Jeremy Corbyn
Jeremy Bernard Corbyn (fødd 26. mai 1949) er ein britisk politikar og tidlegare leiar for Det britiske arbeidarpartiet (Labour Party). Sidan 1983 har Corbyn vore medlem av Underhuset for Islington Nord i Indre London.[1] Han var medlem av Labour fram til 2024, då han stilte og vart vald inn i parlamentet som sjølvstendig representant. I 2025 skipa han det nye partiet Your Party i lag med Zarah Sultana.
| Jeremy Corbyn | |||
 | |||
| Fødd | 26. mai 1949 (77 år) Chippenham | ||
|---|---|---|---|
| Statsborgar av | Storbritannia | ||
| Parti | Det britiske arbeidarpartiet (1965; mai 2024) | ||
| Yrke | fagforeiningsleiar, politikar, Fagforeningsmedlem | ||
| Institusjonar | Amnesty International National Union of Public Employees National Union of Tailors and Garment Workers The Morning Star | ||
| Utdanna ved | Haberdashers' Adams | ||
| Mor | Naomi Loveday Josling | ||
| Far | David Benjamin Corbyn | ||
| Alle verv |
| ||
Liv og virke
endreBakgrunn
endreJeremy Corbyn vart fødd i Chippenham i Wiltshire i England som son av elektroingeniør David Corbyn og kona hans Naomi, ein matematikklærar ved Stafford Girls’ High School (no King Edward VI High School). Foreldra hans (døydde i 1986 og 1987) var fredsaktivistar som vart kjent med kvarandre under ein støttekampanje for den andre republikken under den spanske borgarkrigen.[2]
Corbyn vaks opp med veslebror sin, Piers, i Newport i Shropshire. Der gjekk han på Adams' Grammar School. Etter skulegangen byrja han som 18-åring på eit to års oppdrag for Voluntary Service Overseas (VSO)[3] på Jamaica, før han vart fagforeiningsfunksjonær for National Union of Public Employees (NUPE).[4]
Etter ei kort tid ved North London Polytechnic (no University of North London, ein del av London Metropolitan University), avbraut han studiane og arbeidet som funksjonær for National Union of Tailors and Garment Workers (NUTGW).
Politikar
endreI 1974 vart han vald til Councillor for bydelen Haringey i London. Han vart attvald fleire gonger og hadde vervet til 1984.[5] Corbyn arbeidde i 1981 i Tony Benn sin kampanje for stillinga som vara-partileiar for Labour. I 1983 vart han for første gong vald inn i parlamentet.[6]
Corbyn står til venstre i Labour.[7][8] Han er medlem av Socialist Campaign Group (ei gruppe av venstreorienterte parlamentsmedlemmar for Labour) og i Campaign for Nuclear Disarmament.[9] Han meiner at Storbritannia bør forlata NATO og han har òg sagt at meiner at Storbritannia bør gå ut av EU. Han har skildra EU som ein «frimarknadsklubb som trugar rettane til arbeidarane».[7] Han meiner at skattane bør aukast, og at den britiske jarnbana bør nasjonaliserast.[7] I løpet av åra sine i det britiske underhuset har Corbyn røysta mot partilinja meir enn 500 gonger i løpet av 32 år.[7]
Valet av Corbyn som partileiar den 12. september 2015 vart sedd på som ein av dei største politiske sensasjonane i nyare britisk politisk historie.[7] I partileiarvalet vann han med 59,5 prosent av stemmane, medan motstandarane hans Yvette Cooper og Liz Kendall fekk høvesvis 17 prosent og 4,5 prosent. Corbyn etterfølgde Harriet Harman som var vorte utsett til mellombels partileiar etter at Ed Miliband gjekk av. Innan Labour har han vore kontroversiell, og valet av han vart kritisert av blant anna dei tidlegare partileiarane Tony Blair og Gordon Brown. Tolv ministrar i Labour si skuggeregjering sa at dei ikkje ville halda fram i stillingane sine under Corbyn.[7]
Corbyn var partileiar fram til 2019, då han trekte seg etter at Labour fekk eit dårleg resultat ved parlamentsvalet.[10][11] Under den nye partileiaren Keir Starmer fekk ikkje Corbyn løyve frå Labour til å stilla som kandidat i det faste setet sitt. Etter at han hadde kunngjort at han ville stilla som sjølvstendig kandidat for Islington North, blei han fullstendig ekskludert frå partiet.[12][13] Corbyn fekk støtte frå leiande medlemmer av lokalavdelinga av partiet.[14] Corbyn blei vald inn som sjølvstendig med over 7000 stemmer meir enn Labour-kandidaten Praful Nargund, jamvel om Labour vann ein stor valsiger i landet totalt.[15]
I september 2024 danna Corbyn ei parliamentsgruppe, Independent Alliance, i lag med fire sjølvstendige muslimske parlamentsmedlemmar som var blitt valde inn på Gaza-vennleg politikk. Zarah Sultana, ein tidlegare parlamentsmedlem for Labour som var blitt ekskludert, kunngjorde i juli 2025 at ho planla å danna eit nytt politisk parti i lag med Corbyn og andre sjølvstendige representantar.[16] Partiet blei skipa som Your Party i november 2025.[17]
Kjelder
endre- ↑ www.parliament.uk
- ↑ Simon Hattenstone: Jeremy Corbyn: ‘I don’t do personal’. Intervju i The Guardian, 17. juni 2015, lest 13. september 2015.
