Grand Est

Grand Est

*Grand Est*
Grand Est Grand Est
Wilayah pentadbiran
	Kedudukan Grand Est di Perancis
Negara	Perancis
Pembentukan wilayah semasa	1 Januari 2016
Ibu wilayah	Strasbourg
Jabatan	10 Ardennes; Aube; Marne; Haute-Marne; Meurthe-et-Moselle; Meuse; Moselle; Bas-Rhin; Haut-Rhin; Vosges;
Kerajaan
• Type	Majlis wilayah
• Presiden Majlis Wilayah	Franck Leroy
Keluasan
• Jumlah	57,440.8 km2 (22,178.0 batu persegi)
Highest elevation	1,424 m (4,672 ft)
Penduduk (2023)
• Jumlah	5,563,378
• Kepadatan	96.9/km2 (251/batu persegi)
Zon waktu	UTC+1 (CET)
• Musim panas (WMP)	UTC+2 (CEST)
Kod INSEE	44
Tapak sesawang	grandest.fr

Grand Est ialah sebuah wilayah pentadbiran di timur laut Perancis Metropolitan. Wilayah ini diwujudkan pada 1 Januari 2016 melalui penggabungan tiga bekas wilayah, iaitu Alsace, Champagne-Ardenne dan Lorraine, sebagai sebahagian daripada pembaharuan sempadan wilayah Perancis.^[3] Wilayah gabungan itu pada mulanya menggunakan nama sementara Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine, sebelum nama Grand Est ditetapkan secara rasmi mulai 30 September 2016.^[4]

Grand Est bersempadan dengan empat negara, iaitu Belgium, Luxembourg, Jerman dan Switzerland, menjadikannya satu-satunya wilayah Perancis yang bersempadan dengan empat negara. Di Perancis, wilayah ini bersempadan dengan Hauts-de-France, Île-de-France dan Bourgogne-Franche-Comté.^[5]

Wilayah ini terdiri daripada sepuluh jabatan dan mempunyai keluasan 57,440.8 km². Penduduknya berjumlah 5,563,378 orang pada 2023, dengan kepadatan purata 96.9 orang bagi setiap kilometer persegi.^[1]^[2] Strasbourg ialah ibu wilayah serta tempat terletaknya prefektur wilayah dan ibu pejabat Majlis Wilayah. Institusi wilayah turut mempunyai pusat pentadbiran di Metz dan Châlons-en-Champagne.^[6]^[7]

Grand Est tidak sepadan dengan sebuah provinsi sejarah tunggal. Wilayahnya merangkumi kawasan yang mempunyai sejarah, bahasa dan tradisi yang berbeza, termasuk Alsace, Champagne, Lorraine, Barrois dan sebahagian Ardennes. Kedudukannya di antara kawasan Paris, lembah Rhin, negara-negara Benelux dan Eropah Tengah menjadikannya kawasan perdagangan, perindustrian, penghijrahan dan konflik antarabangsa selama berabad-abad.

Ekonomi wilayah menggabungkan industri pembuatan, perkhidmatan, pertanian tanaman berskala besar, penternakan, penghasilan wain Champagne dan wain Alsace, kegiatan logistik serta pekerjaan rentas sempadan. Warisannya termasuk pusat bersejarah Strasbourg, dataran abad ke-18 di Nancy, monumen Reims, kebun dan bilik bawah tanah Champagne, kubu Vauban serta tapak peringatan Perang Dunia Pertama.

Nama dan pembentukan

Undang-undang pembaharuan wilayah pada 16 Januari 2015 menetapkan penggabungan Alsace, Champagne-Ardenne dan Lorraine mulai 1 Januari 2016.^[3] Menurut tatacara yang digunakan bagi wilayah gabungan, nama sementara dibentuk dengan menyusun nama bekas wilayah mengikut abjad. Oleh itu, wilayah tersebut pada awalnya dinamakan Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine, yang kadang-kadang disingkatkan sebagai ACAL.

