijden. Door de marktmacht van technologiebedrijven aan banden te leggen, hoopt ze niet alleen een eerlijker speelveld te creëren, maar ook de schadelijke impact van hun algoritmes te beperken.

Haar benadering is meer dan een juridische strategie; het is een oproep tot structurele verandering. Door de machtsconcentratie van Big Tech te doorbreken, wordt ruimte gecreëerd voor meer transparantie, verantwoordelijkheid en controle. Het is een beginpunt om ervoor te zorgen dat technologie niet alleen ten dienste staat van bedrijven, maar ook van de mensen die ermee te maken krijgen. Crider’s visie laat zien dat de strijd tegen de schaduwzijden van AI niet onhaalbaar is, maar vraagt om vastberadenheid, creativiteit en het gebruik van de juiste juridische middelen.

Je toekomst

In dit hoofdstuk wordt een verontrustend beeld geschetst van delen van China, waar een netwerk van camera’s fungeert als zenuwuiteinden die een centraal digitaal brein voeden. Dit systeem van technologische controle is diep verweven met de Chinese samenleving en opereert op een multidimensionale, invasieve manier. De software registreert de bewegingen van mensen die als mogelijk problematisch worden beschouwd: vermeende herrieschoppers, criminelen, mensen met geestelijke gezondheidsproblemen, burgers met sterke politieke overtuigingen of degenen die klachten hebben ingediend bij de centrale overheid over bureaucratische misstanden.

Dit systeem belichaamt het concept van datakolonialisme in zijn meest extreme vorm. Het fungeert als een onzichtbare hand die elke vorm van onvrede of verzet in de kiem smoort, vooral onder de meest kwetsbare groepen in de samenleving. Burgers bevinden zich in een situatie waarin zij de algoritmes niet begrijpen en geen inzicht hebben in de criteria die de overheid hanteert om hen te beoordelen. Het resultaat is een sfeer van wantrouwen en onzekerheid; mensen weten niet meer wie ze kunnen vertrouwen of hoe ze hun rechten kunnen verdedigen.

Voor velen voelt het alsof ze vastzitten in een kafkaësk systeem, waar de regels ondoorzichtig zijn en beslissingen onverklaarbaar. Dit technologische controleapparaat legt niet alleen de macht van data bloot, maar ook de verpletterende impact van een systeem dat menselijke waardigheid en vrijheid ondergeschikt maakt aan totale controle. Het hoofdstuk schetst daarmee niet alleen een beeld van een surveillancemaatschappij, maar ook een waarschuwing voor de implicaties van dergelijke systemen wereldwijd.

Je samenleving

Het concept van een machtige, niet-gereguleerde technologie die rechten beknot en de samenleving op zijn kop zet heeft ondertussen de mainstream bereikt. ChatGPT heeft ondertussen de wereld veroverd. Enerzijds verhoogt het de dagelijkse productiviteit om bijvoorbeeld klachtenbrieven te schrijven, om toespraken te schrijven, voorstellen en ideeen te analyseren en tekortkomingen te vinden in de gehanteerde argumentatie en logica. Anderzijds zijn er mensen die vinden dat het allemaal eel te snel gaat, en dat het ontbreekt aan behoudzaamheid, supervisie en regulering. We leven in een tijd van exponentiele veranderingen en onzekerheid die ons dwingt om na te denken over lastige vragen: wie bezitten de rechten op de collectieve creatieve output van de mensheid, e kan die output worden nagemaakt door AI-software om te worden verkocht?

Conclusie

Murgia’s boek roept belangrijke vragen op over wie profiteert van deze technologie en wie de lasten draagt. Ze legt een systeem bloot waarin de beloftes van vooruitgang vaak gepaard gaan met schaduwzijden van ongelijkheid, uitsluiting en onrecht. In plaats van AI te zien als een neutraal hulpmiddel, herinnert ze ons eraan dat elke toepassing wordt gekleurd door de waarden en belangen van degenen die de technologie ontwikkelen en inzetten. Juist dat maakt haar boek meer dan een verzameling verhalen – het is een oproep tot reflectie over de manier waarop we kunstmatige intelligentie vormgeven en gebruiken.

Bestellen In de schaduw van AI: managementboek.nlbol.

