Valie Export
Valie Export (właściwie Waltraud Lehner, ur. 17 maja 1940 w Linzu, zm. 14 maja 2026 w Wiedniu[1]) – austriacka artystka intermedialna, performerka, akcjonistka, autorka filmów. Mieszkała i pracowała w Wiedniu.
Valie Export (2013) | |
| Imię i nazwisko |
Waltraud Lehner |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
17 maja 1940 |
| Data i miejsce śmierci |
14 maja 2026 |
| Narodowość |
austriacka |
| Dziedzina sztuki |
intermedia, performance, film |
Studiowała w szkole projektowania tkaniny w Wiedniu. Aktywna na scenie artystycznej od 1965 roku. Autorka akcji w przestrzeni publicznej. Przedstawicielka akcjonizmu wiedeńskiego. Tworzyła prace wideo, fotografie, instalacje, obiekty, rzeźby, pisze o sztuce i feminizmie. Jej twórczość często reprezentowała postawę radykalną, szczególnie gdy podejmowała tematy związane z ciałem, płcią. Była wykładowcą w szkole artystycznej Kunsthochschule für Medien w Kolonii.
Sztuka Valie Export powstała na fali przemian w kulturze lat 60. zwróconych przeciw elitarnemu pojęciu sztuki. W 1967 r. powstała postać Valie Export. Artystka odrzuciła swoje nazwisko, przyjmując sobie nazwę najpopularniejszej marki austriackich papierosów „Smart Export” (zdjęcie z paczką papierosów stało się jej artystycznym znakiem). W akcjach często posługiwała się własnym ciałem. Do najbardziej charakterystycznych należą: akcja w której przeprowadzała przez ulicę artystę Petera Weibla jako psa na smyczy, oraz Tapp und Tastkino (gdzie autorka chodziła po ulicy z zawieszoną na nagich piersiach skrzynką z otworem na dłonie, zachęcając przechodniów do kontaktu). Jej prace były komentarzem do wizerunku ciała w kulturze, zwróceniem uwagi na obszary wykluczenia, tabu ciała, sytuacje kobiet.
W roku 2000 została laureatką Nagrody im. Oskara Kokoschki.
Linki zewnętrzne
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ 1940–2026: Valie Export ist tot [online], ORF.at, 14 maja 2026 [dostęp 2026-05-14] (niem.).
- ISNI: 0000000120276168
- VIAF: 66632487
- ULAN: 500061062
- LCCN: n84179361
- GND: 118912984
- BnF: 13563517h
- SUDOC: 052554090
- NKC: ola2002106592
- NTA: 069033846
- BIBSYS: 90732026
- CiNii: DA05165562
- Open Library: OL258593A
- PLWABN: 9810640395705606
- NUKAT: n2009144358
- J9U: 987007297188005171
- LNB: 000275565
- NSK: 000568008
- CONOR: 58999907
- WorldCat: E39PBJcWpRgdbckhVBXwX3j3cP