Selepas suatu proses perundingan, Majlis Wilayah mencadangkan nama Grand Est. Nama tersebut ditetapkan melalui dekri pada 28 September 2016 dan mula berkuat kuasa pada 30 September.^[4]

Nama Grand Est, yang secara harfiah bermaksud “Timur Raya”, merujuk kepada kedudukan wilayah tersebut di bahagian timur Perancis. Ia ialah nama pentadbiran moden dan bukannya nama sebuah provinsi, kerajaan atau kawasan budaya bersejarah.

Penggabungan tidak menghapuskan identiti atau sempadan jabatan yang sedia ada. Nama Alsace, Champagne dan Lorraine terus digunakan bagi kawasan sejarah, budaya, ekonomi dan pelancongan. Sejak 2021, Bas-Rhin dan Haut-Rhin turut membentuk Collectivité européenne d'Alsace, tetapi kedua-duanya masih merupakan jabatan dalam wilayah Grand Est.

Geografi

Kedudukan dan bentuk muka bumi

Grand Est memanjang dari sempadan Île-de-France di barat hingga Sungai Rhin dan sempadan Jerman di timur. Dari utara ke selatan, wilayahnya merentasi sempadan Belgium dan Luxembourg, kawasan pergunungan Ardennes, dataran Champagne dan Lorraine serta Pergunungan Vosges hingga sempadan Switzerland.

Bentuk muka buminya boleh dibahagikan kepada beberapa kawasan utama:

Ardennes di utara, yang terdiri daripada dataran tinggi berhutan dan lembah Sungai Meuse;
Champagne di barat, yang mempunyai dataran kapur, kawasan pertanian luas dan cerun penanaman anggur;
dataran tinggi Lorraine di bahagian tengah, yang dilintasi sungai, lembah dan rabung rendah;
Pergunungan Vosges di timur, yang memisahkan Lorraine daripada dataran Alsace; dan
dataran Alsace di sepanjang Rhin, yang merupakan sebahagian daripada Lembah Retakan Rhin Hulu.

Titik tertinggi wilayah ialah Grand Ballon di Haut-Rhin, pada ketinggian 1,424 meter. Puncak tersebut juga merupakan titik tertinggi Pergunungan Vosges.^[8]

Kawasan barat dan tengah umumnya terdiri daripada dataran pertanian dan dataran tinggi rendah. Bentuk muka bumi menjadi lebih berbukit di Ardennes, Argonne, Barrois dan Vosges. Bahagian timur Vosges menurun dengan curam ke arah dataran Alsace, manakala cerun kaki gunung digunakan secara meluas untuk penanaman anggur.

Sungai dan laluan air

Grand Est terletak dalam beberapa lembangan sungai utama Eropah. Rhin mengalir di sepanjang sempadan timur dan menghubungkan wilayah tersebut dengan Switzerland, Jerman, Belanda serta pelabuhan Laut Utara.

Moselle bermula di Vosges, melalui Épinal, Nancy, Metz dan Thionville sebelum memasuki Luxembourg dan Jerman. Meuse mengalir melalui Haute-Marne, Meuse dan Ardennes sebelum menuju Belgium dan Belanda.

Bahagian barat wilayah termasuk dalam lembangan Seine melalui Marne, Aube, Seine dan anak-anak sungainya. Marne mengalir melalui Saint-Dizier, Vitry-le-François, Châlons-en-Champagne dan Épernay sebelum menuju Île-de-France.

Sungai penting lain termasuk Ill di Alsace, Saar atau Sarre di Lorraine, Meurthe, Madon, Ornain dan Aisne. Terusan seperti Terusan Marne–Rhin, Terusan Timur dan rangkaian Moselle–Rhin memainkan peranan dalam pengangkutan barang, pengairan dan pelancongan sungai.

