Klasik tefsir merviyatı konulu kaynaklarda En‘âm sûresinin Mekke döneminin sonlarında tek seferde topluca nazil olduğu rivayet edilmektedir. Bununla birlikte sûrenin bazı âyetlerinin farklı zamanlarda indiğine işaret eden sebeb-i nüzul rivayetleri bulunmaktadır. Aynı şekilde bazı âyetlerinin Medenî olduğu bilgisi de birçok rivayette vurgulanmaktadır. Farklılaşan rivayetler, En‘âm sûresinin tek seferde mi yoksa belirli bir zaman aralığında peyderpey mi nazil olduğu konusunda bir çelişkiyi beraberinde getirmektedir. Sûrenin nüzulünün mahiyetinin tespit edilmesi ve neticede bu çelişkili durumun giderilmesi önem taşımaktadır. Bu makalede, En‘âm sûresinin metin (...) içi ve metin dışı bağlamının değerlendirilmesi ile sûrenin nüzul sürecinin incelenmesi hedeflenmektedir. Böylece sûrenin tek seferde mi yoksa farklı zamanlarda mı nazil olduğunun tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Metin dışı bağlam ile kastedilen, sûrenin tek seferde indiğini ya da sûrenin farklı âyetlerinin farklı zamanlarda ve muhtelif sebeplerle indiğini ifade eden rivayetler ekseninde şekillenen tarihî arka plandır. Metin içi bağlam ile kastedilen ise En‘âm sûresinin lafzî ve anlamsal yapısı ile ortaya çıkan metinsel özellikleridir. Bu şekilde sûrenin hem indirilişine dair rivayetler hem de metinsel özellikleri göz önüne alınarak incelenmekte ve özellikle müfessirlerin konu hakkında ortaya koydukları çözüm önerileri karşılaştırmalı bir analizle değerlendirilmektedir. Bu konu üzerinde son dönem müfessirlerinin çok daha fazla durduğu görülmüştür. Rivayetlerin hem teknik hem de içerik analizi, sûre hakkındaki sebeb-i nüzul rivayetlerin mahiyeti, sûrede ortaya çıkan metinsel bütünlük ilgili müfessirlerin bu mevzuda özellikle üzerinde durdukları konular olmuştur. Zira bazı müfessirler tek seferde indirildiğine yönelik rivayetleri hem sened hem de aksi yöndeki rivayetlerden dolayı sahih bulmamıştır. Birçok müfessir ise sûrenin tek seferde nüzulünün mümkün olduğunu iddia etmiştir. Bu görüşlerini delillendirirken de özellikle sebeb-i nüzul rivayetler üzerinde durmuşlardır. Bu rivayetlerin muteber hadis kaynaklarında yer almadığını ayrıca bunların sonradan âyetin anlamını beyan etmek için yapılan esbâb-ı nüzûl yorumlar olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca hükmün taahhürü ve nüzul tekrarı gibi usule dair konulardan yararlanarak görüşlerini temellendirmeye çalışmışlardır. Sûredeki metinsel bütünlük de bu kapsamda değerlendirilmiştir. Zira En‘âm sûresinde, müşriklerin Hz. Peygamber’e ve onun tebliğ ettiği dinin her bir esasına karşı yaptıkları itirazların cevaplandığı ve câhiliyeye ait uygulamalarının, örf ve âdetlerinin reddedildiği görülmektedir. Sûrenin ilk âyetinden son âyetine kadar görebildiğimiz metinsel bütünlük ve bu paralelde seyreden tarihî arka plan ayrıca sûrenin “tek seferde nazil olduğunu” bildiren rivayetler hep birlikte ele alınınca En‘âm sûresinin tek seferde indirilmiş olması ihtimalinin yüksek olduğu görülmektedir. (shrink)

İslâm tarihi kaynaklarında sahabe arasında yaşanan hadiseler hakkında pek çok rivayet bulunmaktadır. Ancak bu rivayetlerin tamamının sahih olmadığı ehlinin malumudur. Binaenaleyh bu tür tarihî rivayetlerin tahlil edilmesi, tenkide ve kritiğe tabi tutulması gerekmektedir. Çünkü sahabe konusundaki düşünce ve kanaatlerimiz, başta Kur’an’ın anlaşılması olmak üzere İslâm’ın kaynak, kavram ve kurumlarıyla ilgili anlayışımızı belirleyecek ve dinî telakkimize de doğrudan yansıyacaktır. Bu durumda araştırmacıların vazifesi, sahabe ile ilgili rivayetlerin sahih olanlarını tespit etmek ve bu sahih rivayetler ışığında doğru değerlendirmeler yapmaktır. Bu çalışmada, sahabenin (...) önde gelenlerinden Ammâr b. Yâsir hakkındaki bazı haberler, özellikle Halife Hz. Osman’ın ona karşı sergilediği tutum ve tavırlar ile ilgili olarak ilk dönem İslâm tarihçilerinden Belâzürî’nin derlediği rivayetler eleştirel bir bakış açısıyla ele alınmakta, sened ve metin açısından tenkide tabi tutularak incelenip değerlendirilmektedir. Bu bağlamda Hz. Osman’ın Ammâr’ı dövdüğüne veya Medine’den sürgün etmek istediğine dair nakledilen rivayetlerin bir kısmının senedlerinin sâkıt olduğu, bazılarının ise sened açısından sahih olmadığı ve daha ziyade Şiî temayüllü olduğu vurgulanmaktadır. Mezkûr rivayetlerin içerik açısından da birbirleriyle uyuşmayıp tenkide ve tartışmaya açık olduğu ve bu rivayetlerden hareketle yapılan yorum ve yaklaşımların sağlam delillere dayanmayıp isabetli olmayan bir kısım iddialardan ibaret olduğu okuyucuların dikkatine sunulmaktadır. Amaç, bazı sahabilerin birbirlerine karşı tutum ve tavırları hakkında daha doğru ve gerçekçi değerlendirmeler yapılmasına imkân sağlamak ve İslâm toplumunda yaşanan bazı sorunların sebep ve sonuçlarının daha sağlıklı tahlil edilmesine yardımcı olmaktır. (shrink)