Samenvatting en recensie De AI revolutie

De AI-revolutie – Hoe kunstmatige intelligentie de maatschappij gaat veranderen (en daar nu al mee bezig is) van Maarten Sukel is een prettig leesbaar boek. In 14 hoofdstukken bespreekt de auteur wat AI is, hoe we het nu al in ons dagelijks leven tegenkomen, de gevolgen ervan en een blik op de toekomst. Sukel deelt zo zijn visie op kunstmatige intelligentie en haar impact op de maatschappij.

Wat is kunstmatige intelligentie? 

Kunstmatige intelligentie omvat een breed scala aan toepassingen, zoals zoekmachines, forecasting, beeldherkenning, tekstclassificatie en generatieve modellen. Het is een veelzijdig begrip dat moeilijk exact te definiëren is.

Machine learning 

Machine learning is een methode waarmee computers leren om taken uit te voeren op basis van voorbeelden. Deze voorbeelden zijn gekoppeld aan de juiste antwoorden, ook wel labels genoemd. Met machine learning kunnen complexe patronen in data vastgelegd worden in een algoritme. Om de prestaties van zo’n model te beoordelen, wordt het meestal getest op een aparte dataset, de testdata, zodat de nauwkeurigheid van het model vastgesteld kan worden. Het is hierbij belangrijk dat de testdata representatief is voor de daadwerkelijke toepassing.

De drijvende krachten achter de AI-revolutie

In de westerse wereld wordt de zoektocht naar nieuwe vormen van kunstmatige intelligentie vooral gedreven door het verlangen naar winst. Vooral Amerikaanse techconglomeraten zetten sterk in op AI-onderzoek en hebben de afgelopen jaren regelmatig nieuwe doorbraken gerealiseerd. Zij investeren vaak in startups, zoals Microsoft, dat een aanzienlijke investering deed in OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Hoewel economische motieven een dominante rol spelen in de ontwikkeling van AI, reiken de toepassingen verder dan alleen financiële winst. AI kan ook bijdragen aan maatschappelijke doelen, zoals de zorg voor een vergrijzende bevolking en de bestrijding van klimaatverandering.

Hoe algoritmen stereotypen versterken

Het onzorgvuldig gebruik van historische data in machine learning kan bestaande ongelijkheden en vooroordelen versterken en blijvend verankeren. De verzamelde data weerspiegelen vaak slechts een beperkt deel van de werkelijkheid. Dit kan leiden tot algoritmes die, hoewel (meestal) onbedoeld, seksistische, heteronormatieve of zelfs racistische uitkomsten genereren. Algoritmes streven ernaar om statistisch gezien zo vaak mogelijk het juiste antwoord te geven en zullen bij twijfel doorgaans kiezen voor het meest voorkomende antwoord.

Overstroomd door synthetische media

Hyperrealistische beelden en uiterst geloofwaardige teksten zullen straks niet meer te onderscheiden zijn van foto’s gemaakt met een camera of teksten geschreven door een mens. Maar wat maakt iets écht? Wanneer is iets origineel? De huidige auteursrechtwetten schieten duidelijk tekort in het tijdperk van kunstmatige intelligentie en kunnen de snelle technologische ontwikkelingen nauwelijks bijbenen.

Overladen met prikkels

Kunstmatige intelligentie zorgt voor een ongekende toename van prikkels, waarbij sociale media vaak worden gezien als de grootste veroorzaker van deze overload. De hoeveelheid informatie die onze hersenen door AI moeten verwerken, heeft verstrekkende gevolgen: onze concentratie neemt af en extreme meningen krijgen meer zichtbaarheid, waardoor ze steeds normaler lijken. Het is essentieel om een balans te vinden tussen de voordelen van AI en de bescherming van onze mentale gezondheid tegen dit constante bombardement aan prikkels.

Het klimaat

Kan AI bijdragen aan oplossingen voor de klimaatcrisis? Volgens Sam Altman, CEO van OpenAI, bieden de nieuwste AI-modellen kansen door slimmer, sneller, goedkoper en veelzijdiger te zijn. Hoewel deze modellen veel energie verbruiken om te ontwikkelen, zouden ze onderzoekers uiteindelijk tot tienduizend keer efficiënter kunnen laten werken. Dit zou technologische doorbraken mogelijk maken, bijvoorbeeld op het gebied van kernfusie, die een significante rol kunnen spelen bij het aanpakken van het klimaatprobleem. De vraag blijft echter of het oplossen van de klimaatcrisis daadwerkelijk een primaire focus zal zijn van deze geavanceerde AI-modellen.

