Portaal:Literatuur

Literatuur

li·te·ra·tuur (de ~ (v.), -turen)
het geheel van de schriftelijke overlevering van een volk of een tijd; bellettrie, de schone letteren, letteren, letterkunde

Het woord literatuur heeft verschillende, dicht bij elkaar liggende betekenissen. De ruimste is dat literatuur de verzameling van alle teksten is, geschreven en in mondelinge vorm. Literatuur wordt ook in een enge betekenis gebruikt, waarbij zij tegenover lectuur is gesteld. In die zin zou literatuur de hoge, artistieke vorm en lectuur de lage, populairdere vorm van teksten aanduiden.

Gedichten en poëzie, toneel- en filmteksten, prozateksten die geheel of gedeeltelijk zijn verzonnen (fictie, bijvoorbeeld de roman) en proza dat waargebeurde verschijnselen en personen beschrijft (non-fictie, onder meer de brief, het essay en de autobiografie) kunnen literaire kenmerken bezitten. De definitie van die kenmerken is geen eenvoudige zaak. Veelal zijn meerduidigheid (poly-interpretabiliteit), originaliteit en complexiteit centrale criteria, alsook de betrokkenheid van de lezer bij het herscheppen van de tekst. Waterdichte instrumenten om te bepalen wat literatuur is, levert dat niet op.

Lees verder ...

Boek Uitgelicht

Een hond van Vlaanderen is een Engelse roman van Marie Louise de la Ramée, ook gekend onder het pseudoniem Ouida, die de lotgevallen beschrijft van de weesjongen Nello en zijn hond Patrasche.

Ouida was gekend als een liefhebster van dieren, en ze wilde ongetwijfeld van haar boek ook een aanklacht maken tegen de hondenmishandeling van haar tijd, die welig tierde in het 19de-eeuwse Europa. Alhoewel de held van het verhaal, Nello, Patrasche ook zal spannen voor zijn melkkar, en deze laatste dit blijkbaar ook erg graag lijkt te doen. De schrijfster baseerde het verhaal op een rondreis die ze maakte in de toen nog zeer jonge Belgische staat, die volop in industriële ontwikkeling verkeerde. Dit confronteerde haar met zeer veel kinderarbeid, vaak onder erbarmelijke condities. Haar beschrijving van het Belgische platteland bleek tamelijk accuraat.

Het verhaal werd een groot succes in Japan en de Verenigde Staten en werd reeds verschillende malen verfilmd, hoewel het in Vlaanderen nooit aansloeg. Sinds de jaren '80 heeft men in België wat meer pogingen gedaan om het concept als exportmerk te gebruiken. Paul Geerts tekende ter ere van Nello en Patrasche de Suske en Wiske-strip Het dreigende dinges, en in 1985 werd er een standbeeld opgetrokken in Hoboken.

Lees verder ...

Deze maand - Overzicht

Schrijver Uitgelicht

Stendhal, pseudoniem van Marie-Henri Beyle (1783–1842) was een 19e-eeuwse Franse romantische schrijver die in zijn werk zowel romantische als realistische invloeden verenigde. Zijn bekendste romans zijn La chartreuse de Parme en Le rouge et le noir, die beide autobiografische elementen bevatten. In beide romans bevatten de hoofdfiguren karakteristieken van Stendhal zelf. Zijn romans worden gekenmerkt door een vrij droge, korte stijl, mede door het feit dat Stendhal gekant was tegen elke vorm van literaire bladvulling. Het realisme in Stendhals romans uit zich dan ook niet door uitvoerige beschrijvingen zoals bij Honoré de Balzac, maar eerder in het feit dat Stendhal zich voor het basisgegeven van zijn verhaal baseerde op een waargebeurd feit (wat hij bestempelde als "être vrai"). In de meeste romans staat het thema van de liefde centraal en meer bepaald het procedé van verliefd worden, wat hij heeft omschreven als "kristallisatie".

Lees verder ...

Deze week - Overzicht

Dode Dichters Almanak

T.S. Eliot (1888–1965) was een Amerikaans-Brits dichter, toneelschrijver en literatuurcriticus. Hij was een van de belangrijkste figuren uit de wereld van de literatuur van de 20e eeuw, een van de grootste vernieuwers van de poëzie, en kreeg in 1948 de Nobelprijs voor de Literatuur.