Bu makale, İslam kıraat geleneği ile oryantalist düşüncenin önde gelen temsilcilerinden Ignaz Goldziher’in kıraatlere yaklaşımı arasındaki epistemolojik farklılıkları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. İslam ilim geleneğinde kıraat, Kur’an-ı Kerim’in vahiy süreci içerisinde Hz. Muhammed tarafından öğretilen, sahâbe tarafından sahih senedlerle aktarılan ve mütevâtir rivayet esasına dayanan meşru okuma biçimlerini ifade eden köklü ve disiplinli bir ilim dalı olarak kabul edilen bir alandır. Bu çerçevede kıraatler, bireysel tercihlere dayalı uygulamalar değil; vahiy temelli, güvenilir rivayet zincirleriyle desteklenen ve ilmî kriterlerle sınırlandırılmış (...) bir bilgi alanını temsil etmektedir. Bu nedenle kıraat ilmi, Kur’an’ın hem lafzî korunmuşluğunu hem de doğru anlaşılmasını temin eden temel disiplinlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Buna karşılık Goldziher’in kıraat anlayışı, Kur’an metnini önceki kutsal metinlerin tarihsel gelişim süreçleriyle aynı kategoride ele alması bakımından dikkat çekmektedir. Onun yaklaşımında kıraat farklılıkları çoğunlukla metinsel belirsizlikler, erken dönem Arap yazı sisteminin yetersizlikleri veya tarihsel süreçte ortaya çıkan müdahaleler üzerinden açıklanmaktadır. Bu yaklaşım, İslam kıraat geleneğinin vahiy ve sahih rivayet temelli yapısını göz ardı etmekte ve metodolojik açıdan önemli sorunlar barındırmaktadır. Nitekim Goldziher’in değerlendirmeleri, kıraatleri tarihsel ve filolojik bir problem alanı olarak görme eğilimi taşımakta, bu da İslamî perspektifle ciddi bir ayrışmaya yol açmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde İslam kıraat geleneğinin tarihsel arka planı ve ilmî temelleri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Bu bağlamda kıraatler mütevâtir, meşhur, şâz, müdrec ve mevzû gibi kategorilere ayrılarak sistematik biçimde incelenmiş ve bu kategoriler arasındaki farklar açık bir şekilde ortaya konulmuştur. Ayrıca kıraatlerin kabul edilmesinde belirleyici olan temel kriterler üzerinde durulmuştur. Bunlar arasında resmü’l-muṣḥafa uygunluk, sahih senedle rivayet edilme ve Arap dili kurallarına uygunluk başlıca ölçütler olarak öne çıkmaktadır. Bu kriterler, kıraat farklılıklarının rastgele ya da bireysel tercihlere dayalı olmadığını; aksine belirli ilmî esaslara göre şekillendiğini göstermektedir. Bu yönüyle kıraatler, yazılı mushaf geleneği ile sözlü rivayet zincirinin uyumlu birlikteliğini yansıtmaktadır. Makalenin ikinci bölümünde ise Goldziher’in kıraatlere yönelik değerlendirmeleri ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Bu çerçevede onun Kur’an’ı Tevrat ve İncil gibi tarihsel süreçte değişime uğradığı kabul edilen metinlerle özdeşleştirmesi, kıraat farklılıklarını metni düzeltme veya standartlaştırma girişimleri olarak yorumlamasına zemin hazırlamıştır. Özellikle yedi harf ruhsatını metnin çoğulluğu şeklinde anlaması, resmü’l-muṣḥaf ilkesini ve sahih sened şartını yeterince dikkate almaması önemli metodolojik eksiklikler arasında yer almaktadır. Ayrıca mushaflardaki kenar notlarını metnin bir parçası gibi değerlendirmesi ve tevatür derecesine ulaşmamış rivayetleri kıraat örneği olarak sunması, İslam kıraat metodolojisiyle açık bir uyumsuzluk teşkil etmektedir. Bu çalışma, Goldziher’in yaklaşımının erken dönem İslam tarihine dair rivayet hiyerarşisini, sahâbe icmâını ve nakil sürekliliğini yeterince hesaba katmadığını ortaya koymaktadır. Onun kıraat farklılıklarını bireysel tercihler, yazı sistemi sorunları veya kâtip hatalarıyla açıklaması ve sınırlı örnekleri genelleyerek değerlendirmesi, analizlerinin epistemolojik açıdan zayıf kalmasına neden olmaktadır. Oysa İslam geleneğinde kıraatler, Kur’an’ın lafzî bütünlüğünü zedelemeyen, aksine anlam zenginliği sağlayan ve vahyin korunmuşluğunu teyit eden sahih okuma biçimleri olarak kabul edilmektedir. Sonuç olarak bu makale, Goldziher’in kıraat anlayışının İslam ilim geleneğinin iç tutarlılığı ve metodolojik ilkeleriyle bağdaşmadığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda kıraat meselesinin indirgemeci oryantalist yaklaşımlar yerine İslamî ilimlerin kendi epistemolojik çerçevesi içinde ele alınmasının gerekliliği vurgulanmaktadır. Böyle bir yaklaşım, Kur’an’ın vahiy süreci, korunmuşluğu ve nesiller boyunca sahih biçimde aktarımı konularının daha doğru, kapsamlı ve bütüncül bir şekilde anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. (shrink)

Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. İrfan Aycan’ın hazırlamış olduğu bu eser, İslâm tarihinin ilk hanedan devleti olan Emevilerin kurucusu Mu’âviye b. Ebû Süfyân’ın hayatı, şahsiyeti, idari ve siyasi yükselişini konu almıştır. Ayrıca İslâm yönetim anlayışına getirmiş olduğu saltanat sisteminin kritiğini yaparak, Mu’âviye’nin günümüze kadar süregelen tartışmalı kişiliğini kaynaklar eşliğinde değerlenirmiştir. Emeviler Mu’âviye’nin müesses İslâmi düzene ters olarak getirmiş olduğu veliahtlık sistemiyle doksan sene hüküm sürmüşlerdir. İktidarlarında ellerindeki devlet gücünü kaybetmemek için her yola başvurmuşlardır. Kerbelâ vakasında Hz. (...) Hüseyin’in ve diğer zamanlarda Hucr b. Adiy ve Zeyd b. Ali gibi şahsiyetlerin katledilmeleri kurmuş oldukları veliahtlık siteminin sonuçlarındandır. Zamanın olaylarının anlaşılması ve sağlıklı bir kritiğinin yapılabilmesi için Mu’âviye’nin hayatının öğrenilmesi gerekmektedir. Tanıtımını yapacağımız kitabın asıl amacının bu olduğunu söyleyebiliriz. (shrink)