Privacy en veiligheid

De mogelijkheid van AI om foto’s naar personen te herleiden, doet het begrip privacy steeds verder vervagen. Een toekomst waarin privacy volledig verdwijnt, lijkt dichterbij dan ooit. Hoe zou een samenleving eruitzien waarin AI de bevolking voortdurend controleert? Een vaak genoemd voorbeeld is China, waar gezichtsherkenning wordt ingezet om mensen te identificeren die door rood licht lopen of andere vormen van publieke ongehoorzaamheid vertonen. Ook in het Westen wordt gezichtsherkenningstechnologie, zoals die van Clearview AI, steeds vaker gebruikt.

Toch biedt deze technologie ook kansen. Beeldherkenning in combinatie met geavanceerde tel-algoritmen kan bijdragen aan efficiënter en effectiever crowdmanagement. Om de privacy en rechten van mensen te beschermen, is het cruciaal het gebruik van gezichtsherkenningstechnologie tot een minimum te beperken. Organisaties zoals de Verenigde Naties zullen waarschijnlijk een belangrijke rol spelen in het reguleren van immoreel gebruik van AI, zowel in het dagelijks leven als op het slagveld.

Creativiteit

Er wordt vaak gezegd dat kunstmatige intelligentie niet creatief is en dat menselijke inbreng essentieel blijft, omdat creativiteit ons menselijk maakt. Maar wat als AI juist wel enorm creatief blijkt te zijn? Denk aan het genereren van foto’s, films, muziek en taal. Ondanks deze digitale innovaties zal de menselijke waardering voor traditionele, ambachtelijke vormen van cultuur waarschijnlijk blijven bestaan. Met een goede balans tussen technologie en menselijkheid kunnen we hopelijk nieuwe artistieke en communicatieve mogelijkheden ontdekken en verkennen.

De gezondheidszorg

Kunstmatige intelligentie biedt talloze mogelijkheden om de gezondheidszorg te verbeteren. Computersimulaties versnellen het onderzoek naar nieuwe medicijnen, terwijl algoritmen artsen ondersteunen bij het stellen van nauwkeurige diagnoses. AI-modellen worden steeds beter in het herkennen van tumoren en breuken op foto’s en röntgenscans, dankzij het gebruik van historische voorbeelden en diagnoses. Tegelijkertijd verzamelen grote bedrijven zoals Apple en Google steeds preciezere gezondheidsdata, waardoor de invloed van big tech op de wereldwijde gezondheidszorg snel groeit.

Werk en onderwijs

Banen zullen niet allemaal in één klap door AI worden overgenomen; in de meeste gevallen zal deze transitie geleidelijk verlopen. Hoeveel AI van een beroep kan overnemen, verschilt sterk per vakgebied. Sommige beroepen zullen ingrijpend veranderen of zelfs verdwijnen, terwijl bij andere de kernwerkzaamheden verschuiven. Wat zeker is: met behulp van AI worden mensen steeds productiever. Maar leidt dit tot kortere werkweken of enkel tot meer winst?  

Tegelijkertijd dreigt een andere ontwikkeling: de kennis en vaardigheden van mensen, zoals schrijven en rekenen, kunnen afnemen. Dit is de paradox van vooruitgang. Technologie maakt ons leven gemakkelijker, maar kan ons ook afhankelijk maken en onze vermogens ondermijnen. Aan de andere kant vraagt de toekomst om nieuwe, andere vaardigheden, aangepast aan een wereld waarin AI een grotere rol speelt.

Transparantie

Transparantie over AI en algoritmen is een cruciale eerste stap om grip te houden op de ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie. Wetgeving stelt steeds strengere eisen op dit gebied, zoals de introductie van verplichte algoritmeregisters. Deze registers vormen een beginpunt voor meer openheid en kunnen het begrip en vertrouwen in AI versterken. Toch zijn aanvullende maatregelen nodig om deze technologie volledig verantwoord en gecontroleerd in te zetten.

Controle

Kunstmatige intelligentie is een krachtig middel om de wereld te transformeren, maar kunnen we er ooit volledige controle over houden? Hoe stoppen we de voortdurende stroom van synthetische media? Hoe blijft een democratie overeind wanneer nepnieuws de balans constant verstoort? En hoe beperken we de invloed van big tech, die miljarden verdient aan deze technologie?  

De EU heeft een voorlopig akkoord bereikt over de zogeheten AI-Act. Deze wet verplicht dat elk gebruik van AI nauwkeurig wordt gedocumenteerd, met strenge eisen voor menselijk toezicht en kwaliteitscontrole. Maar wie wordt verantwoordelijk voor de handhaving van deze regels?  

