- IPA(key): /ˈboŋa/ [ˈboː.ŋʌ]
- Rhymes: -oŋa
- Syllabification: bo‧nga
bónga
- young pine tree, sapling
- blossom, of flowering vegetables or fruits
- (chiefly used in folk tales) man
- Morice Vanoverbergh (1933), “búnga [búꬻa]”, in A Dictionary of Lepanto Igorot or Kankanay. As it is spoken at Bauco (Linguistische Anthropos-Bibliothek; XII)[1], Mödling bei Wien, St. Gabriel, Österreich: Verlag der Internationalen Zeitschrift „Anthropos“, →OCLC, page 104
- Allen, Larry (2021), “bónga”, in Kankanaey – English Dictionary, Summer Institute of Linguistics
- Wallace, Judy (2018), “bonga”, in Northern Kankanay – English Dictionary, Summer Institute of Linguistics
- IPA(key): /ˈbonɡa/ [ˈbõŋ.ɡa]
- Rhymes: -onɡa
- Syllabification: bon‧ga
(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)
bonga f (plural bongas)
- (Colombia) silk-cotton tree
- Synonym: ceiba
Borrowed from Tagalog bunga.
bonga f (plural bongas)
- (Philippines) a mixture of areca nut and betel pepper leaves customarily used for betelnut chewing
- Synonyms: buyo, betel
- (Philippines) areca nut
- “bonga”, in Diccionario de la lengua española [Dictionary of the Spanish Language] (in Spanish), online version 23.8.1, Royal Spanish Academy [Spanish: Real Academia Española], 15 December 2025
- Abella, Venancio María de (1874), Vade-Mecum Filipino ó manual de la conversacion familiar Español-Tagalog. Seguido de un curioso Vocabulario de Modismos Manileños., 12.ᵃ edition (overall work in Philippine Spanish and Tagalog), Escolta, Manila: Ramirez y Giraudier, á cargo de C. Miralles., page 113
From Proto-Nguni *-bonga.
-bonga
- (transitive) to thank
- (transitive) to praise, to laud
- Synonym: -dumisa
- (transitive) to recognise, to show appreciation for
tone L (infinitive ukubonga)
|
|
positive
|
negative
|
|
| infinitive
|
ukubonga
|
ukungabongi
|
|
|
|
| imperative
|
|
|
simple
|
+ object concord
|
| singular
|
bonga
|
-bonge
|
| plural
|
bongani
|
-bongeni
|
|
|
| present
|
|
|
positive absolute
|
positive relative
|
positive participial
|
negative absolute
|
negative relative
|
negative participial
|
| 1st singular
|
ngiyabonga, ngibonga
|
engibongayo, engibonga
|
ngibonga
|
angibongi
|
engingabongi
|
ngingabongi
|
| 2nd singular
|
uyabonga, ubonga
|
obongayo, obonga
|
ubonga
|
awubongi
|
ongabongi
|
ungabongi
|
| 1st plural
|
siyabonga, sibonga
|
esibongayo, esibonga
|
sibonga
|
asibongi
|
esingabongi
|
singabongi
|
| 2nd plural
|
niyabonga, nibonga
|
enibongayo, enibonga
|
nibonga
|
anibongi
|
eningabongi
|
ningabongi
|
| class 1
|
uyabonga, ubonga
|
obongayo, obonga
|
ebonga
|
akabongi
|
ongabongi
|
engabongi
|
| class 2
|
bayabonga, babonga
|
ababongayo, ababonga
|
bebonga
|
ababongi
|
abangabongi
|
bengabongi
|
| class 3
|
uyabonga, ubonga
|
obongayo, obonga
|
ubonga
|
awubongi
|
ongabongi
|
ungabongi
|
| class 4
|
iyabonga, ibonga
|
ebongayo, ebonga
|
ibonga
|
ayibongi
|
engabongi
|
ingabongi
|
| class 5
|
liyabonga, libonga
|
elibongayo, elibonga
|
libonga
|
alibongi
|
elingabongi