The Book and the Sunnah are the two main sources of Sharʿī science. These two sources are based on narration which requires an absolute certainty, and this makes the reports, especially the mutawātir reports, important for Sharʿī sciences. Many people were involved in the transmission process of the Sunnah and the Book; therefore, Islamic scholars remained loyal to the technical concept “mutawātir reports” which is used in logic and is not open to doubt in terms of credibility. This is particularly (...) important for the science of kalām, which deals with matters of faith. On the other hand, in the science of fiqh, which deals with the practices of the Muslim individuals such as worship and procedures rather than the matters of faith, only the reports that the believer will accept, rather than those that everyone will approve, are sufficient. In this context, as per the science of fiqh, it is sufficient to form a dominant opinion, rather than an absolute certainty as in the science of kalām, for acting upon reports. Some factors, such as the acceptance of conjecture sufficient in the matters associated with fiqh and the low number of mutawātir reports on fiqh matters, also affected the fuqahā’s understanding of certain knowledge. In the context of transmission of the Sunnah, fuqahā partially changed the nature of the concept “mutawātir reports” by going beyond the technical understanding of tawatur. The most important change made by the fuqahā in the nature of mutawātir reports was the inclusion of the phenomenon “sened (chain of transmission)”, which is used to ensure credibility to ḥadīt̲h̲s, in the understanding of tawatur. So much so that while the number rather than the qualifications of the people who convey the reports is important for the credibility of the mutawātir reports in the science of logic; in the determination of mutawātir sunnah, the number of the narration channels which consist of just and fair-minded narrators was taken as a basis in line with the hadith “Whoever ascribes to me what I have not said then let him occupy his seat in Hell-fire.” Even some methodologists valued the justness and fair-mindedness of the narrators so much that they included the famous reports in the scope of mutawātir reports, even though the first layer was ahad, due to their trust in the narrators in the later layers. However, in technical sense, for mutawātir reports, the qualifications of the narrators or who they are is not important at all. On the contrary, any person from a different religion, sect or disposition can take a role in the transmission of mutawātir reports. However, there is no place for fasiq narrators, let alone non-Muslims, in fuqahā’s concept of sened-centered mutawātir reports. Spiritual mutawātir is one of the subjects affected the most by this new understanding of tawatur based on isnād (reporting the chain of transmission). Normally, spiritual mutawātir is the agreement of the reports, conveyed in different texts by a large number of people who cannot agree on a lie, on a common meaning. However, fuqahā interpreted spiritual mutawātir as ahad ḥadīt̲h̲s with different chains of sened reaching a certain number and denoting the same meaning. What makes these two reports different is that the number of narrators assures the credibility of reports in the first one whereas the trust in the justness and fair-mindedness of the narrators does in the second. As a matter of fact, it is not possible to talk about such a spiritual mutawātir if the trust in the justness and fair-mindedness of the narrators who convey the ahad reports is damaged. This approach of spiritual mutawātir was used by the mutakallimūn as much as by the fuqahā. However, they used this approach of mutawātir mostly for matters that are evidenced by the Sunnah but not associated with the essentials of religion, such as Shafa'ah (intercession), Hawd al-Kawthar (Pond of Abundance), Ru’yat Allah (seeing Allah), and imams’ being from Quraysh. Thanks to this new concept of tawatur, Islamic scholars included many ḥadīt̲h̲s that are normally out of the scope of the technical definition of mutawātir reports, in the scope of spiritual mutawātir, and thus provided a credibility to more ḥadīt̲h̲s. (shrink)

Nüzûl döneminden günümüze kadar Kur’ân-ı Kerim’i anlama gayretinin devam ettiği bilinmektedir. Bu bağlamda sahâbe ve tâbiînden gelen tefsire dair bilgiler önem arz etmektedir. Özellikle sahâbenin tefsire dair aktardığı bilgiler Kur’ân’ın anlaşılmasında temel ilkeleri oluşturmaktadır. Çalışmanın temel problemi, cerh ve tadil ilminde sert bir şekilde eleştirilmiş bir isnad zincirinin tefsir literatüründe varlığını nasıl sürdürdüğünü açıklamaktır. Özellikle el-Kelbî-es-Suddî es-Sağîr ikilisinin kaynaklarda ağır cerhe konu olmasına rağmen ed-Dineverî tefsirin omurgasını oluşturması tefsir rivayet ilişkisini yeniden düşünmeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada sahâbeden olan Abdullah b. (...) Abbâs’a isnad edilen rivâyetler araştırma konusu edilmektedir. Abdullah b. Muhammed b. Vehb’in (ö. 308/920) el-Vâdıh fî tefsîr’il-Kur’ân’il-Kerîm adlı eseri bu rivâyetleri ihtiva etmektedir. Tefsir ilminde otorite olduğu bilinen Abdullah b. Abbâs’a isnad edilen rivâyetlerin yer aldığı mezkûr eser hakkında akademik bir çalışmanın yapılmamış olması, bu araştırmayı önemli kılmaktadır. Söz konusu tefsirde İbn Abbâs’a isnad edilen tefsir rivâyetleri yekûn ve muhteva olarak önemli bir yere sahiptir. Bu rivâyetler Abdullah b. Abbâs  Ebû Sâlih Bâzân  Muhammed b. Sâib el-Kelbî  Muhammed b. Mervân es-Suddî es-Sağîr  Bilâl b. Yûsuf tarikiyle aktarılmaktadır. Rivâyetlerin aktarıldığı bu tarikte yer alan râvîlerin araştırma konusu yapılması önem arz etmektedir. Literatür taramasına dayanan bu çalışma, Abdullah b. Abbâs’a isnad edilen rivâyetlerin senedinde yer alan râvîleri araştırmaktadır. Sened zincirinde yer alan râvîlerin ilmi açından araştırılması eserin tanınmasına etki edeceği beklenmektedir. Makalede eserin tanınırlığının rivâyet senedinde yer alan râvînin güvenilirliğiyle doğru orantılı olduğu sonucuna varılmaktadır. (shrink)

