Wiktionary

bie

See also: Appendix:Variations of "bie"

Translingual

edit

Etymology

edit

Clipping of English Bepour with i as a placeholder.

Symbol

edit

bie

  1. (international standards) ISO 639-3 language code for Bepour.

See also

edit

Albanian

edit

Etymology 1

edit

From dialectal bjej, bjer, from Proto-Albanian *bera, from Proto-Indo-European *bʰerH- (“to strike”) (compare Old English berian, Latin ferīre).

Pronunciation

edit

Verb

edit

bie (aorist rashë, participle rënë)

  1. to fall (off)
    Po bie në gjumë.
    I'm going to fall asleep.
  2. to tumble, flop
  3. to beat, punch
  4. to strike, punch
Conjugation
edit
Standard Albanian conjugation of bie (active voice)

  • Show compound tenses:  

participle rënë
gerund duke rënë
infinitive për të rënë
singular plural
1st pers. 2nd pers. 3rd pers. 1st pers. 2nd pers. 3rd pers.
indicative present bie bie bie biem bini bien
imperfect bija bije binte binim binit binin
aorist rashë re ra ramë ratë ranë
perfect kam rënë ke rënë ka rënë kemi rënë keni rënë kanë rënë
past perfect kisha rënë kishe rënë kishte rënë kishim rënë kishit rënë kishin rënë
aorist II pata rënë pate rënë pati rënë patëm rënë patët rënë patën rënë
future1 do të bie do të biesh do të bjerë do të biem do të bini do të bien
future perfect2 do të kem rënë do të kesh rënë do të ketë rënë do të kemi rënë do të keni rënë do të kenë rënë
subjunctive present të bie të biesh të bjerë të biem të bini të bien
imperfect të bija të bije të binte të binim të binit të binin
perfect të kem rënë të kesh rënë të ketë rënë të kemi rënë të keni rënë të kenë rënë
past perfect të kisha rënë të kishe rënë të kishte rënë të kishim rënë të kishit rënë të kishin rënë
conditional1, 2 imperfect do të bija do të bije do të binte do të binim do të binit do të binin
past perfect do të kisha rënë do të kishe rënë do të kishte rënë do të kishim rënë do të kishit rënë do të kishin rënë
optative present rënça rënç rëntë rënçim rënçi rënçin
perfect paça rënë paç rënë pastë rënë paçim rënë paçit rënë paçin rënë
admirative present rënkam rënke rënka rënkemi rënkeni rënkan
imperfect rënkësha rënkëshe rënkësh / rënkej rënkëshim rënkëshit rënkëshin
perfect paskam rënë paske rënë paska rënë paskemi rënë paskeni rënë paskan rënë
past perfect paskësha rënë paskëshe rënë paskësh rënë paskëshim rënë paskëshit rënë paskëshin rënë
imperative present — bjer — — bini —
1) indicative future identical with conditional present 2) indicative future perfect identical with conditional perfect
Derived terms
edit

Etymology 2

edit

From *bier, from Proto-Albanian *berja, from *bʰér-io-, from Proto-Indo-European *bʰer- (cf. English bear).

Pronunciation

edit

Verb

edit

bie (aorist prura, participle prurë)

  1. to bring
    Synonym: sjell
  2. to deliver
Conjugation
edit
Standard Albanian conjugation of bie (active voice)

  • Show compound tenses:  

participle prurë
gerund duke prurë
infinitive për të prurë
singular plural
1st pers. 2nd pers. 3rd pers. 1st pers. 2nd pers. 3rd pers.
indicative present bie bie bie biem bini bien
imperfect bija bije binte binim binit binin
aorist prura prure pruri prumë prutë prunë
perfect kam prurë ke prurë ka prurë kemi prurë keni prurë kanë prurë
past perfect kisha prurë kishe prurë kishte prurë kishim prurë kishit prurë kishin prurë
aorist II pata prurë pate prurë pati prurë patëm prurë patët prurë patën prurë
future1 do të bie do të biesh do të bjerë do të biem do të bini do të bien
future perfect2 do të kem prurë do të kesh prurë do të ketë prurë do të kemi prurë do të keni prurë do të kenë prurë
subjunctive present të bie të biesh të bjerë të biem të bini të bien
imperfect të bija të bije të binte të binim të binit të binin
perfect të kem prurë të kesh prurë të ketë prurë të kemi prurë të keni prurë të kenë prurë
past perfect të kisha prurë të kishe prurë të kishte prurë të kishim prurë të kishit prurë të kishin prurë
conditional1, 2 imperfect do të bija do të bije do të binte do të binim do të binit do të binin
past perfect do të kisha prurë do të kishe prurë do të kishte prurë do të kishim prurë do të kishit prurë do të kishin prurë
optative present prufsha prufsh pruftë prufshim prufshit prufshin
perfect paça prurë paç prurë pastë prurë paçim prurë paçit prurë paçin prurë
admirative present prukam pruke pruka prukemi prukeni prukan
imperfect prukësha prukëshe prukësh prukëshim prukëshit prukëshin
perfect paskam prurë paske prurë paska prurë paskemi prurë paskeni prurë paskan prurë
past perfect paskësha prurë paskëshe prurë paskësh prurë paskëshim prurë paskëshit prurë paskëshin prurë
imperative present — bjer — — bini —
1) indicative future identical with conditional present 2) indicative future perfect identical with conditional perfect
See also
edit