|
lingabongi
|
| class 6
|
ayabonga, abonga
|
abongayo, abonga
|
ebonga
|
awabongi
|
angabongi
|
engabongi
|
| class 7
|
siyabonga, sibonga
|
esibongayo, esibonga
|
sibonga
|
asibongi
|
esingabongi
|
singabongi
|
| class 8
|
ziyabonga, zibonga
|
ezibongayo, ezibonga
|
zibonga
|
azibongi
|
ezingabongi
|
zingabongi
|
| class 9
|
iyabonga, ibonga
|
ebongayo, ebonga
|
ibonga
|
ayibongi
|
engabongi
|
ingabongi
|
| class 10
|
ziyabonga, zibonga
|
ezibongayo, ezibonga
|
zibonga
|
azibongi
|
ezingabongi
|
zingabongi
|
| class 11
|
luyabonga, lubonga
|
olubongayo, olubonga
|
lubonga
|
alubongi
|
olungabongi
|
lungabongi
|
| class 14
|
buyabonga, bubonga
|
obubongayo, obubonga
|
bubonga
|
abubongi
|
obungabongi
|
bungabongi
|
| class 15
|
kuyabonga, kubonga
|
okubongayo, okubonga
|
kubonga
|
akubongi
|
okungabongi
|
kungabongi
|
| class 17
|
kuyabonga, kubonga
|
okubongayo, okubonga
|
kubonga
|
akubongi
|
okungabongi
|
kungabongi
|
|
|
| recent past
|
|
|
positive absolute
|
positive relative
|
positive participial
|
negative absolute
|
negative relative
|
negative participial
|
| 1st singular
|
ngibongile, ngibongē
|
engibongile, engibongē
|
ngibongile, ngibongē
|
angibonganga
|
engingabonganga
|
ngingabonganga
|
| 2nd singular
|
ubongile, ubongē
|
obongile, obongē
|
ubongile, ubongē
|
awubonganga
|
ongabonganga
|
ungabonganga
|
| 1st plural
|
sibongile, sibongē
|
esibongile, esibongē
|
sibongile, sibongē
|
asibonganga
|
esingabonganga
|
singabonganga
|
| 2nd plural
|
nibongile, nibongē
|
enibongile, enibongē
|
nibongile, nibongē
|
anibonganga
|
eningabonganga
|
ningabonganga
|
| class 1
|
ubongile, ubongē
|
obongile, obongē
|
ebongile, ebongē
|
akabonganga
|
ongabonganga
|
engabonganga
|
| class 2
|
babongile, babongē
|
ababongile, ababongē
|
bebongile, bebongē
|
ababonganga
|
abangabonganga
|
bengabonganga
|
| class 3
|
ubongile, ubongē
|
obongile, obongē
|
ubongile, ubongē
|
awubonganga
|
ongabonganga
|
ungabonganga
|
| class 4
|
ibongile, ibongē
|
ebongile, ebongē
|
ibongile, ibongē
|
ayibonganga
|
engabonganga
|
ingabonganga
|
| class 5
|
libongile, libongē
|
elibongile, elibongē
|
libongile, libongē
|
alibonganga
|
elingabonganga
|
lingabonganga
|
| class 6
|
abongile, abongē
|
abongile, abongē
|
ebongile, ebongē
|
awabonganga
|
angabonganga
|
engabonganga
|
| class 7
|
sibongile, sibongē
|
esibongile, esibongē
|
sibongile, sibongē
|
asibonganga
|
esingabonganga
|
singabonganga
|
| class 8
|
zibongile, zibongē
|
ezibongile, ezibongē
|
zibongile, zibongē
|
azibonganga
|
ezingabonganga
|
zingabonganga
|
| class 9
|
ibongile, ibongē
|
ebongile, ebongē
|
ibongile, ibongē
|
ayibonganga
|
engabonganga
|
ingabonganga
|
| class 10
|
zibongile, zibongē
|
ezibongile, ezibongē
|
zibongile, zibongē
|
azibonganga
|
ezingabonganga
|
zingabonganga
|
| class 11
|
lubongile, lubongē
|
olubongile, olubongē
|
lubongile, lubongē
|
alubonganga
|
olungabonganga
|
lungabonganga
|
| class 14
|
bubongile, bubongē
|
obubongile, obubongē
|
bubongile, bubongē
|