Erken dönem tasavvuf tarihinde iki ana akımdan biri olarak kabul edilen Horasan tasavvuf ekolünün şekillenmesinde Hâtim el-Esam (ö.237/851) önemli bir figür olarak karşımıza çıkar. İbrahim b. Edhem (ö.161/778) ve Şakîk-i Belhî (ö.194/810) kanalıyla gelen öğretinin Horasan ve Maveraünnehir genelinde aktarım ve intişarının sağlamasında onun etkin bir rol oynadığı bilinir. Aynı zamanda yetiştirdiği talebeleriyle Melâmetîliğin teşekkülüne katkı sağladığı kabul edilir. Bu makale Hâtim el-Esam’ın entelektüel açıdan kimliği ve ilişkiler ağının tespitine odaklanmaktadır. Herhangi bir akademik çalışmaya konu edilmediği görülen söz konusu odağı, (...) farklı ilmî sahalardan istifade ettiği literatürle erken dönemdeki mesele ve tartışmalardan faydalanarak sunmaya çalışır. Bu itibarla Hâtim el-Esam’ın muhaddis, fakih ve sufi kimliğiyle Horasan ilim havzasının önemli şehirlerinden biri olan Belh’te ilmî faaliyetlerin ve özellikle hadis ilminin sürekliliğine katkı yaptığı ortaya konmuştur. Çok yönlü ilişkiler ağına sahip olduğu tespit edilen Hâtim el-Esam’ın Belh ve Bağdat ulemâsı ile irtibatının dostluk ve irşad eksenli ve aynı zamanda fıkh-ı bâtın vurgulu olduğu görülürken Rey, Kazvin ve Medine-i Münevvere ulemasıyla olan münasebetlerininse eleştiri odaklı olduğu belirlenmiştir. Nebevî mirasa bütünüyle sahip çıkılmamasına ilişkin söz konusu eleştirel münasebet biçimi, erken dönemde sufilerin, biçim-öz bütünlüğünden uzaklaşmaları nedeniyle diğer ilim müntesiplerine yönelttikleri tenkitlerin bir yansıması olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca sened analizi yöntemiyle onun sufilerle olan ilişkiler ağına yönelik yeni tespitler ortaya konmuştur. (shrink)

Ahmed b. Hanbel, vefatıyla neticelenen hastalığı esnasında oğlu Abdullah’tan, şu hadisin el-Müsned’inden çıkartılmasını istemiştir: “Allah Rasûlü ‘Ümmetimi Kureyş’ten şu grup helâk edecek’ buyurunca oradakiler ‘(bu durumda) bize neyi emredersin?’ diye sordular. O da ‘İnsanlar onlardan uzak durup ayrılsalar!’ cevabını verdi”. Ahmed b. Hanbel bu hadisin, diğer rivayetlerle çeliştiğini düşünmektedir. Oğlu Abdullah’a göre bu hadisin çeliştiği rivayetler, Hz. Peygamber’in idarecilere itaat etmeyi ve onlardan kaynaklanan yanlışlara karşı sabırlı olmayı emrettiği haberlerdir. Ahmed b. Hanbel’in tavrı ve bunun sebebi esasen açık ve net (...) gibi görünmektedir. Buna rağmen daha sonra gelen ilim adamları, onun bu tavrı ile ilgili farklı değerlendirmeler yapmışlardır. Bu değerlendirmelerden birine göre İmam’ın tavrı, kendi açıklamasında da dikkat çektiği üzere hadisin şaz olması yani halkın idarecilerle ilişkilerini düzenleyen diğer rivayetlerle çelişmesidir. Bu bakış açısı, İmam’ın açıklamasıyla uyum içinde olmasına ilaveten aynı hadisin Buharî ve Müslim gibi meşhur muhaddisler tarafından nakledilmesi açısından da önemlidir. Zira bu yorumun ulaştığı sonuca göre Buharî ve Müslim’in sadece sahih olan hadisler ihtiva ettikleri iddiasıyla takdim ettiği el-Câmi‘u’s-sahîh isimli eserlerinde, bu şarta uymayan rivayetler de bulunabilmektedir. Bununla birlikte söz konusu hadisin hem sened hem de metni üzerinde yapılan incelemeler şaz iddiasının doğru olamayacağını göstermektedir. Nitekim hadisi nakleden dört ravinin tamamı, içinde Ahmed b. Hanbel’in de bulunduğu münekkitler tarafından güvenilir bulunmuştur. Nitekim İmam, el-Müsned’inde bu ravilerin çok miktarda hadisine yer vermektedir. Hadisin metin açısından da şaz olmadığını söylemek mümkündür. Zira metnin birinci cümlesi olan “Ümmetimin helâki Kureyş’in elinden olacak” şeklindeki tespiti, farklı onlarca hadiste görebilmek mümkündür. Bu hadislerden pek çoğu el-Müsned’de bizzat Ahmed b. Hanbel tarafından da nakledilmiştir. Şaz addedilen kısmın “İnsanlar onlardan uzak dursalar” şeklindeki ikinci cümle olması da pek muhtemel görünmemektedir. Zira zalim idarecilere karşı bundan çok daha şiddetli tepkileri emreden hadislerden onlarcası yine bizzat Ahmed b. Hanbel tarafından nakledilmiş durumdadır. Ahmed b. Hanbel’in, bu hadisi kitabından çıkarmak istemesinin sebebi bağlamında ortaya atılan ikinci iddiaya göre İmam, dönemin yönetimiyle iyi geçinmek amacıyla böyle bir talepte bulunmuştur. Zira bu dönemde Abbasî iktidarı, hadisçileri büyük bir sıkıntıya sokan Mihne sürecine son vermiş, ulemaya karşı yumuşama politikası gütmeye başlamıştır. Ahmed b. Hanbel de yönetimin bu uzlaşma arzusuna olumlu cevap vermiş ve bu çerçevede idareciye karşı sergilenecek sert tutuma işaret eden hadisleri kitabından çıkarmak istemiştir. Fakat bu iddia da yaşadığı dönemde iktidara karşı takındığı tavır sayesinde toplum önderi haline gelmiş Ahmed b. Hanbel gibi bir şahsiyetle uyuşmaz. Zira o idareci ve toplum arasındaki ilişkilerin keyfiyeti ve sıhhati konusunda gerek tavsiyeleri gerekse fiilî tatbikatı ile örnek ve simge haline gelmiştir. Hayatını Hz. Peygamber’in mirası olan hadisleri nakletmeye ve doğru anlaşılmasına hasreden böyle bir şahsiyetin, sırf iktidarla iyi geçinmek adına, sened ve metin itibariyle usûl problemi olmayan rivayetleri el-Müsned’den çıkartılması emrini vermesi çok da doğru görünmemektedir. Bu konuda yapılan üçüncü yoruma göre Ahmed b. Hanbel’in bu hadise yönelik tavrı, manasının istismara müsait olmasıdır. Nitekim İmam’ın bizzat kendisi, ehl-i bid‘attan bazılarının bu hadisi delil getirip iktidara karşı toplumda ayrımcılık yaratacak davranışlara yöneldiğini söylemiştir. Elimizde bu son yorumu güçlendiren başka veriler de vardır. Nitekim o aynı tavrı, iktidara karşı silahlı mücadeleyi emreden başka hadisler hakkında da göstermiş; bunların kitabından çıkartılmasını istemiştir. Bu tavrından anlaşıldığına göre Ahmed b. Hanbel, zalim idareciye karşı, toplumda kargaşa ve fesada sebep olacak fiilî ve silahlı mücadeleye kalkışılmasını istememektedir. Öyleyse denilebilir ki İmam’ın söz konusu hadisle ilgili tavrı, hadisin özellikle “insanların böyle idarecilerden uzak durması” yönündeki ikinci cümle ile ilgilidir. Zira İmam’ın yaşadığı dönemde Mutezile ve Haricîler gibi bazı gruplar böyle hadisleri delil getirerek toplumda tefrikaya sebebiyet vermişlerdir. Bunu bilen ve bizzat gören İmam, böyle grupların toplumsal birlik karşıtı amaçlarına alet edilebilir düşüncesiyle idarecilere karşı “uzak durmaya çalışmak” gibi basit gibi görünen tepkilere yer veren hadislerin bile kitabından çıkarılmasını istemiştir. Sonuç olarak ifade etmek gerekirse onun bu hadis hakkındaki “diğer rivayetlerle çelişiyor” şeklindeki tavrını, “Müsned’imde oluşturmaya çalıştığım ideal idareci-toplum ilişkisi ile çelişiyor” şeklinde anlamak gerekecektir. (shrink)