Further reading

edit
  • “bie”, in FGJSH: Fjalor i gjuhës shqipe [Dictionary of the Albanian language] (in Albanian), 2006
  • FGJSSH: Fjalor i gjuhës së sotme shqipe [Dictionary of the modern Albanian language]‎[1], 1980
  • Newmark, Leonard (1999), “bie”, in Oxford Albanian-English Dictionary‎[2], Oxford: Oxford University Press

Antigua and Barbuda Creole English

edit

Noun

edit

bie

  1. bay
  2. beach

Daasanach

edit

Etymology

edit

Compare Arbore biče and El Molo pice.

Noun

edit

bie m (plural bietu or biesam)

  1. water

Further reading

edit
  • Mauro. T. The Dhaasanac Language: Grammar, Text, Vocabulary of a Cushitic Language of Ethiopia, page 487

Danish

edit

Etymology

edit

From Old Norse bíða, from Proto-Germanic *bīdaną (“to wait, await”), cognate with Swedish bida, English bide, abide, German beiten (dialectal). The verb goes back to Proto-Indo-European *bʰéydʰeti, which is also the source of Latin fīdō (“to trust”), Ancient Greek πείθω (peíthō, “to persuade”).

Pronunciation

edit
  • IPA(key): /biːə/, [ˈb̥iːi]

Verb

edit

bie (past tense biede, past participle biet)

  1. (archaic) to stay, wait

Conjugation

edit
Conjugation of bie
active passive
present bier bies
past biede biedes
infinitive bie bies
imperative bi —
participle
present biende
past biet
(auxiliary verb have)
gerund bien

Derived terms

edit

References

edit

East Central German

edit

Etymology

edit

From Middle High German bin, from Old High German bim (“am”). Compare German bin, Alemannic German bi, English be.

Verb

edit

bie

  1. first-person singular present of sei
  2. (Erzgebirgisch) to be

References

edit
  • Hendrik Heidler (11 June 2020), Hendrik Heidler's 400 Seiten: Echtes Erzgebirgisch: Wuu de Hasen Hoosn haaßn un de Hosen Huusn do sei mir drhamm: Das Original Wörterbuch: Ratgeber und Fundgrube der erzgebirgischen Mund- und Lebensart: Erzgebirgisch – Deutsch / Deutsch – Erzgebirgisch‎[3] (in German), 3. geänderte Auflage edition, Norderstedt: BoD – Books on Demand, →ISBN, →OCLC, page 22

Kapampangan

edit

Alternative forms

edit

Pronunciation

edit
  • IPA(key): /ˈbje/ [ˈbjɛː]
  • Rhymes: -e
  • Hyphenation: bie

Etymology 1

edit
Etymology tree
Proto-Malayo-Polynesian *bihaR
Kapampangan biyai
Kapampangan bie

    From earlier biyai, from Proto-Malayo-Polynesian *bihaʀ. Compare Sambali biyay, Tagalog buhay, Ilocano biag.

    Noun

    edit

    bié

    1. life
      Antonym: mate
    Alternative forms
    edit
    Derived terms
    edit

    Etymology 2

    edit
    Etymology tree
    Proto-Malayo-Polynesian *bəʀay
    Kapampangan abiaiaph.
    Kapampangan biai
    Kapampangan bie

      From earlier biai, from abiai, metathesis from Proto-Malayo-Polynesian *bəʀay, from Proto-Austronesian *bəʀay. Compare Tagalog bigay, Cebuano bugay, Maranao begi, and Malay beri.

      Verb

      edit

      bié

      1. to give
      Derived terms
      edit

      Limburgish

      edit

      Etymology 1

      edit

      From Middle Dutch bi, from Old Dutch bi, from Proto-Germanic *bi, from Proto-Indo-European *h₁epi.

      Alternative forms

      edit

      Pronunciation

      edit

      Preposition

      edit

      bie (+ dative)

      1. (locative) by, at
      2. (with a person, family, shop) at
        Ich bin bie g'm Jeanette. ― I'm at Jeanette's place.
      3. (with an organization or company) for; at; in
        Die wirke bie einem bekker. ― They work for a bakery.
      4. (with a reflexive pronoun) with; on
        V'r hant 't nit bei ós. ― We don't have it with us.
      5. (with an event considered certain) upon, at the time of
      6. (with an event considered theoretical) in case of, in the event of
        Bien oonval. ― In the case of an accident.
      7. (with a continuing activity or condition) during; while; during the existence of
      8. (with an item that implies an activity) over; during
      9. (takes the accusative) with, to, towards

      Etymology 2

      edit

      From Middle Dutch bië, from Old Dutch *bīa, from Proto-Germanic *bijō.