Binnen de Verenigde Naties groeit het idee om een wereldwijde toezichthoudende organisatie op te richten voor AI, vergelijkbaar met het International Atomic Energy Agency. Het blijft echter de vraag of zulke maatregelen voldoende zullen zijn om de enorme uitdagingen van AI het hoofd te bieden.

De toekomst

De opkomst van AI verandert op ingrijpende wijze hoe we in de 21e eeuw werken, leren, communiceren, oorlog voeren en zelfs onze creativiteit vormgeven. Het tempo en de impact van deze veranderingen zijn ongekend. Tegelijkertijd brengt AI uitdagingen met zich mee, zoals een verhoogde belasting op het klimaat en de mentale gezondheid van mensen.  

Overheden moeten snel handelen door te investeren in en toezicht te houden op het verantwoord gebruik van algoritmen, inclusief hun eigen toepassingen. Daarnaast is het cruciaal dat wet- en regelgeving zich aanpassen aan de mogelijkheden en risico’s van AI om deze technologie op een veilige en ethische manier te integreren in de samenleving.

Conclusie

De AI-revolutie van Maarten Sukel is een toegankelijk en informatief boek dat op een vlotte manier complexe onderwerpen bespreekt. Door middel van duidelijke voorbeelden maakt Sukel de theorie achter AI begrijpelijk en biedt hij een breed overzicht van de toepassingen, uitdagingen en kansen die kunstmatige intelligentie met zich meebrengt. 

Het boek schetst een toekomst waarin AI een steeds grotere rol speelt in ons dagelijks leven, van gezondheidszorg en creativiteit tot werk, onderwijs en democratie. Sukel benadrukt de voordelen van AI, zoals verbeterde efficiëntie, wetenschappelijke doorbraken en maatschappelijke vooruitgang, maar gaat ook kritisch in op de risico’s, zoals het verlies van privacy, de versterking van vooroordelen en de bedreiging van democratische processen.  

Een belangrijk thema in het boek is de noodzaak van transparantie, regelgeving en menselijke controle om AI verantwoord in te zetten. Sukel stelt dat AI een krachtig hulpmiddel kan zijn, maar waarschuwt dat we bewust moeten omgaan met de ethische, sociale en milieutechnische uitdagingen die de technologie met zich meebrengt.  

De AI-revolutie biedt niet alleen een blik op wat AI al kan, maar moedigt ook aan tot nadenken over hoe we deze technologie in de toekomst willen vormgeven. Het is een informatief boek voor iedereen die de impact van AI op onze maatschappij wil begrijpen en mee wil denken over de balans tussen technologische vooruitgang en menselijke waarden.

Bestellen De AI-revolutie: managementboek.nl, bol.

Recensie: Hallo ik ben ChatGPT

Het boek – Hallo, ik ben ChatGPT, 2e editie – is voor 80% (1ste editie was 90%) geschreven door ChatGPT waarbij de samenstelling en redactie door Bob van Duuren is uitgevoerd. In tien hoofdstukken krijg je beeld bij ChatGPT en wat je er zoal mee kan doen. Uiteraard iets over de geschiedenis van en de technologie achter ChatGPT.

ChatGPT wordt vooral ingezet als chatbot, voor tekstanalyse (incl. samenvattingen), tekstgeneratie (zoals dit boek), tekstcorrectie en vertalingen. Hierdoor heeft ChatGPT een aanzienlijke impact op de samenleving, de arbeidsmarkt, het privacy debat en hoe wij communiceren (van opdracht-gebaseerde opdrachten naar meer natuurlijke, conversatie-gebaseerde interacties). ChatGPT zal blijven evolueren. 

Voor- en nadelen

ChatGPT heeft voordelen, zoals het efficiënter maken van communicatie en het automatiseren van bepaalde taken, maar ook nadelen, zoals het risico op het verspreiden van misinformatie en de invloed op de privacy. Een van de grootste uitdagingen is het vermijden van vooroordelen en ongewenste invloeden in de trainingsgegevens die gebruikt worden om ChatGPT te trainen. Enkele van de belangrijkste ethische kwesties zijn bias en discriminatie, misbruik en manipulatie, privacy en verantwoording. Daarnaast speelt ook het waarborgen van transparantie en verantwoording een belangrijke rol.

toepassingen

Het boek bespreekt verschillende praktische toepassingen van ChatGPT in verschillende sectoren zoals retail, gezondheidszorg, financiele dienstverlening, overheid en openbare diensten, onderwijs, media en uitgeverijen en de reis- en horicasector. Ook worden een aantal voorbeelden gegeven zoals het vertalen van een songtekst, taalgevoeligheid, leren en onderwijs, macros, creatief schrijven, algemen kennis, zakelijke communicatie, programmeren, productieviteit marktonderzoek, rollenspel, reisgids.

