Portaal:Filosofie
Filosofie of wijsbegeerte is het verlangen en streven naar kennis en wijsheid. In het Grieks is het woord filosofia (Grieks: φιλοσοφία) een samenstelling van de woorden voor liefde (φιλειν = houden van, φιλος = vriend, φιλια = vriendschap) en voor wijsheid (σοφία = wijsheid). Een beoefenaar van filosofie wordt een filosoof of wijsgeer genoemd.
Over de gehele wereld hebben mensen stelselmatig dezelfde vragen gesteld, en voortbordurend op elkaars werk filosofische tradities geschapen. In de oudheid omvatte filosofie het geheel van de wetenschappen. In de laatste eeuwen zijn vele gebieden waar filosofie zich traditioneel mee bezighield toevertrouwd aan specialistische wetenschappen. Zo werd de studie van de sterren astronomie, de studie van de natuur werd fysica, scheikunde en biologie en de studie van de menselijke natuur werd het terrein van de psychologie, neurologie en de psychiatrie. Een eigen onderwerp heeft de filosofie dus niet, of het zouden de metafysica en de kennistheorie moeten zijn. Wat in ieder geval wel eigen is aan de filosofie is haar werkwijze en vraagstelling.
De grote 18e-eeuwse filosoof Kant noemt vier kernproblemen waar filosofie zich mee bezighoudt:
- "Wat kan ik weten?" (Kennistheorie)
- "Wat moet ik doen?" ("Wat is moreel goed of fout?", Ethiek)
- "Wat mag ik hopen?" (Metafysica of ontologie)
- "Wat is de mens?" (Filosofische antropologie)
Onder het hedendaagse humanisme wordt een levensbeschouwing verstaan die de mens centraal stelt en uitgaat van de waarde van de mens (Latijn: humanus = 'menselijk'). Tijdens de renaissance waren er veel geleerden die pas in de 19e eeuw "humanisten" werden genoemd. Dit woord werd afgeleid van het Italiaanse umanista = "docent Latijnse letteren" of humaniora. Deze geleerden meenden dat door een vernieuwde studie van de Griekse en Romeinse klassieken de westerse beschaving tot op haar bronnen kon worden teruggevoerd. In deze oudste betekenis is het humanisme een historisch fenomeen. Als levensbeschouwing ziet het hedendaagse humanisme zichzelf als de erfgenaam van een verandering van het wereldbeeld die door de renaissance-humanisten werd ingezet, zowel op intellectueel als op religieus terrein. De invloed van zijn humanitaire en seculiere gedachtegoed op het socialisme en het liberalisme is groot, terwijl het humanisme zelf als georganiseerde levensbeschouwing geen grote aanhang heeft.
Help ook mee om meer artikelen over filosofie klaar te maken voor de etalage. Zie: Wikiproject filosofie
- Cultuurfilosofie
- Esthetica
- Ethiek
- Feministische filosofie
- Filosofie van de geest
- Geschiedenis van de filosofie
- Geschiedfilosofie
- Godsdienstfilosofie
- Kennistheorie
- Logica
- Metafysica
- Ontologie
- Politieke filosofie
- Rechtsfilosofie
- Retorica
- Sociale filosofie
- Taalfilosofie
- Wetenschapsfilosofie
- Wijsgerige antropologie
Meewerken
Gewenste artikelen
Samuel Alexander (en) - Oliva Sabuco de Nantes Barrera (es) - Bernard Bosanquet (en) - Catharine Trotter Cockburn (en) - Gerald Cohen (en) - Joshua Cohen (en) - Cyreense School (en) - Solomon Dodashvili (en) - Existentiële fenomenologie (en) - Emergentisme (en) - Foundationalisme (en) - Gewetensbezwaar/gewetensbezwaren/gewetensbezwaarde - David Gauthier (en) - Amy Gutmann (en) - Handeling (filosofie) (en) - Homo sacer (en) - Irrationalisme (de) - Joshua Knobe (en) - Lasthenia (en) - Lineaire logica (en) - Logisch atomisme (en) - Makrina - Damaris Cudworth Masham (en) - Naming and Necessity (en) - Dositej Obradović (en) - Onora O'Neill (en) - Ontotheologie (en) - Pleonexia (en) - Politiek Augustinisme (de?) - Charles Bernard Renouvier (en) - Romeinse filosofie - Roswitha von Gandersheim (en) - School van Efeze (en) - Subjectivisme (de) - Eric Voegelin (en) - Vrančić, Faust (en) - Gerda Walther (it) -
Nieuwe artikelen
13-06-19 Helden van de geest - 12-06-19 Geschiedenis van de wijsbegeerte in Nederland (boekenserie) - 10-06-19 Gabriël Nuchelmans - 28-05-19 Filosofenpad (Kioto) - 21-05-19 Marinus Anthonie van Melle - 15-05-19 Dries van Melsen - 04-03-19 Cornelia Johanna de Vogel - 11-10-18 Geschiedenis van de wijsbegeerte in Nederland (tijdschrift) - 01-09-18 Andrew Pickering - 01-09-18 Martin Kusch - 22-07-18 Cees Struyker Boudier - 17-06-18 Magazyn voor de critische wijsgeerte - 05-06-18 Piet Verburg - 30-04-18 De mundi sensibilis atque intelligibilis forma et principiis - 24-04-18 John Deely - 26-03-18 Karl Korsch - 16-03-18 Philipp Mainländer - 09-03-18 J.J.P. van Boxtel - 27-02-18 Michiel Wielema - 05-02-18 Michael Franciscus Josephus Marlet - 24-10-17 Dominicus Gerbrandus Jelgersma - 07-10-17 World Congress of Philosophy - 07-10-17 Fédération Internationale des Sociétés de Philosophie
Dit kan beter
Zie ook beginnetje filosofie- Egalitarisme (26 augustus 2018) - Ideaal (21 juni 2012) - Immanente kritiek (21 juni 2012) - Hempel-Oppenheim-schema (15 juni 2012) - Filosofie van de fysica (28 maart 2012) - Argumentatietheorie (28 maart 2012) - Christelijke filosofie (28 maart 2012) - Japanse filosofie (28 maart 2012) - Meta-ethiek (28 maart 2012) - Akrasia (16 maart 2012) - Lichaam-geestprobleem (16 maart 2012) - Georg Lukács (16 maart 2012) - Postmarxisme (16 maart 2012) - Dasein (15 oktober 2011) - Wil tot leven (28 jul 2008) - Paradeigma (28 jul 2008) - Religie van de rede (28 jul 2008) - Archytas (20 jun 2006) - Edmund Burke (30 nov 2005) - Vertoog (24 okt 2005)