      Alternative forms

      edit

      Pronunciation

      edit

      Noun

      edit

      bie f

      1. bee

      Lutuv

      edit

      Etymology 1

      edit

      From Proto-Kuki-Chin *ɓia

      Noun

      edit

      bie

      1. word

      Etymology 2

      edit

      Possibly related to Proto-Kuki-Chin *ɓaa

      Noun

      edit

      bie

      1. yam

      Mandarin

      edit

      Romanization

      edit

      bie

      1. nonstandard spelling of biē
      2. nonstandard spelling of bié
      3. nonstandard spelling of biě
      4. nonstandard spelling of biè

      Usage notes

      edit
      • Transcriptions of Mandarin into the Latin script often do not distinguish between the critical tonal differences employed in the Mandarin language, using words such as this one without indication of tone.

      Middle Dutch

      edit

      Etymology

      edit

      From Old Dutch *bīa

      Noun

      edit

      bië f

      1. bee

      Inflection

      edit
      Weak feminine noun
      singular plural
      nominative bië biën
      accusative bië biën
      genitive bië, biën biën
      dative bië, biën biën

      Descendants

      edit
      • Dutch: bij, (obsolete) by
        • Jersey Dutch: bai
        • Negerhollands: bi, bie
        • Petjo: bij
        • Skepi Creole Dutch: bi
      • Limburgish: bie

      Further reading

      edit
      • “bie”, in Vroegmiddelnederlands Woordenboek, 2000
      • Verwijs, E.; Verdam, J. (1885–1929), “bie”, in Middelnederlandsch Woordenboek, The Hague: Martinus Nijhoff, →ISBN

      Norwegian Bokmål

      edit
      Norwegian Wikipedia has an article on:
      Wikipedia no

      Etymology 1

      edit

      From Old Norse bý, from Proto-Germanic *bijō, from Proto-Indo-European *bʰī-.

      Noun

      edit

      bie f or m (definite singular bia or bien, indefinite plural bier, definite plural biene)

      1. a bee
      Derived terms
      edit

      Etymology 2

      edit

      From Old Norse bíða.

      Verb

      edit

      bie (present tense bier, past tense bia or biet, past participle bia or biet) or
      bie (present tense bier, past tense bidde, past participle bidd)

      1. (archaic) to wait

      References

      edit

      Norwegian Nynorsk

      edit

      Pronunciation

      edit

      Etymology 1

      edit
      Norwegian Nynorsk Wikipedia has an article on:
      Wikipedia nn

      From Old Norse bý n, from Proto-Germanic *bijǭ f.

      Noun

      edit

      bie f (definite singular bia, indefinite plural bier, definite plural biene)

      1. a bee (insect)
      Derived terms
      edit

      Etymology 2

      edit

      From Old Norse biða.

      Verb

      edit

      bie (present tense biar or bier, past tense bia or bidde, past participle bia or bidd, present participle biande, imperative bi)

      1. to wait
        Synonym: vente

      Noun

      edit

      bie f (definite singular bia, indefinite plural bier, definite plural biene)

      1. a wait
        Synonym: venting

      References

      edit

      Old Irish

      edit

      Verb

      edit

      bie

      1. second-person singular future absolute of at·tá
      2. third-person singular preterite relative of benaid

      Mutation

      edit
      Mutation of bie
      radical lenition nasalization
      bie bie
      pronounced with /βʲ-/      		 mbie

      Note: Certain mutated forms of some words can never occur in Old Irish.
      All possible mutated forms are displayed for convenience.

      Polish

      edit

      Etymology

      edit

        (This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

        Pronunciation

        edit

        Particle

        edit

        bie

        1. (Zagórze) synonym of zatem / więc

        Further reading

        edit
        • Józefa Kobylińska (2001), “bie”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)‎[4] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 6

        Yola

        edit

        Preposition

        edit

        bie

        1. alternative form of bee (“by”)
          • 1867, CONGRATULATORY ADDRESS IN THE DIALECT OF FORTH AND BARGY, page 114, lines 16-18:
            y'ast, bie ractzom o'honde, ee-delt t'ouz ye laas ee-mate var ercha vassale, ne'er dwythen na dicke waie nar dicka.
            you have with impartial hand ministered the laws made for every subject, without regard to this party or that.
          • 1867, CONGRATULATORY ADDRESS IN THE DIALECT OF FORTH AND BARGY, page 114, lines 23-24:
            proo'th, y'at wee alane needeth ye giftes o'generale rights, az be displayte bie ee factes o'thie goveremente.
            proves that we alone stood in need of the enjoyment of common privileges, as is demonstrated by the results of your government.

        References

        edit
        • Jacob Poole (d. 1827) (before 1828), William Barnes, editor, A Glossary, With some Pieces of Verse, of the old Dialect of the English Colony in the Baronies of Forth and Bargy, County of Wexford, Ireland, London: J. Russell Smith, published 1867, page 114

        Zyphe

        edit

        Noun

        edit

        bie

        1. word

        References

        edit
        • Samson Alexander Lotven (2021) The Sound Systems of Zophei Dialects and Other Maraic Languages (Dissertation)‎[5]
        Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=bie&oldid=92113647"