Goede prompts

De kwaliteit van het antwoord zit in de prompt, de instructie of vraag die je aan ChatGPT stelt: hoe beter de prompt, des te zinvoller het antwoord. De betere prompt bestaat uit de volgende onderdelen: een rol, een vraagstelling of opdracht, beperkingen, en eventueel voorbeelden en/of uitvoerformaat.

Conclusie. Als je een eerste indruk wilt krijgen van ChatGPT dan is dit boekje prima bruikbaar en, omdat ChatGPT het zelf heeft geschreven, direct ook een mooi voorbeeld wat ChatGPT allemaal kan. Er worden vele voorbeelden en toepassingen gegeven. Heb je al enige ervaring met ChatGPT opgedaan en ben je op zoek naar meer diepgang dan is dit boekje minder geschikt.

Bestellen Hallo, ik ben ChatGPT – 2e editie: managementboekbol.

Review The AI Revolution in Project Management

The AI Revolution in Project Management by Vijay Kanabar and Jason Wong provide prompts to assist you in the following project manager related tasks: stakeholder management, building and managing teams, choosing a development approach, planning for predictive project, adaptive projects, monitoring project work performance, risk management, and finalizing projects. 

Every topic or chapter starts with a (fictional) case study, followed by an introduction and the usage of many well-crafted example prompts (ChatGPT) to support you, tips for how to improve these prompts to fit your needs, and elaborates on related ethical considerations and professional responsibility. At the end of each chapter, you get a technical guide with the practical implementation of AI (ChatGPT, Bard, Claude.ai). the last two chapters focusses on AI tools for project management and looking ahead.

Ethical considerations and professional responsibility

The authors use a list of ethical considerations and professional responsibility in AI and highlight these during discussing the different PM related topics: transparency, data privacy, bias mitigation, accountability, environmental considerations, regulatory oversight, human augmentation, hallucinations and data accuracy, and data ownership and training implications.

Stakeholder management

Projects succeed if you as a project leader successfully identify and engage stakeholders, constantly communicating with them and meeting their expectations. AI can help to identify or update stakeholder lists by reviewing email threads or by explaining the project and compare that with similar projects. AI can perform a stakeholder analysis, understanding their interests and needs and generate a power versus interest matrix. AI can analyze stakeholder interactions to determine communication preferences and channels and help to draft personalized memos, progress reports to and answer queries from stakeholders and perform stakeholder sentiment analysis and predict stakeholder behavior.

Building and managing teams

AI reshapes recruiting onboarding, providing a swift, fair, and personalized experience. AI can perform automated screening, communicate with candidates, schedule interviews, and provide feedback, fair hiring due to elimination of bias and automate skill evaluations. AI can tailor onboarding and training initiatives to match your individual employees’ unique needs, skills, and learning styles. AI can augment leadership, facilitating communication, and providing early warning of issues. AI can be used for setting and communicating vision and direction and motivating teams. AI can help in fostering collaboration and can support conflict resolution and decision-making.

Choosing a development approach

AI can help determine the approach to optimize the project management life cycle (predictive, adaptive, and hybrid). AI can help to create a questionnaire to decide which approach. It can provide more helpful insights when specific project management documents and artifacts are uploaded (be aware of confidentiality). You could see AI as the consultant.

Planning for predictive projects

AI can, in an incremental and iterative way, support during project initiation and planning. It can assist with a needs assessment, business case creation and can draft a project charter. It can help in defining the scope, requirements, work breakdown structure and formulate schedules, cost estimation and budgeting. 

Adaptive projects

AI can act as a consultant if you want to run an adaptive (agile) project. It can assist with the articulation of a vision statement, the creation and prioritization of a product backlog. It can identify customer personas. It can break the product backlog into iterations, a release plan, showing the main features. It can give examples of user stories including acceptance criteria, a story map and walking skeleton. AI can build burnup or burndown charts and analyze them.