Iklim

Iklim Grand Est berubah mengikut kedudukan dan ketinggian. Bahagian barat menerima pengaruh iklim lautan, manakala bahagian tengah dan timur mempunyai ciri benua yang lebih ketara, dengan musim sejuk lebih sejuk dan perbezaan suhu bermusim yang lebih besar.

Pergunungan Vosges menerima jumlah hujan dan salji yang lebih tinggi. Pergunungan tersebut menghasilkan kesan lindungan hujan di dataran Alsace, yang merupakan antara kawasan paling kering di Perancis. Keadaan ini, bersama-sama dengan pendedahan cerun terhadap cahaya matahari, membantu perkembangan penanaman anggur.

Perubahan iklim meningkatkan kekerapan gelombang haba, kemarau, tekanan terhadap hutan, banjir dan kekurangan salji pada aras rendah. Penanam anggur turut menghadapi perubahan tarikh penuaian, risiko fros awal serta keadaan cuaca melampau.

Alam sekitar

Grand Est merangkumi hutan Ardennes dan Vosges, dataran pertanian Champagne, tanah bencah Rhin, tasik buatan, padang rumput Lorraine dan kawasan penanaman anggur. Antara kawasan perlindungannya ialah:

Taman Semula Jadi Wilayah Ardennes;
Taman Semula Jadi Wilayah Ballons des Vosges;
Taman Semula Jadi Wilayah Forêt d'Orient;
Taman Semula Jadi Wilayah Lorraine;
Taman Semula Jadi Wilayah Montagne de Reims;
Taman Semula Jadi Wilayah Vosges Utara; dan
Taman Negara Hutan, yang merentasi Haute-Marne dan Côte-d'Or.

Vosges Utara bersama-sama Pfälzerwald di Jerman membentuk rizab biosfera rentas sempadan. Tanah bencah Rhin dan tasik Champagne pula penting bagi burung hijrah.

Sejarah

Zaman purba dan Zaman Pertengahan

Wilayah Grand Est telah didiami sejak zaman prasejarah. Sebelum penaklukan Rom, kawasan tersebut dihuni oleh pelbagai masyarakat Celt dan Belgik. Di bawah Empayar Rom, bandar seperti Durocortorum—kini Reims—Divodurum—kini Metz—Argentoratum—kini Strasbourg—dan Andematunnum—kini Langres—berkembang sebagai pusat pentadbiran, ketenteraan dan perdagangan.

Selepas kejatuhan Empayar Rom Barat, kawasan tersebut menjadi sebahagian daripada kerajaan-kerajaan Frank. Pembahagian Empayar Carolingian pada abad ke-9 meletakkan bahagian-bahagian wilayah semasa pada kedua-dua sisi sempadan antara Francia Barat, Lotharingia dan Francia Timur. Kedudukan tersebut menyumbang kepada sejarah sempadan yang berubah-ubah antara dunia politik Perancis dengan Empayar Rom Suci.

Pada Zaman Pertengahan, Grand Est semasa tidak membentuk satu kesatuan politik. Antara entiti utamanya ialah:

Kaunti Champagne, yang terkenal dengan pesta perdagangan antarabangsanya;
Duci Lorraine dan Duci Bar;
wilayah gereja Metz, Toul dan Verdun, yang dikenali sebagai Tiga Keuskupan;
bandar bebas dan wilayah kekuasaan di Alsace;
kawasan milik wangsa Luxembourg, Bourgogne dan Habsburg; serta
wilayah kebangsawanan dan gereja di Ardennes.

Kaunti Champagne disatukan secara berperingkat dengan domain diraja Perancis dan menjadi sebahagian tetap Mahkota Perancis pada abad ke-14.^[9]

Penyatuan secara berperingkat dengan Perancis

Sempadan timur Perancis berkembang secara berperingkat antara abad ke-16 dengan abad ke-18. Metz, Toul dan Verdun dikuasai oleh Perancis pada 1552, manakala kedaulatan Perancis terhadap Tiga Keuskupan diiktiraf melalui Perdamaian Westphalia pada 1648.