Bu araştırma hicri birinci asrın ilk yarısında varlık gösteren Basra’nın, fıkhıyla meşhur bazı sahâbîlere ev sahipliği yapmasına rağmen hadis ve fıkıh ilimlerinde, aynı dönemde öne çıkan Kûfe’den geri kalmasının muhtemel sebeplerine odaklanmaktadır. Söz konusu sahâbe arasında öne çıkanlar, Basra’da on iki sene ikamet etmiş olan Ebû Musa el-Eş’arî ve dört sene bulunan İbn Abbas’tır. Mezkûr iki sahâbenin fıkhî müktesabatlarının yanında çok sayıda hadis rivayetine sahip olduğu da bilinmektedir. Ancak buna rağmen her ikisinin de İbn Mes‘ûd’un, Kûfe’de yaptığı etkiyi (...) gösterdikleri söylenemez. Araştırmada, Basra’da meskûn bulunan sahâbeyle ilgili rivayetlerin tahlil ve değerlendirmesine dayalı bir yöntem takip edilmiş olup, özellikle sahâbe ile tâbiînin ilmî ilişkilerine yoğunlaşılmıştır. Bununla beraber coğrafya ve kuruluş bakımından benzerlik gösteren Kûfe şehrindeki sahâbenin ilmî etkisi ve tâbiîn neslinin faaliyetleri bakımından bir takım karşılaştırmalarda bulunulmaktadır. Makalenin, konu hakkında öngördüğü birinci ihtimal, söz konusu sahâbîlerin ordugâh şehrinde yaşamanın gereği olarak fetihlerle meşgul olmalarıdır. Bu sonuç ilk olarak Ebû Musa el-Eş’arî’nin sireti üzerine yapılan incelemelerde ortaya çıkmıştır. Söz konusu ilmî gecikmeye sebep olan ikinci ihtimalin ise bahsi geçen sahâbenin ilimlerini yaymak adına aktif davranmamaları olduğu söylenebilir. Bu durumda sahâbenin ilmî kişiliklerinin önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Diğer bir ihtimal, Basra’daki tâbiîn neslinin, sahâbeden ilim alma hususunda sarfettikleri çabanın, Kûfelilere kıyasla daha az olmasıdır. Bahsi geçen durumda Basra’nın bedevî kabile yapısının önemli bir etkili olduğu düşünülmektedir. Konuyla ilgili zikredilebilecek son ihtimal ise ilmî yapının teşekkül etmeye başladığı süreçte vuku bulan fitne ve karışıklıklardır. Nitekim bir müddet valilik görevini yürüten İbn Abbas’ın, bu süre zarfında ilim ve eğitim faaliyetleriyle ilgilenemediği görülür. Özetle araştırmanın ulaştığı en önemli sonuç; Basra’nın hicri birinci asrın ilk yarısında, İbn Mes’ûd tarafından kurulan Kûfe’ye kıyasla hadis ve fıkıh ilimlerinde gelişmiş bir şehir olmadığıdır. (shrink)