In de periode tussen 1917 en 1922 schreef Eliot zijn eerste grote werken: Prufrock and Other Observations (1917), Poems (1920) en The Waste Land (1922). In deze gedichten, die doordrongen zijn van het cultuurpessimisme van na de Eerste Wereldoorlog, beschrijft Eliot het lijden, de ontluisterende ervaring van de grote stad, de onvruchtbaarheid en de uitzichtloosheid van het moderne bestaan en de absolute isolatie van ieder individu door het geestelijke en morele failliet en de verspilling van de goddelijke liefde.

Eliots kritische werk bestaat uit een dissertatie, Knowledge and Experience in the Philosphy of F.H. Bradley, enkele bundels kritieken en essays, waaronder 'The Sacred Wood' (1920), 'After Strange Gods', 'For Lancelot Andrewes' (1928) en 'Essays Ancient and Modern' (1936) en 'On Poetry and poets' (1957), en twee cultuurfilosofische studies, het onvoltooid gebleven 'The Idea of a Christian Society' (1939) en 'Notes Towards the Definition of Culture' (1948).

Lees verder ...

Deze dag - Overzicht

Etalage-artikelen

Algemeen

Adam in ballingschap - Amerikaanse literatuur - The Canterbury Tales - Ellesmere Chaucer - Geschiedenis van de Nederlandse spelling - De goddelijke komedie - Gothic novel - Henry IV - Kalevala - Kunsttaal - Lucifer - Nahuatl - The Prelude - Roodbaard - Surinaamse literatuur - Très Riches Heures du duc de Berry - Voynichmanuscript

Schrijvers

Simon Carmiggelt - Geoffrey Chaucer - Philip K. Dick - Victor Hugo - Franz Kafka - Hubert Lampo - Madame de Stael - Stendhal - Henry David Thoreau - Oscar Wilde

bewerk

Quote

"Er zijn geen goede schrijvers. Soms ontstaat in ons land een goed boek, dat op het gemiddelde peil geen invloed heeft. De goede boeken zijn meestal afkomstig van zonderlingen, liefhebbers die stiekem schrijven in het holst van de nacht en niets te maken hebben met het literaire leven, met de levende literatuur als geheel."

Willem Frederik Hermans

bewerk

Wist je dat...

...het boek A Clockwork Orange werd geïnspireerd door een gebeurtenis in het leven van schrijver Anthony Burgess?

...veel luisteraars op 30 oktober 1938 dachten dat het hoorspel van H.G. Wells' sciencefictionroman The War of the Worlds een echte invasie van marsmannetjes was?

...Harry Potter bedenkster J.K. Rowling eigenlijk geen tweede naam heeft, maar de K voor de naam van haar grootmoeder Kathleen staat?

...het sprookje Het lelijke jonge eendje van Hans Christian Andersen autobiografisch is, omdat hij vroeger veel gepest werd?

...de Russische schrijver Sergej Dovlatov inspiratie voor zijn boeken haalde uit de dienstplicht die hij vervulde in een goelagkamp?

…de Schotse schrijver Robert Louis Stevenson overleed op een eiland in de Grote Oceaan?

...de schrijver Frederik van Eeden enige tijd in Mijnsheerenland heeft gewoond?

... de Nederlandse vertaler van de Harry Potter-reeks van J.K. Rowling, Wiebe Buddingh', zoon is van dichter C. Buddingh'?

bewerk

Literatuurprijzen

Een literatuurprijs wordt periodiek (vaak jaarlijks) uitgereikt aan een auteur voor een specifiek werk, een serie werken of zijn of haar gehele oeuvre. Enkele voorbeelden van bekende literatuurprijzen:

Nederland

Vlaanderen

Internationaal: Nobelprijs voor de Literatuur - Booker Prize - Cervantesprijs - International Booker Prize - Prix Goncourt - Pulitzer-prijs - Prix de l'Académie française - Georg-Büchner-Preis -
Kinderliteratuurprijzen: Boekenleeuw (Vlaanderen) - Boekensleutel - Prijs van de Nederlandse Kinderjury - Gouden Griffel - Zilveren Griffel - Gouden Penseel - Zilveren Penseel - Thea Beckmanprijs - Gouden Uil (Vlaanderen) - Gouden Zoen - Kinderboekwinkelprijs- Nienke van Hichtumprijs

bewerk

Kinderboeken

Nederlandstalige jeugdliteratuur

Engels- en anderstalige jeugdliteratuur

Roald Dahl
Astrid Lindgren - Pippi Langkous
J. K. Rowling - Harry Potter
Eric Carle - Rupsje Nooitgenoeg
Rudyard Kipling - The Jungle Book
C.S. Lewis - De Kronieken van Narnia
Karl May - Winnetou en Old Shatterhand
A.A. Milne - Winnie de Poeh
Robert Louis Stevenson - Schateiland
Jules Verne - De reis om de wereld in tachtig dagen

Sprookjes

Zie ook

bewerk

Stijlfiguren

Een stijlfiguur is in taal een afwijking van de "gewone" manier van zeggen. Dit wordt in de literatuur vaak bewust gedaan om een bepaald effect te bereiken. Gebeurt de afwijking onbewust, dan spreekt men ook wel van een stijlfout. Voorbeelden van bekende stijlfiguren zijn:

allegorie - alliteratie - anticlimax - cliché - climax - clou - contaminatie - ellips - eufemisme - homerische vergelijking - hyperbool - inversie - ironie - litotes - metafoor - metonymie - onomatopee - oxymoron - parabool - paradox - parafrase - pars pro toto - personificatie - pleonasme - pointe - retorische vraag - rijm - sarcasme - tautologie - totum pro parte - vergelijking - zinspeling

Voeg vragen toe!

Literatuurquiz

1. Wie is de schrijver van Eline Vere?

2. Waar werd William Shakespeare geboren?

3. Onder welk pseudoniem is Herman Pieter Schönfeld Wichers beter bekend?

4. Welke Engelse schreef Bridget Jones's Diary?

5. Wie schreef in 2015 het Boekenweekgeschenk?

6. Wie is de schrijfster van Jane Eyre?

Klik rechts voor de antwoorden!

bewerk

Stripboeken

Meewerken

Gewenste artikelen

Help mee het portaal uit te breiden! Over de volgende onderwerpen is nog geen artikel:

Boeken en toneelstukken

Poor Things (en) · Sleuteloog (Hella Haasse) - (wiki) · Publiek geheim (J. Bernlef) - (wiki) · Het schervengericht (A.F.Th. van der Heijden) - (wiki) · Het wederzijds huwelijksbedrog (Pieter Langendĳk) · Multatuli: Leven en werk van Eduard Douwes Dekker (Dik van der Meulen) - (wiki) · De verbeelding (Herman Franke) - (wiki) · De hydrograaf (Allard Schröder) - (wiki) · Onder het plaveisel het moeras (A.F.Th. van der Heijden) - (wiki) · Gewassen vlees (Thomas Rosenboom) - (wiki) · De graaf van Weet-ik-veel (Annie M.G. Schmidt) - (wiki) · Nader tot U (Gerard Reve) - (wiki)

Gedichten

...

Personages

Nell Trent/Little Nell (en)

Schrijvers/dichters Nederlandstalig

Malika Blain (web/wiki) · Harry Brander (wiki) · Fadoua Bouali (web/web) · Marijke Ekelschot · Emile Erens (web/web) · Johanna Fortuin · Leeuw van Moerkerken (web/web/web/web) · Paul Possemiers (web) · Pen Stewart (web) · Dolf Verspoor (web/web/web) · Ebele Wybenga (web) · Ferry Zandvliet (web/ web)

Schrijvers/dichters andere talen

Alasdair Gray (en) · José Baroja (fr/en) · Ma Jian (en) · Maurice Blanchard (d:/web) · Petronella Keysers (fr/ web) · Peter Coryllis (de)

Stripschrijvers, -tekenaars en andere illustrateurs

Jean Paul Arends · Arman & Ilva · Jan Dirk Barreveld · Luuk Bode · Dupuy & Berberian · Marian Latour (d:/web) · Lian Ong · IJsbrand Oost · Michiel van der Pol · Simon Praamsma · Carlos Sampayo · Erwin Suvaal · Kees Sparreboom · Johan B.G. Vandenblink · Rob Williams (d:)

