Hag

Hag (alam.: Den Haag [dɛnˈɦaˑχ] vai 's-Gravenhage [ˈsxraːvə(n)ˌɦaːɣə] «grafan mec») om Alamaiden lidn da kund valdkundan suvipäivlaskmas. Se om valdkundan koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe, Suvigollandii-agjan administrativine keskuz.

Hag
Den Haag / 's-Gravenhage

Lidnanznam	Flag
Valdkund	Alamad
Eläjiden lugu (2021)	549,163 ristitud
Pind	98,13 km²
Pämez'	Jan van Zanen (heinku 2020—)
Telefonkod	+31−70
Aigvö	tal'vel UTC+1, kezal UTC+2

Lidnan kart (2020)

Nece om valdkundan faktine pälidn (oficialine — Amsterdam), vspäi 1581 «Generaližed Štatad» (parlament) išttas täs. Monarhan, ohjastusen da parlamentan nügüd'aigaižed rezidencijad sijadasoiš Hagas, mugažo rahvahidenkeskeižed käskuzkundad: ÜRO:n päine käskuzkundaline organ, kriminaline i arbitraž. Toižed rahvahidenkeskeižed ohjanduzorganizacijad oma Europol, Organizacii himižen azegišton kel'dandas i läz 200 toižid aluzkundoid.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1230 kuti alamalaižen Floris IV-grafan pen' lidnuz. Sauvusiden Binnenhof-kompleks om saudud sen sijas sil-žo 13. voz'sadal tobjimalaz grafan jäl'gnikoil, se om Alamaiden parlamentan, röunantagaižiden azjoiden ministrusen i päministran rezidencijaks. Hot' Hag nägui lidnaks jo vodele 1400, se sai lidnan oiktusid oficialižešti vl 1806, konz valdkund alištui Francijan tobmudele.

Geografijan andmused

Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2016 kartal

Lidn om valdkundan kaikiš suremb eländpunkt Pohjoižmeren randal, sijadase 1 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kahten kül'bendrandan lebumatkajiden lugu sase 10 millionhasai vodes. Lähembaine sur' lidn om Rotterdam 10..15 km suvipäivnouzmha, suvhe i suvipäivlaskmha.

Klimat om ven valdmeren, päivoikaz semendkus-heinkus, pil'vekaz toižiš kuiš, tal'vel eriližešti. Voden keskmäine lämuz om +10,6 C°, heinkun-elokun +17,8 C°, semendkun i sügüz'kun +15,0..+15,6 C°, tal'vkun-uhokun +4,1..+4,8 C°. Ekstremumad oma −16,4 C° (viluku) i +36,5 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +1,7 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +15,9 C° (uhoku). Ei voi panda kezakus-sügüz'kus (sügüz'kun minimum om +1,2 C°). Paneb sadegid 842 mm vodes, enamba elokus-kül'mkus (84..90 mm kus), vähemba sulakus (42 mm). Paneb lunt 20 päiväd tal'ves. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 78..80 % röunoiš sulakus-elokus, 83..87 % sügüz'kus-keväz'kus.

Tobmuz

Lidnan ümbrikoiden sijaduz (2018)

Vspäi 1988 lidn jagase kahesaks nimitadud territorialižeks ümbrikoks (üks'lugu alam.: stadsdeel), sijaline ohjanduzkontor om kaikuččes. Ümbrikod alajagasoiš alaümbrikoikš (alam.: wijken).

Lidnan tobmuden pämez' om burgomistr (alam.: burgemeester van Den Haag). Edeližed lidnan pämehed oma Johan Remkes (velgusentäutai, reduku 2019 — kezaku 2020), Pauline Krikke (keväz'ku 2017 — reduku 2019), Jozias van Aartsen (keväz'ku 2008 — uhoku 2017).

Eläjad

Vl 2010 lidnan eläjiden lugu oli 489 271 ristitud, vl 2015 — 515 880 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 606 110 eläjad vl 1960. Lidn mülüb Randstad-aglomeracijha (4384,1 km², 6,4 mln eläjid).

Eläjad valdkundan augotižlibundan mödhe (2017): Alamad — 47,3 %, Surinam — 8,8 %, Turkanma — 7,5 %, Marok — 5,9 %, Indonezii — 3,4 %, Kariban meren sariden alamalaižed — 2,4 %, toižed valdkundad — 24,7 %.

Transport

Avtobusad da tramvaid oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Raudtetransport ühtenzoitab valdkundan päivnouzmanke i Bel'gijanke, kaks' päraudtestancijad om saudud.

Rahvahidenkeskeine civiline Rotterdam Hag-lendimport (RTM / EHRD, 2,1 mln passažiroid vl 2022) om ühthine Rotterdam-lidnanke i sijadase vižtoštkümnes kilometras suvipäivnouzmha Hagan keskuzpalaspäi. Tehtas reisid Suren Britanijan i Ispanijan lidnoihe, sezonreisid Turkanman järedoihe lidnoihe, Keskmeren i Avstrijan lebutahoiže.

Galerei

• 
  Lidnan ohjastusen pertid (2016)
• 
  Azjaline Beatrixkwartier-rajon vl 2020
• 
  Transnacionaližen Aegon-varmituzkompanijan päfater vl 2005
• 
  ÜRO:n rahvahidenkeskeine käskuzkund (2015, Kožundan pert'kulu, om saudud vl 1907)
• 
  Europol-organizacijan päfater (2015)
• 
  Den Haag HS-päraudtestancijan sauvuz vl 2011
• 
  Hagan Keskuzline päraudtestancii vl 2016

Irdkosketused

• Lidnan tobmuden sait (denhaag.nl). (alam.) (angl.) (fr.)