abubonganga
|
obungabonganga
|
bungabonganga
|
| class 15
|
kubongile, kubongē
|
okubongile, okubongē
|
kubongile, kubongē
|
akubonganga
|
okungabonganga
|
kungabonganga
|
| class 17
|
kubongile, kubongē
|
okubongile, okubongē
|
kubongile, kubongē
|
akubonganga
|
okungabonganga
|
kungabonganga
|
|
|
| remote past
|
|
|
positive absolute
|
positive relative
|
positive participial
|
negative absolute
|
negative relative
|
negative participial
|
| 1st singular
|
ngābonga
|
engābonga
|
ngābonga
|
angibonganga
|
engingabonganga
|
ngingabonganga
|
| 2nd singular
|
wābonga
|
owābonga
|
wābonga
|
awubonganga
|
ongabonganga
|
ungabonganga
|
| 1st plural
|
sābonga
|
esābonga
|
sābonga
|
asibonganga
|
esingabonganga
|
singabonganga
|
| 2nd plural
|
nābonga
|
enābonga
|
nābonga
|
anibonganga
|
eningabonganga
|
ningabonganga
|
| class 1
|
wābonga
|
owābonga
|
ābonga
|
akabonganga
|
ongabonganga
|
engabonganga
|
| class 2
|
bābonga
|
abābonga
|
bābonga
|
ababonganga
|
abangabonganga
|
bengabonganga
|
| class 3
|
wābonga
|
owābonga
|
wābonga
|
awubonganga
|
ongabonganga
|
ungabonganga
|
| class 4
|
yābonga
|
eyābonga
|
yābonga
|
ayibonganga
|
engabonganga
|
ingabonganga
|
| class 5
|
lābonga
|
elābonga
|
lābonga
|
alibonganga
|
elingabonganga
|
lingabonganga
|
| class 6
|
ābonga
|
ābonga
|
ābonga
|
awabonganga
|
angabonganga
|
engabonganga
|
| class 7
|
sābonga
|
esābonga
|
sābonga
|
asibonganga
|
esingabonganga
|
singabonganga
|
| class 8
|
zābonga
|
ezābonga
|
zābonga
|
azibonganga
|
ezingabonganga
|
zingabonganga
|
| class 9
|
yābonga
|
eyābonga
|
yābonga
|
ayibonganga
|
engabonganga
|
ingabonganga
|
| class 10
|
zābonga
|
ezābonga
|
zābonga
|
azibonganga
|
ezingabonganga
|
zingabonganga
|
| class 11
|
lwābonga
|
olwābonga
|
lwābonga
|
alubonganga
|
olungabonganga
|
lungabonganga
|
| class 14
|
bābonga
|
obābonga
|
bābonga
|
abubonganga
|
obungabonganga
|
bungabonganga
|
| class 15
|
kwābonga
|
okwābonga
|
kwābonga
|
akubonganga
|
okungabonganga
|
kungabonganga
|
| class 17
|
kwābonga
|
okwābonga
|
kwābonga
|
akubonganga
|
okungabonganga
|
kungabonganga
|
|
|
| potential
|
|
|
positive absolute
|
positive relative
|
positive participial
|
negative absolute
|
negative relative
|
negative participial
|
| 1st singular
|
ngingabonga
|
—
|
ngingabonga
|
ngingebonge
|
—
|
ngingebonge
|
| 2nd singular
|
ungabonga
|
—
|
ungabonga
|
ungebonge
|
—
|
ungebonge
|
| 1st plural
|
singabonga
|
—
|
singabonga
|
singebonge
|
—
|
singebonge
|
| 2nd plural
|
ningabonga
|
—
|
ningabonga
|
ningebonge
|
—
|
ningebonge
|
| class 1
|
angabonga
|
—
|
engabonga
|
angebonge
|
—
|
engebonge
|
| class 2
|
bangabonga
|
—
|
bengabonga
|
bangebonge
|
—
|
bengebonge
|
| class 3
|
ungabonga
|
—
|
ungabonga
|
ungebonge
|
—
|
ungebonge
|
| class 4
|
ingabonga
|
—
|
ingabonga
|
ingebonge
|
—
|
ingebonge
|
| class 5
|
lingabonga
|
—
|
lingabonga
|
lingebonge
|
—
|
lingebonge
|
| class 6
|
angabonga
|
—
|
engabonga
|
angebonge
|
—
|
engebonge
|
| class 7
|
singabonga
|
—
|
singabonga
|
