Szwédzkô (Sverige) je państwã w Nordowi Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùniji. Greńczë z Norweską, Fińską a téż z Dëńską przez mòst nad cesniną Öresund. Stolecznym garda je Sztokhòlm.

Królestwò Szwédzczi
Kongeriget Sverige
Fana Szwédzczi
Fana Szwédzczi
Herb Szwédzczi
Herb Szwédzczi
Mòtto: För Sverige i tiden
Himn: Du gamla, du fria,
Kungssången
Królestwò Szwédzczi na karce
Królestwò Szwédzczi na karce
Spòdlowé pòdôwczi
Òficjalny jãzëk szwédzczi, lapońsczi
Stolëca Sztokhòlm
Fòrma państwa Kònstitucëjnô mònarchijô
Mònarcha Karól XVI Gùstôw
Premiéra Ulf Kristersson
Wiéchrzëzna 449.964 km²
Lëdztwò (2025) 10,610,485
Dëtk szwédzkô krona (SEK)
Czasowô cona UTC +1 – zëma UTC +2 – lato
Nôrodné swiãto 6 czerwińca
Kòd ISO 3166 SE
Internet .se
Aùtowi kòd S
Telefón +46

Geògrafiô

edicëjô

Wiéchrzëzna

edicëjô
  • całownô: 450,295[1]
  • wiéchrzëzna lądu: 410,335
  • wiéchrzëzna wòdów: 39,960

Lądowé grańce

edicëjô
  • òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,211 km
  • państwa, z jaczima mô grańce: Fińskô 545 km; Norweskô 1,666 km

Brzegòwô liniô

edicëjô

3,218 km

Ùmiarkowany na pôłniu, z zëmną, chmùrzëstą zëmą, chmùrzëstim dzélowo chłodnym latã, subartkiczny na nordze[2].

Ùsztôłcenié terenu

edicëjô

Przédno plasczi lub łagódnie grzëpowe nizënë; na pòrénku góry[1].

Wësokòsc terenu

edicëjô
  • strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m.
  • nôniższô wësokòsc: -2,4 m. n.r.m. (Roztoka jezera Hammarsjon, òbòk Kristianstad)
  • nôwëższi czëp: 2,100 m. n.r.m. (Kebnekaise)

Gruńtë wedle ùżiwaniô

edicëjô
  • rolné gruńtë 7.3% (w tim 6.2% òrnëch gruńtów)
  • lasë 68.6%

Demografiô

edicëjô

Pòpùlacjô

edicëjô
  • wielëna lëdztwa: 10,610,485 (wôrtoscë szacowóné na pazdzérznik 2025)[3]

Etniczné karna

edicëjô

Szwédë 79.6%, Syrëjczëcë 1.9%, Irakijczicë 1.4%, Finowie 1.3%, jinni 15.8%[1]

Òficjalne nôrôdné mniejszosci: Żëdzë, Cëgónie, Samowie, Finowie, Tornedalianie[4][5].

Jãzëczi

edicëjô

Òficjalny jãzëk je szwédzczi, ùznawane sã też jãzëczi mniejszosci: Jidisz, cëgóńsczi, lapońsczi, fińsczi, meänkieli[4][5].

Religijné karna

edicëjô

53% – lëteranie, mni niż 6% – zaòstałë chrzescëjańsczé wëznania, 8,1% – mùzułmónie[6].

Ùrbanizacjô

edicëjô
  • mieskô pòpùlacjô: 88.7% (2023)
  • wikszé miesczé westrzódczi: Sztokhòlm – 995,574 mieszkańców w 2025[7]

Pòliticzny system

edicëjô

Szwédzkô je kònstitucyjną mònarchią, przédnikã kraju òd 1973 je król Karól XVI Gùstôw[8]. Szefem rządu je premiéra Ulf Kristersson[9]. Parlameńt – Rikgsdag ma 349 członków, sã wëbierani na 4 lata[10]. Òd 1 stëcznika 1995 Szwédzkô je krôjem Eùropejsczi Ùniji, a òd 25 strëmiannika 2001 je członkiem cony Schengen[11].

Òbaczë téż

edicëjô

Przëpisë

edicëjô

Bùtnowé lënczi

edicëjô

Commons: Szwédzkô – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

Państwa w Eùropie
Albańskô | Andora | Aùstriô | Belgiô | Biôłoruskô | Bòsniô ë Hercegòwina | Bùłgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Duńskô | Estóńskô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Islandiô | Italskô | Lëtewskô | Liechtenstein | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Malta | Miemieckô | Mòłdawskô | Mònakò | Holandiô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbskô | Słoweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcariô | Szwédzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britaniô
Zanôléżné teritoria: Alandzczé Òstrowë | Farersczé Òstrowë | Gibraltar | Grenlandzkô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard
Ògrańczoné ùznanié: Kòsowò | Nadedniestrzé