Bu makalede, Ebû Bekr el-Uzeyz es-Sicistânî’nin (ö. 330/941) Garîbü’l-Kur’ân adlı eserinde kıraat farklılıklarına yaklaşımı incelenmiştir. İslâm ilim geleneğinde kıraatlerin temelinin rivayet olduğu genel kabul görmüş bir husustur. Kıraat farklılıklarının önemli bir bölümünün, anlamı etkilemeyen fonetik ve telaffuza dayalı çeşitlilikten oluştuğu bilinmektedir. Bununla birlikte bazı kıraat farklılıklarının, Kur’ân’da yer alan kelime ve âyetlerin anlamlandırılmasına farklı açılardan katkı sunduğu da açıktır. Bu yönüyle kıraatler, yalnızca tilâvetle sınırlı bir alan olmayıp tefsir ve dil ilimleri açısından da önemli bir işlev üstlenmektedir. Kur’ân’da geçen ve (...) anlamı okuyucu açısından kapalı veya zor olan kelimeleri açıklamak amacıyla kaleme alınan Garîbü’l-Kur’ân türü eserler, erken dönemden itibaren ilmî literatürde önemli bir yer edinmiştir. Bu alanda eser telif eden müelliflerden biri de Uzeyz es-Sicistânî’dir. Sicistânî, Garîbü’l-Kur’ân’ında seçtiği kelimeleri açıklarken Arap dili ve edebiyatına ait nesir ve şiir örneklerinden, kabileler arasındaki lehçe farklılıklarından ve dilsel kullanımlardan yoğun biçimde yararlanmıştır. Bunun yanında kıraatler de, müellifin anlam tespitinde başvurduğu temel kaynaklardan biri olmuştur. Zira kıraat farklılıklarının önemli bir kısmının Arap dili ve lehçeleriyle yakından ilişkili olduğu görülmektedir. Uzeyz es-Sicistânî’nin Garîbü’l-Kur’ân’ı üzerine yapılan çalışmalar incelendiğinde, eserin kıraatler açısından müstakil bir incelemeye konu edilmemiş olması dikkat çekmektedir. Bu durum, literatürde önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Sicistânî’nin eserinde kıraat tercihlerini hangi yöntemle ele aldığını, hangi kıraat rivayetlerine ağırlık verdiğini ve Garîbü’l-Kur’ân ile kıraatler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Ayrıca eserde yer alan garîb ve müşkil kelimelere dair kıraat farklılıklarının tefsirî yansımaları da incelenmiştir. Yine Sicistânî’nin söz konusu eseri üzerinden, erken dönem Garîbü’l-Kur’ân literatüründe kıraatlere yönelik yaklaşımın mahiyeti hakkında daha sistematik bir değerlendirme yapılması da hedeflenmektedir. Çalışmada kullanılan yöntem, doküman analizi olup müellifin Garîbü’l-Kur’ân adlı eserin Muḥammed Edîb ʿAbdulvâḥid’in tahkiki olan baskısı incelenmiştir. Eserde nakledilen kıraatler geleneksel kıraat ilmi literatürü ile mukayese edilmek suretiyle rivayetlerin tespiti yapılmıştır. Bunun yanında müellifin görüşlerini aktaran bazı kıraat ve tefsir eserlerine de atıfta bulunulmuştur. Müellifin kıraat tercihlerinde sahih-şâz ayrımına dair hususlar, kendi dönemi ve sonrası kaynaklardan teyit edilerek belirlenmiştir. Eserde nakledilen kıraat rivayetleri müellifin yaklaşımı doğrultusunda yorumlanarak değerlendirmeye tabi tutulmuş, elde edilen çıkarımlar çalışma kapsamında sunulmuştur. Yine Sicistânî’nin eserinde yer alan rivayetler ve kullandığı kaynaklar esas alınarak kıraat literatüründeki eserler ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirmeler yapılmıştır. İnceleme sürecinde müellifin kendi açıklamalarına öncelik verilmiş, sahîh ve şâz kıraatlere yaklaşımı ve yöntemi klasik eserler ile birlikte değerlendirilerek ele alınmıştır. Yapılan tespitlerin sonucunda, Sicistânî’nin kıraat rivayetlerine geniş ölçüde yer verdiği, ancak bunları sistematik bir kıraat metodolojisi çerçevesinde ele almadığı tespit edilmiştir. Müellifin kıraatleri aktarırken rivayetlerin sıhhati, sened yapısı ve râvî bilgilerine dair bir tasnif yapmadığı görülmüştür. Sicistânî’nin kıraatleri büyük ölçüde garîb kelimelerin anlamlarını açıklamada bir araç olarak kullandığı anlaşılmaktadır. Kimi zaman farklı okuyuşlara farklı anlamlar yüklemiş, kimi zaman ise bu okuyuşları birlikte zikrederek anlam çeşitliliğine dikkat çekmiştir. Ayrıca bazı kıraat farklılıklarının âyetlerin anlam alanını genişlettiğini örnekler üzerinden göstermiştir. Bununla birlikte müellif, kıraatleri yalnızca anlam boyutuyla sınırlı tutmamış; kelimelerin gramer yapısı, kökeni ve sarf özellikleri bağlamında da değerlendirmelerde bulunmuştur. Ayrıca bazı kıraatleri Arap lehçeleriyle ilişkilendirerek hangi kullanımın daha yaygın veya tercih edilebilir olduğunu belirtmiş, yer yer kendi tercihine de işaret etmiştir. Sonuç olarak Sicistânî’nin Garîbü’l-Kur’ân’da kıraatlere geniş yer vermesi, kıraat ilminin bu tür eserlerdeki belirleyici rolünü göstermesi bakımından önemli bir bulgu olarak değerlendirilmiştir. (shrink)

