Valie Export (właściwie Waltraud Lehner, ur. 17 maja 1940 w Linzu, zm. 14 maja 2026 w Wiedniu[1]) – austriacka artystka intermedialna, performerka, akcjonistka, autorka filmów. Mieszkała i pracowała w Wiedniu.

Valie Export
Ilustracja
Valie Export (2013)
Imię i nazwisko

Waltraud Lehner

Data i miejsce urodzenia

17 maja 1940
Linz

Data i miejsce śmierci

14 maja 2026
Wiedeń

Narodowość

austriacka

Dziedzina sztuki

intermedia, performance, film

Studiowała w szkole projektowania tkaniny w Wiedniu. Aktywna na scenie artystycznej od 1965 roku. Autorka akcji w przestrzeni publicznej. Przedstawicielka akcjonizmu wiedeńskiego. Tworzyła prace wideo, fotografie, instalacje, obiekty, rzeźby, pisze o sztuce i feminizmie. Jej twórczość często reprezentowała postawę radykalną, szczególnie gdy podejmowała tematy związane z ciałem, płcią. Była wykładowcą w szkole artystycznej Kunsthochschule für Medien w Kolonii.

Sztuka Valie Export powstała na fali przemian w kulturze lat 60. zwróconych przeciw elitarnemu pojęciu sztuki. W 1967 r. powstała postać Valie Export. Artystka odrzuciła swoje nazwisko, przyjmując sobie nazwę najpopularniejszej marki austriackich papierosów „Smart Export” (zdjęcie z paczką papierosów stało się jej artystycznym znakiem). W akcjach często posługiwała się własnym ciałem. Do najbardziej charakterystycznych należą: akcja w której przeprowadzała przez ulicę artystę Petera Weibla jako psa na smyczy, oraz Tapp und Tastkino (gdzie autorka chodziła po ulicy z zawieszoną na nagich piersiach skrzynką z otworem na dłonie, zachęcając przechodniów do kontaktu). Jej prace były komentarzem do wizerunku ciała w kulturze, zwróceniem uwagi na obszary wykluczenia, tabu ciała, sytuacje kobiet.

W roku 2000 została laureatką Nagrody im. Oskara Kokoschki.

Linki zewnętrzne

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. 1940–2026: Valie Export ist tot [online], ORF.at, 14 maja 2026 [dostęp 2026-05-14] (niem.).