Pòrtugalskô
Pòrtugaliô[1] abò Pòrtugalskô (pòrt. Portugal; òficjalnô pòzwa Pòrtugalskô Repùblika pòrt. República Portuguesa) – je państwã w Zôpadny Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùniji. Grańczë jeno ze Szpańską.
| Òficjalny jãzëk | pòrtugalsczi |
| Stolëca | Lisabón |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | António José Seguro |
| Premiéra | Luís Montenegro |
| Wiéchrzëzna % wòdë | 92 389 km² 0,48% |
| Lëdztwò (2004) | 10 566 212 |
| Dëtk | Euro (EUR) |
| Czasowô cona | UTC +0 |
| Kòd ISO 3166 | PT |
| Internet | .pt |
| Aùtowi kòd | P |
| Telefón | +351 |
Do kraju nôleżą też òstrowë na Atlanticczim Òceanã. Aùtonomicznëmi regionama sã archipeladżi Madera ë Azorë. Archipelag Madera składa sã z òstrowu Madera, Porto Santo ë karna òstrowów Desertas ë Selvagens, do archipelagu Azorów nôleżą òstrowë Santa Maria, São Miguel, Terceira, Graciosa, São Jorge, Pico, Faial, Flores, ë Corvo, a też jinsze mniészé òstrówczi[2].
Pòrtugalskô zwëskała samòstójnotã w 1143[3]. W latach 1580–1640 bëła w personalny ùnie z Szpańską[4]. W rujanie 1910 òstał òbalôny sledny król Pòrtugalsczi Manuél II Patriota[2]. W 1917 mioły mol tu fatimsczé òbjawienia[5]. Pò I swiatowi wòjnie w kraju bëła diktatura Antoniegò Salazara, chtërën òstał òbalôny z przëczënë gòzdzykòwi rewolucji w 1974[2]. Òd 1 stëcznika 1986 Pòrtugalskô je nôleżnikã Eùropejsczi Ùniji[6].
Nôwikszą religią w Pòrtugalsczi je katolëcyzm, w 2021 wëznawało gò 80,2% lëdztwa, na drëdżim placu bëł protestantizm z wënikã 2,13%, a 14,09% lëdztwa je bezbòżnikama[7].
Galeriô
edicëjô- Topografiô Pòrtugalsczi
- Klimat Pòrtugalsczi w skalë Köppena
- Procesjô w Figueiredo
- Jajowô tartë
- Kùrôk z Barcelos
- Pòrtugalsczi alkòhol
- Pòrtugalskô biôtka z bikã
Òbaczë téż
edicëjôPrzëpisë
edicëjô- ↑
Dubravko Škiljan „Pòlitika jãzëkòwô [Jezična politika (wëjimk I)”]
, [w:]
Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka (2022), Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Gduńsk 2022, s. 382. (kasz.) - 1 2 3 About Portugal [online] Diplomatic Portugal [dost. 2026-07-08] (ang.).
- ↑ https://onu.missaoportugal.mne.gov.pt/en/about-portugal/history
- ↑ https://www.ebsco.com/research-starters/history/spain-recognizes-portugals-independence
- ↑ Historia objawień fatimskich| Sanktuarium Narodowe Matki Bożej Fatimskiej w Zakopanem [online], 13 stëcznika 2020 [dost. 2026-07-08] (pòl.).
- ↑ https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/portugal_en
- ↑ Portugal: population, by religion 2021 [online], Statista [dost. 2026-07-08] (ang.).
Bùtnowé lënczi
edicëjô
Commons: Pòrtugalskô – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
| Państwa w Eùropie | |
|---|---|
| Albańskô | Andora | Aùstriô | Belgiô | Biôłoruskô | Bòsniô ë Hercegòwina | Bùłgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Duńskô | Estóńskô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Islandiô | Italskô | Lëtewskô | Liechtenstein | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Malta | Miemieckô | Mòłdawskô | Mònakò | Holandiô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbskô | Słoweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcariô | Szwédzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britaniô | |
| Zanôléżné teritoria: Alandzczé Òstrowë | Farersczé Òstrowë | Gibraltar | Grenlandzkô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard | |
| Ògrańczoné ùznanié: Kòsowò | Nadedniestrzé | |
| Państwa z Eùro | |
|---|---|
| Państwa Gòspòdarczi i Walutowi Ùnie
Aùstriô | Belgiô | Bùłgariô | Chòrwackô | Cyper | Estóńskô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Italskô | Lëtewskô | Luksembùrskô | Łotewskô | Malta | Miemieckô | Holandiô | Pòrtugaliô | Słowackô | Słoweniô | Szpańskô |
|
| jiné państwa: Andora | Czôrnogóra | Kòsowò | Mònakò | San Marino | Watikan |
To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.