İbâzî gelenek içerisinde yetişmiş bir müfessir olan Saîd b. Ahmed el-Kindî (ö. 1207/1792), et-Tefsîrü’l-müyesser adıyla, Umman’da mevcut zihniyeti yansıtan ilk, literatürdeyse ikinci tam tefsiri kaleme almıştır. Eser, devrinin ilmî müktesebâtını aktarmasıyla ve ilim-amel birlikteliğini savunan İbâzî zihniyetin âyetlerde vücut bulmuş hâli olmasıyla önemli bir yere sahiptir. Muhtasar nitelikli bu tefsirinde müellif, döneminin mezhebî anlayışını temel alıp, etrafında cereyan eden polemiklere mesafeli bir tavır sergilemek suretiyle, diğer mezheplerin tefsirlerinden uyarlamalarla döneminin tefsir ihtiyacına katkıda bulunmuştur. Eserle ve müfessirle alakalı -Türk ve Arap (...) dünyasında yapılmış sınırlı sayıdaki çalışmalarda- daha çok İbâzîlikle ilgili kavram ve literatür hususunun ön plana çıkarıldığı, Kindî’nin mezhebî yorumlarını âyetlere yansıtış tarzının ele alındığı görülmektedir. Bu araştırmanın konusu, İbâzî müfesssir el-Kindî’nin dirâyet yönünün oluşmasına zemin teşkil eden hayatı, ilmî kişiliği ve mezhebî görüşlerine ek olarak et-Tefsîrü’l-müyesser adlı eserindeki kıraat olgusunun tespit edilmesidir. Tefsir üzerinde yapılan çalışmalar incelendiğinde, eserin kıraat yönü hakkında bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu husus alanda bir açık olarak değerlendirilmiş ve bu çalışmanın alana mütevazi bir katkı sunacağı düşünülmüştür. Bu araştırma, müfessirin Kur’an’ı tefsir metodunu ve bilhassa kıraatle ilgili örnekleri içeren bazı âyetlerin tespitini amaçlamaktadır. Kindî, tefsirinde kıraatleri nakletme yöntemi olarak, kıraatlerin farklı manalar içeren izahlarına yer vermiş; fakat bunu sened zinciri zikretmeksizin ve kıraat imamlarına nispet etmeksizin gerçekleştirmiştir. Çalışmada sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılan nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Nitel yöntemin vazgeçilmezi olan yapılandırmacı paradigmanın, tümevarım kuramı ile söz konusu eserdeki kıraate dair münferit veriler birleştirilerek bir genellemeye varılmaya çalışılmıştır. Çalışmaya temel teşkil eden eserin taranmasıyla elde edilen veriler, içerik analizi metoduyla açıklanmıştır. Araştırmanın kapsamı çerçevesinde evvela Kindî’nin içinde yetiştiği İbâzî gelenek, hayatı, ilmî şahsiyeti, te’lif etmiş olduğu eserleri ve bilhassa et-Tefsîrü’l-müyesser adlı eseri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Son olarak da müfessirin tefsirindeki kıraate dair yaklaşımı, kıraatleri nakletme yöntemi, âyetleri tefsir ederken kıraatlerden faydalanması, farklı kıraatler arasında tercihte bulunması ve kıraatleri aktarırken gramere dayalı seçimleri, farklı başlıklar altında ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kindî’nin kaleme almış olduğu tefsirin, İbâzî gelenekte telif edilen ilk tam tefsirden yaklaşık dokuz asır sonrasına rastlaması, bu çalışmada ulaşılan temel sonuçlardan biridir. Bu uzun zaman dilimi, söz konusu literatür için büyük bir boşluk olup araştırılması gerektiği kanısı hasıl olmuştur. Müfessirin hayatına bakıldığında mezhebî teamüllerin insanın zihniyetini, hayat hikayesini, kişiliğini, kararlarını ve kaleme aldığı eserleri nasıl şekillendirdiği, anlaşılmaktadır. İbâzî gelenekte yetişen Kindî’nin, kıraat farklılıklarını yorumlarken mezhebî görüşleriyle kısıtlı kalmadığı çıkarımına varılmıştır. Müfessirin yorumlarıyla, manasal düzlemde kıraatlerin intikaline ve muhafazasına destek olduğu; fakat tefsirin muhtasar niteliğinden mülhem kıraat imamlarının zikri ve rivayet zincirlerinin naklinin hazfedildiği bulgusuna da ulaşılmıştır. Kindî’nin zamanında yaşanan tartışmalara mesafeli durduğu, mezhebî taassuba götürecek bir ideolojiden ziyade uzlaştırmacı bir tutum benimsediği ve tüm bunları ilmî bir disiplin perspektifinde sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Netice itibariyle et-Tefsîrü’l-müyesser Kindî’nin tefsir yaklaşımını, mezhebî, itikâdî, fıkhî çıkarımlarını Ulûmü’l-Kur’ân ilkeleriyle paralel olarak ortaya koyan ve yorumlarında kıraat farklılıklarına da yer veren bir eser olarak câlib-i dikkattir. Bu açıdan Kindî ve eserini gerek kendi dönemine gerekse günümüz tefsir çalışmalarına ışık tutan önemli kaynaklardan biri olarak zikretmek mümkün görünmektedir. (shrink)

La Semaine d'épigraphie créto-mycénienne a été organisée par l'École française d'Athènes du 24 au 28 mars 1998, dans le but de réunir, pour quelques séances de travail, des savants reconnus et de jeunes doctorants spécialisés dans l'étude des écritures linéaires A et B. Chacun des participants a présenté un état de ses recherches personnelles : M.-L. Bech Nosch, L'administration des textes en Crète centrale, hors des séries Lc/Le/Ln ; Chr. Boulotis, Les nouveaux documents en linéaire A d'Akrotiri (Théra) : remarques (...) préliminaires ; P. Carlier, wa-na-ka derechef. Nouvelles réflexions sur les royautés mycéniennes; P. Darcque, Archives réelles, archives virtuelles en linéaire B; H. Landenius Enegren, Some Problems of the Prosopography of Knossos; J. T. Killen, The Pylos Ta Tablets Revisited ; S. Lupack, The Role of the Religious Sector in Mycenaean Economics; J.-P. Olivier, Le syllabaire chyproclassique : un inventaire; M. Perna, Gli ideogrammi dei vasi in lineare A ; Fr. Rougemont, Quelques problèmes liés à l'étude des «collecteurs» dans les tablettes en linéaire B; M.-St. Speciale, Gli antroponimi in lineare B di Cnosso e la Creta del TM II-III; M. Tsipopoulou, The Hieroglyphic Archive at Petras, Siteia ; C. Varias Garcia, Antroponimia micénica en las tablillas de h sene B de Cnoso y en Micenas. (shrink)

Epistemic virtue theory has run into the problem of passive perceptions—forms of knowledge achieved through a process so trivial that it seems wrong to argue that it relies on virtue. In defense of epistemic virtue, I argue that even such simple forms of knowledge rely on virtue. I address the critique, focusing on its formulation by Jason Baehr, by first examining some of its intuitive appeal, some of which comes from an implicit assumption that virtue cannot be ubiquitous. I dismiss (...) this critique as misrepresenting the core commitments of general virtue theory. I then establish a causal account linking virtue and passive perception through the process of habituation. To achieve the ability to acquire knowledge passively, one has to employ epistemic virtue to habituate oneself as a good perceiver. I show that this is especially evident in cases where supposedly passively-achieved knowledge becomes harder to achieve, such as under time-stress or when living with disability. Finally, I demonstrate that the stakes of this discussion are not merely semantic but are important for an idea of epistemic responsibility. People have responsibilities to know certain things, and those responsibilities sometimes require habituating oneself to be a better passive perceiver. (shrink)

The study has dealt with the theoretical context of the meaning of fame in language and term; also has shown that fame requires authenticity regardless of whether it is a word, narration or a classified work. On the other hand, it has examined that those, except for those who are examined with evidence, who are not famous among them will not be judged to be authentic or not. Later, it has pointed out the effect of fame on the correction of (...) the narrations and emphasized that fame is an important factor about the accuracy of the books in relation to their authors; and also sought an answer to the following question: Is fame the only factor in this or not? Thus, the problematic and some objectives of the study have been fulfilled, and the signs of the book’s finding of fame with the related author and the reasons that require this fame has been expressed. Among the indicators of the book’s fame from its author, arguments such as the narration from a group, the author’s clear statement that the book belongs to him, and the attribution of the book to him by his immediate surroundings in his own time have been mentioned. The study has examined six examples from the first three centuries, with the idea that the subject would be practical. In each century, two books were selected, and it was determined that one of them would be correct due to its reputation in relation to the author, and that the attribution of the other to the author will not be correct, since the other does not have a reputation. It has been determined that the attribution of his risālah about advices attributed to al-Imām Mālik and the book named al-Radd alâ'z-Zenādika wa'l-Cehmiyya, which is attributed to Imam Ahmed, are not valid. (shrink)