singebonge
|
—
|
singebonge
|
| class 8
|
zingabonga
|
—
|
zingabonga
|
zingebonge
|
—
|
zingebonge
|
| class 9
|
ingabonga
|
—
|
ingabonga
|
ingebonge
|
—
|
ingebonge
|
| class 10
|
zingabonga
|
—
|
zingabonga
|
zingebonge
|
—
|
zingebonge
|
| class 11
|
lungabonga
|
—
|
lungabonga
|
lungebonge
|
—
|
lungebonge
|
| class 14
|
bungabonga
|
—
|
bungabonga
|
bungebonge
|
—
|
bungebonge
|
| class 15
|
kungabonga
|
—
|
kungabonga
|
kungebonge
|
—
|
kungebonge
|
| class 17
|
kungabonga
|
—
|
kungabonga
|
kungebonge
|
—
|
kungebonge
|
|
|
| immediate future
|
|
|
positive absolute
|
positive relative
|
positive participial
|
negative absolute
|
negative relative
|
negative participial
|
| 1st singular
|
ngizobonga
|
engizobonga
|
ngizobonga
|
angizubonga
|
engingezubonga
|
ngingezubonga
|
| 2nd singular
|
uzobonga
|
ozobonga
|
uzobonga
|
awuzubonga
|
ongezubonga
|
ungezubonga
|
| 1st plural
|
sizobonga
|
esizobonga
|
sizobonga
|
asizubonga
|
esingezubonga
|
singezubonga
|
| 2nd plural
|
nizobonga
|
enizobonga
|
nizobonga
|
anizubonga
|
eningezubonga
|
ningezubonga
|
| class 1
|
uzobonga
|
ozobonga
|
ezobonga
|
akazubonga
|
ongezubonga
|
engezubonga
|
| class 2
|
bazobonga
|
abazobonga
|
bezobonga
|
abazubonga
|
abangezubonga
|
bengezubonga
|
| class 3
|
uzobonga
|
ozobonga
|
uzobonga
|
awuzubonga
|
ongezubonga
|
ungezubonga
|
| class 4
|
izobonga
|
ezobonga
|
izobonga
|
ayizubonga
|
engezubonga
|
ingezubonga
|
| class 5
|
lizobonga
|
elizobonga
|
lizobonga
|
alizubonga
|
elingezubonga
|
lingezubonga
|
| class 6
|
azobonga
|
azobonga
|
ezobonga
|
awazubonga
|
angezubonga
|
engezubonga
|
| class 7
|
sizobonga
|
esizobonga
|
sizobonga
|
asizubonga
|
esingezubonga
|
singezubonga
|
| class 8
|
zizobonga
|
ezizobonga
|
zizobonga
|
azizubonga
|
ezingezubonga
|
zingezubonga
|
| class 9
|
izobonga
|
ezobonga
|
izobonga
|
ayizubonga
|
engezubonga
|
ingezubonga
|
| class 10
|
zizobonga
|
ezizobonga
|
zizobonga
|
azizubonga
|
ezingezubonga
|
zingezubonga
|
| class 11
|
luzobonga
|
oluzobonga
|
luzobonga
|
aluzubonga
|
olungezubonga
|
lungezubonga
|
| class 14
|
buzobonga
|
obuzobonga
|
buzobonga
|
abuzubonga
|
obungezubonga
|
bungezubonga
|
| class 15
|
kuzobonga
|
okuzobonga
|
kuzobonga
|
akuzubonga
|
okungezubonga
|
kungezubonga
|
| class 17
|
kuzobonga
|
okuzobonga
|
kuzobonga
|
akuzubonga
|
okungezubonga
|
kungezubonga
|
|
|
| remote future
|
|
|
positive absolute
|
positive relative
|
positive participial
|
negative absolute
|
negative relative
|
negative participial
|
| 1st singular
|
ngiyobonga
|
engiyobonga
|
ngiyobonga
|
angiyubonga
|
engingeyubonga
|
ngingeyubonga
|
| 2nd singular
|
uyobonga
|
oyobonga
|
uyobonga
|
awuyubonga
|
ongeyubonga
|
ungeyubonga
|
| 1st plural
|
siyobonga
|
esiyobonga
|
siyobonga
|
asiyubonga
|
esingeyubonga
|
singeyubonga
|
| 2nd plural
|
niyobonga
|
eniyobonga
|
niyobonga
|
aniyubonga
|
eningeyubonga
|
ningeyubonga
|
| class 1
|
uyobonga
|
oyobonga
|
eyobonga
|
akayubonga
|
ongeyubonga
|
engeyubonga
|
| class 2
|
bayobonga