Diversen

George Smiley (en) · Bulaaq (uitgeverij) - (web/web) · Diëgesis (en) · Epistolariteit · Europese literatuur (en) · Grijze literatuur (en/de/web) · Indiase literatuur (en) · Indiaas-Amerikaanse literatuur (en) · Maria-mirakel · Maria-exempel · Pakistaanse literatuur (en) · Perzische literatuur (en) · Vietnamese literatuur (en) · Uitgeverij Albatros · Ų · Vlaamse Gaai Uitgeverij

Vul aan!

Nieuwe artikelen

Algemeen

Į · Horror Coeli en andere gedichten · Herinneringen van een engelbewaarder · 'Antipathieke romanpersonages' · De eerlijke vinder (novelle) · 'Het alziend oog in de nachtspiegel' · De God Denkbaar Denkbaar de God · 'Paranoia' · Au pair (roman) · Erosie · Oeuvre van Willem Frederik Hermans · Vier novellen · 'Het fossiel' · 'Afscheid van Canada' · 'De elektriseermachine van Wimshurst' · 'Wittgenstein's levensvorm' · Wittgenstein in de mode en Kazemier niet · Een wonderkind of een total loss (novellebundel) · Waarom schrijven? · 'Ezelsoren'

Personages

Arne Jordal · Sebastiaan Klok · Herman F. Williams · Valentijn (Loo-Lee) · Dorbeck · Henri Osewoudt · Alfred Issendorf

Personen

Felicie Jehu · Inge Schilperoord · Marja Visscher · Abraham de Wees · Linda Green · Bram de Graaf · Anya Niewierra · Christiane Gohl · Lisa Gardner · Mildred Savage · Barend de Graaff · Meg Waite Clayton · John Meulenhoff · Muna Shehadi · Rachel Hore · Jenny Colgan

Vul aan!

Dit kan beter

- Clara van Molle (30 maart 2025) - Onder professoren (6 augustus 2022) - Eagle Strike ( 29 april 2020 ) - Engelse renaissance (28 maart 2012) - Ierse literatuur (28 maart 2012) - Vanity Fair (roman) (28 maart 2012) - Johann Heinrich Pestalozzi (27 maart 2010) - Turks Fruit (roman) (16 januari 2010) - Les mots et les choses ( 29 september 2009 )

Vul aan!

	Subportalen van Kunst & Cultuur
Attractieparken Amerikaanse literatuur Disney Eurovisiesongfestival Fantasy Film Film noir Harry Potter Horror Japanse Mythologie en Folklore Jazz Jeugdliteratuur Klassieke muziek Literatuur Louis Couperus Media Mode Musical Muziek Rock Sciencefiction Shakespeare Strip Vrijmetselarij

	Portalen
Hulp-en-beheerportaal · Gebruikersportaal · Navigatieportaal · In het nieuws
Biologie · Geschiedenis · Kunst & Cultuur · Landen & Volken · Mens & Maatschappij · Politiek · Religie · Sport · Taal · Wetenschap & Technologie
Portaal van de week: Voetbal

Portaal:Literatuur

Boek Uitgelicht

Schrijver Uitgelicht

Dode Dichters Almanak

Etalage-artikelen

Quote

Wist je dat...

Literatuurprijzen

Kinderboeken

Nederlandstalige jeugdliteratuur

Engels- en anderstalige jeugdliteratuur

Sprookjes

Zie ook

Stijlfiguren

Literatuurquiz

Stripboeken

Bekende strips

Zie ook

Nederlandstalige schrijvers & dichters

Duitstalige schrijvers

Engelstalige schrijvers & dichters

Franstalige schrijvers

Italiaanstalige schrijvers

Portugeestalige schrijvers & dichters

Spaanstalige schrijvers

Russische schrijvers

Tsjechische schrijvers

Poolse schrijvers

Chinese schrijvers & dichters

Japanse schrijvers & dichters

Koreaanse schrijvers

Categorieën

Andere artikelen over boeken

Gewenste artikelen

Nieuwe artikelen

Dit kan beter