- ↑ Homepage des VSO
- ↑ I 1993 vart denne fagorganisasjonen samanssmelta med NALGO – The National and Local Government Officers Association – og COHSE – The Confederation of Health Service Employees – til UNISON
- ↑ Jeremy Corbyn MP. Arkivert 2015-09-24 ved Wayback Machine. Westminster Parliamentary Record, lest 13. september 2015.
- ↑ Jeremy Corbyn: About me, lest 13. september 2015.
Westminster Parliamentary Record: Jeremy Corbyn MP Arkivert 2015-09-24 ved Wayback Machine.
Jeremy Corbyn MP Islington North, Labour. Arkivert 2015-09-14 ved Wayback Machine. BBC – Democracy live, henta 13. september 2015.
Who is Jeremy Corbyn? Labour leadership contender guide. BBC, 30. juli 2015.
Who is Jeremy Corbyn? Everything you need to know about Labour’s most left-wing leadership hopeful. Mirror, 3. juni 2015. - 1 2 3 4 5 6 Sonning, Staffan (12. september 2015), Jeremy Corbyn ny Labourledare, Sveriges Radio, henta 12. september 2015
- ↑ Andersson, Bo Inge (12. september 2015), En revolution i Labour-partiet, Sveriges Television, henta 12. september 2015
- ↑ «Campaign for Nuclear Disarmament». Henta 12. september 2015.
- ↑ Colson, Thomas; Bienkov, Adam (12 December 2019). «Jeremy Corbyn announces he will resign as Labour Party leader». Business Insider. Arkivert frå originalen 26. mars 2023. Henta 13. desember 2019.
- ↑ «Jeremy Corbyn: 'I will not lead Labour at next election'». BBC News. 13. desember 2019. Arkivert frå originalen 14- desember 2019. Henta 4. april 2020.
- ↑ «Jeremy Corbyn confirms he will stand against Labour in Islington» (på engelsk). BBC News. 24. mai 2024. Arkivert frå originalen 25. mai 2024. Henta 24 May 2024.
- ↑ Rkaina, Sam (24. mai 2024). «Jeremy Corbyn expelled from Labour Party after confirming he will stand as independent in general election». The Independent (på engelsk). Arkivert frå originalen 26. mai 2024. Henta 24. mai 2024.
- ↑ «Islington: Local Labour members resign to campaign for Corbyn». www.bbc.com (på engelsk). 29. juni 2024. Arkivert frå originalen 9. juli 2024. Henta 6 July 2024.
- ↑ Tahir, Tariq (5. juli 2024). «Jeremy Corbyn re-elected: Chants of 'Free Palestine' as former leader beats Labour». The National. Arkivert frå originalen 6. juli 2024. Henta 6 July 2024.
- ↑ Adu, Aletha (3. juli 2025). «MP Zarah Sultana says she will 'co-lead' new party as she quits Labour for Corbyn group». The Guardian. Arkivert frå originalen 17. juli 2025. Henta 4. juli 2025.
- ↑ «Conference», Your Party (på engelsk), henta 17. februar 2026
- Denne artikkelen bygger på «Jeremy Corbyn» frå Wikipedia på bokmål, den 25. september 2016.