|
abayobonga
|
beyobonga
|
abayubonga
|
abangeyubonga
|
bengeyubonga
|
| class 3
|
uyobonga
|
oyobonga
|
uyobonga
|
awuyubonga
|
ongeyubonga
|
ungeyubonga
|
| class 4
|
iyobonga
|
eyobonga
|
iyobonga
|
ayiyubonga
|
engeyubonga
|
ingeyubonga
|
| class 5
|
liyobonga
|
eliyobonga
|
liyobonga
|
aliyubonga
|
elingeyubonga
|
lingeyubonga
|
| class 6
|
ayobonga
|
ayobonga
|
eyobonga
|
awayubonga
|
angeyubonga
|
engeyubonga
|
| class 7
|
siyobonga
|
esiyobonga
|
siyobonga
|
asiyubonga
|
esingeyubonga
|
singeyubonga
|
| class 8
|
ziyobonga
|
eziyobonga
|
ziyobonga
|
aziyubonga
|
ezingeyubonga
|
zingeyubonga
|
| class 9
|
iyobonga
|
eyobonga
|
iyobonga
|
ayiyubonga
|
engeyubonga
|
ingeyubonga
|
| class 10
|
ziyobonga
|
eziyobonga
|
ziyobonga
|
aziyubonga
|
ezingeyubonga
|
zingeyubonga
|
| class 11
|
luyobonga
|
oluyobonga
|
luyobonga
|
aluyubonga
|
olungeyubonga
|
lungeyubonga
|
| class 14
|
buyobonga
|
obuyobonga
|
buyobonga
|
abuyubonga
|
obungeyubonga
|
bungeyubonga
|
| class 15
|
kuyobonga
|
okuyobonga
|
kuyobonga
|
akuyubonga
|
okungeyubonga
|
kungeyubonga
|
| class 17
|
kuyobonga
|
okuyobonga
|
kuyobonga
|
akuyubonga
|
okungeyubonga
|
kungeyubonga
|
|
|
|
| present subjunctive
|
|
|
positive
|
negative
|
| 1st singular
|
ngibonge
|
ngingabongi
|
| 2nd singular
|
ubonge
|
ungabongi
|
| 1st plural
|
sibonge
|
singabongi
|
| 2nd plural
|
nibonge
|
ningabongi
|
| class 1
|
abonge
|
angabongi
|
| class 2
|
babonge
|
bangabongi
|
| class 3
|
ubonge
|
ungabongi
|
| class 4
|
ibonge
|
ingabongi
|
| class 5
|
libonge
|
lingabongi
|
| class 6
|
abonge
|
angabongi
|
| class 7
|
sibonge
|
singabongi
|
| class 8
|
zibonge
|
zingabongi
|
| class 9
|
ibonge
|
ingabongi
|
| class 10
|
zibonge
|
zingabongi
|
| class 11
|
lubonge
|
lungabongi
|
| class 14
|
bubonge
|
bungabongi
|
| class 15
|
kubonge
|
kungabongi
|
| class 17
|
kubonge
|
kungabongi
|
|
|
|
| past subjunctive
|
|
|
positive
|
negative
|
| 1st singular
|
ngabonga
|
ngangabonga, angabonga, angangabonga
|
| 2nd singular
|
wabonga
|
wangabonga, awabonga, awangabonga
|
| 1st plural
|
sabonga
|
sangabonga, asabonga, asangabonga
|
| 2nd plural
|
nabonga
|
nangabonga, anabonga, anangabonga
|
| class 1
|
wabonga
|
wangabonga, akabonga, akangabonga
|
| class 2
|
babonga
|
bangabonga, ababonga, abangabonga
|
| class 3
|
wabonga
|
wangabonga, awabonga, awangabonga
|
| class 4
|
yabonga
|
yangabonga, ayabonga, ayangabonga
|
| class 5
|
labonga
|
langabonga, alabonga, alangabonga
|
| class 6
|
abonga
|
angabonga, awabonga, awangabonga
|
| class 7
|
sabonga
|
sangabonga, asabonga, asangabonga
|
| class 8
|
zabonga
|
zangabonga, azabonga, azangabonga
|
| class 9
|
yabonga
|
yangabonga, ayabonga, ayangabonga
|
| class 10
|
zabonga
|
zangabonga, azabonga, azangabonga
|
| class 11
|
lwabonga
|
lwangabonga, alwabonga, alwangabonga
|
| class 14
|
babonga
|
bangabonga, ababonga, abangabonga
|
| class 15
|
kwabonga
|
kwangabonga, akwabonga, akwangabonga
|
| class 17
|
kwabonga
|
kwangabonga, akwabonga, akwangabonga
|