Recent models of psychopathology and psychotherapy highlight the importance of interpersonal factors. The current review offers a biological perspective on these interpersonal processes by examining inter-brain synchrony—the coupling of brain activity between people interacting with one another. High inter-brain synchrony is associated with better relationships in therapy and in daily life, while deficits in the ability to achieve inter-brain synchrony are associated with a variety of psychological and developmental disorders. The review suggests that therapy improves patients’ ability to achieve such (...) synchrony through inter-brain plasticity—a process by which recurring exposure to high inter-brain synchrony leads to lasting change in a person’s overall ability to synchronize. Therapeutic sessions provide repeated situations with high inter-brain synchrony. This can lead to a long-term increase in the ability to synchronize, first with the therapist, then generalized to other interpersonal relationships, ultimately leading to symptom reduction. The proposed inter-brain plasticity model offers a novel biological framework for understanding relational change in psychotherapy and its links to various forms of psychopathology and provides testable hypotheses for future research. Understanding this mechanism may help improve existing psychotherapy methods and develop new ones. (shrink)

Anger is often criticized for its lack of instrumental value. In Myisha Cherry’s The Case for Rage, she responds to such critiques by arguing for ‘Lordean rage’, anger that is uniquely productive for fighting against injustice. Unlike Cherry, I bite the bullet and argue that, even if anger tends to fail in achieving its goals, there are good instrumental reasons to remain angry. Anger should be seen as an emotion that encourages incurring costs and risks to achieve a goal that (...) has been thwarted, and whether or not one should remain angry depends on details about the risks, costs, likelihood of success and desirability of the goal. My paradigm example is anger at systemic injustice. I argue that, while anger against systemic injustice is unlikely to achieve its goal, that says more about systemic injustice than it does about anger. I argue that abandoning anger could discourage fighting systemic injustice. I further argue that anger often arises when one has faith that a better world is possible and understands our world as unjust for not being that world. Abandoning anger could weaken one’s resolve in fighting that injustice. (shrink)

I set out to find a definition of skepticism as a virtue. To do so, I first argue against three meanings that philosophers have attached to skepticism: error theory, epistemic humility, and careful treatment of evidence. For each, I explain why conflating them with skepticism undermines the specificity of what skepticism means, and thus cannot serve as part of a redemptive project of skepticism. I then make my own suggestion: skepticism is the virtue concerned with the proper treatment of alternative (...) theories, theories we reject despite their being consistent with all available evidence. (shrink)

ObjectivesTo investigate which of two sources of information about an older adult’s wishes—choices made in an advance directive or proxy’s opinion—provides better insight into the older adult’s preferences measured in hypothetical clinical situations involving decisional incapacity.MethodsSecondary analyses of data collected from 157 community-dwelling, decisionally competent adults aged 70 years and over who attended a group information session on advance directives with their proxy. Older adults were invited to complete a directive introduced during the session, designed to express healthcare preferences. An (...) average of 3 months later, older adults were asked during an interview whether they would want to receive each of four medical interventions and what their goals of care would be should they develop one of three sudden health events, assuming that they had severe dementia. Proxies were asked to guess the older adult’s answers in each of the seven scenarios.ResultsEighty per cent of the older adults completed the directive. Choices they made in the directive were more in line with the preferences they stated during the interview than were their proxies’ guesses at their answers. However, concordance was relatively low, with percentages of agreement ranging from 43% to 83% across scenarios.ConclusionsFindings suggest that a directive might provide better insight into a person’s wishes than the person’s proxy, although neither source is perfect. A multifaceted decision-making model that includes both sources of information might better serve the interests of older adults who have lost the capacity to make decisions on their own.Trial registration numberISRCTN89993391; Post-results. (shrink)

Natural environments have a restorative effect from mental/attentional fatigue, prevent stress, and help to revitalize psychological and physical resources. These benefits are crucial for promoting active aging, which is particularly relevant given the phenomenon of population aging in recent decades. To be considered restorative, green spaces have to meet specific requirements in ecological and psychological terms that can be assessed through Post-Occupancy Evaluation, a multimethod approach commonly used by environmental psychologists and landscape architects after construction to evaluate the design outcomes (...) from the users’ perspective. Generally, POEs consist of surveys and/or interviews accompanied by more or less structured observations of onsite users’ behavior. Despite this, various practical constraints can prevent physical access to the renovated area. Exploiting digital tools for such an assessment can be a crucial support in such circumstances. The current study presents the visual POE of a restorative garden for older adults in Milan, Italy. We developed a web application, that includes the exp-EIA© patented method, which allows participants to virtually explore a visual simulation of the environment and provide their feedback. We identified 3 representative viewpoints in the redeveloped garden differing from each other for the functions and the design principles that inspired the transformation. For each point of view, we created 360° Virtual Reality photographs, that can be navigated by looking around, i.e., panning, from the standing point of each view. In connection to each virtual scene, a survey was conducted. The focus was the psychological experience related to each viewpoint, assessed with two psychometric scales investigating the constructs of emotions and restoration ; such information is integrated with behavioral aspects, including the main activities prefigured by participants and their visual exploration of the VR photography. The results of the virtual exploration show that the garden is perceived as restorative, with a more intense effect in a spot purposely designed. The emotions experienced in the garden are positive and a mild level of arousal is observed. The behavioral dimension is characterized by predominantly contemplative activities and contact with nature. A cartographic representation of the psychological and behavioral data is developed, to support the maintenance of the garden. (shrink)

Merab Konstantinovich [Mamardashvili] met with me immediately, as soon as I requested it, although he forewarned me that he could only dimly remember much of that distant past in which I was most interested. But evidently that past still perturbed him as well, since he agreed to speak with me even though he had not yet completely recovered from his illness, and hence his voice was feeble, at times subsiding to a whisper; he would pronounce his words indistinctly, constantly sticking (...) one onto another; on top of that, for technical reasons the dictaphone was situated a bit away from him. It was therefore very difficult to transcribe the text, and I raised many questions with the idea of asking Merab Konstantinovich about them at our next meeting and clearing up some things. But alas, there was no next meeting … Hence I am permitting myself now to publish only some of the most clearly enunciated fragments of my conversation with him, one of the four "forefathers" of the Moscow Methodological Circle, whose name for us, today's participants (and hence neophytes) in the methodological movement, is enveloped by legends handed down by word of mouth. I kept my questions to a minimum. Mamardashvili's reminiscences, arguments, and reflections will seem contentious to many. But no matter, one can dispute points of substance even with those who have passed on. (shrink)