Monitoring project work performance

AI tools can process vast amounts of data, make predictions, generate reports and converse using natural human language. It can join meetings to take notes, transcribes the conversation, and summarizes key points, action items, and decisions. It can be used for task allocation, resource management, monitoring scope (creep) and schedules including EVA, controlling costs, and maintaining quality.

Risk management

AI can identify and analyze risks as well as plan responses and monitor progress. It can generate (and answer) questionnaires to gather expert opinions. It can construct a risk register. It can perform what-if scenarios in qualitative risk analysis, quantitative risk analysis, predictive modelling using data-driven forecasting, expected monetary value analysis, Monte Carlo analysis and decision tree analysis. AI can plan and develop risk response strategies, monitor risk responses and generate comprehensive risk reports and status summaries.

Finalizing projects

AI can help or act as a consultant during project verification, validation, creating test plans, release (deployment), and closure (building the final project report and presentation, extract key lessons learned).

AI tools

A separate chapter focusses on AI tools for project management. It offers factors needs to be considered when evaluating AI tools. The tools are clustered around several categories: project management systems (task allocation and tracking: Monday.com, Wrike, Asana, OnePlan, PMOtto), scheduling tools (Clockwise), communication and meeting tools (Slack GPT, Microsoft Teams Premium, Zoom AI companion), productivity and documentation tools (Microsoft 265 Copilot, Google Duet), collaboration and brainstorming tools (Miro).

Conclusion

The authors demonstrate in their book “The AI Revolution in Project Management” how generative AI tools, particularly ChatGPT, can significantly aid a project manager. By using the appropriate prompts – and the book provides numerous examples – one can greatly enhance their effectiveness and efficiency in daily tasks. This book is highly recommended for project managers.

To order The AI Revolution in Project Management: Managementboek.nlbol.

Review Generative AI framework for HM Government

Generative AI has the potential to unlock significant productivity benefits. This framework, created by the Central Digital and Data Office of UK Government, aims to help readers understand generative AI, to guide anyone building generative AI solutions, and, most importantly, to lay out what must be taken into account to use generative AI safely and responsibly.

It is based on a set of ten principles which should be borne in mind in all generative AI projects.

Ten principles

  1. You know what generative AI is and what its limitations are.
  2. You use generative AI lawfully, ethically and responsibly.
  3. You know how to keep generative AI tools secure.
  4. You have meaningful human control at the right stage.
  5. You understand how to manage the full generative AI lifecycle.
  6. You use the right tool for the job.
  7. You are open and collaborative.
  8. You work with commercial colleagues from the start.
  9. You have the skills and expertise that you need to build and use generative AI.
  10. You use these principles alongside your organization’s policies and have the right assurance in place.

Applications of generative AI in government could be used to: speed up delivery of services (retrieving information faster), reduce staff workload (drafts of routine email responses or computer code), perform complicated tasks (review and summarize information), improve accessibility of government information (improving the readability), perform specialist tasks more cost-effectively (summarizing documentation or translating).

Building generative AI solutions

In a next section you get some practical steps you’ll need to take in building generative AI solutions, including defining the goal (identification of use cases and use cases you must avoid), building the team (multi-disciplinary, right skills), creating the generative AI support structure (AI strategy and adoption plan, AI principles, AI governance board, communication strategy, AI sourcing and partnership strategy), buying generative AI and building the solution (core concepts), patterns (public generative AI applications and web services, embedded generative AI applications, public generative AI APIs, local development, cloud solutions), picking your tools (decisions on your development stack), getting reliable results, testing generative AI solutions, and data management. For each step you get some practical recommendations too.

Using generative AI safely and responsibly

This section outlines the steps you’ll need to ensure that you build generative AI solutions in a safe and responsible way, taking account of legal considerations (issues, human rights, legislation), ethics (transparency and explainability, accountability and responsibility, fairness, bias and discrimination, Information quality and misinformation, keeping a human-in-the-loop), sustainability and environmental considerations, data protection and privacy (accountability, lawfulness, purpose limitation, transparency and individual rights, fairness, data minimization, storage limitation, human oversight, accuracy), security (prompt injection threats, data leakage, hallucinations), and governance (AI governance board or have AI representation on a governance board and an ethics committee, AI/ML systems inventory, program governance). For each step you get some practical recommendations too.

ConclusionEven though the GenAI Framework is intended for the UK government, I believe that many organizations can benefit from this framework in developing a strategy on how to deal with generative AI applications.

To download: https://www.gov.uk/government/publications/generative-ai-framework-for-hmg (74 pages)