Perjanjian yang sama meletakkan sebahagian besar Alsace di bawah kedaulatan Raja Perancis, walaupun beberapa bandar dan wilayah mengekalkan kedudukan khusus. Strasbourg kekal sebagai bandar bebas Empayar Rom Suci sehingga disatukan dengan Perancis pada 1681.^[10]

Duci Lorraine diberikan kepada Stanisław Leszczyński pada 1737 dengan syarat wilayah tersebut akan kembali kepada Perancis selepas kematiannya. Kematian Stanisław pada 1766 membawa kepada penyatuan rasmi Lorraine dengan kerajaan Perancis.^[11]

Semasa Revolusi Perancis, provinsi dan wilayah Rejim Lama digantikan dengan jabatan. Sebahagian besar sepuluh jabatan Grand Est semasa diwujudkan pada 1790, walaupun sempadan beberapa jabatan kemudiannya berubah akibat peperangan dan perjanjian antarabangsa.

Perindustrian dan perubahan sempadan

Pada abad ke-19, bahagian-bahagian Grand Est berkembang melalui perlombongan, metalurgi, tekstil, kaca, pembuatan mesin, pertanian dan perdagangan. Lorraine menjadi pusat perlombongan bijih besi, arang batu dan industri keluli. Alsace mempunyai industri tekstil, kimia dan kejuruteraan, manakala Vosges membangunkan pengeluaran tekstil serta kertas.

Champagne mengalami perkembangan industri wain berbuih yang berpusat di Reims dan Épernay. Pembinaan landasan kereta api dan terusan menghubungkan kawasan perindustrian dengan Paris, Rhin dan negara-negara jiran.

Selepas kekalahan Perancis dalam Perang Perancis–Prusia, hampir seluruh Alsace—kecuali kawasan Belfort—serta sebahagian Lorraine yang sebahagian besarnya sepadan dengan Moselle semasa diserahkan kepada Empayar Jerman pada 1871. Wilayah tersebut membentuk wilayah empayar Alsace–Lorraine sehingga 1918.

Pengilhakan itu memisahkan struktur pentadbiran lama. Jabatan Meurthe-et-Moselle dibentuk daripada bahagian Meurthe dan Moselle yang kekal dalam Perancis. Kawasan yang dianeksasi kembali kepada Perancis selepas Perang Dunia Pertama.^[12]

Perang dunia

Grand Est merupakan salah satu medan utama Perang Dunia Pertama. Pertempuran Marne pada 1914 dan 1918, pertempuran di Champagne, Argonne dan Saint-Mihiel serta Pertempuran Verdun pada 1916 berlaku dalam wilayah semasa.^[13]

Bandar, kampung, kubu, ladang dan hutan mengalami kemusnahan besar. Rangkaian tanah perkuburan tentera dan tugu peringatan yang dibina selepas perang masih membentuk landskap Marne, Meuse, Ardennes, Meurthe-et-Moselle dan jabatan lain.

Semasa Perang Dunia Kedua, serangan Jerman pada 1940 melalui Ardennes dan Lorraine membantu menembusi pertahanan Perancis. Alsace dan Moselle kemudian dilampirkan secara de facto oleh Jerman Nazi, walaupun pengilhakan tersebut tidak disahkan melalui perjanjian antarabangsa.

Penduduk kawasan itu menghadapi dasar penggermanan, pengusiran, penganiayaan dan pengambilan paksa ke dalam angkatan tentera Jerman. Pertempuran sengit kembali berlaku ketika tentera Bersekutu membebaskan wilayah tersebut pada 1944 dan 1945, termasuk di sekitar Metz, Strasbourg, Colmar dan Ardennes.

Selepas perang, ekonomi wilayah dibina semula. Industri keluli, arang batu, tekstil dan pembuatan berkembang untuk beberapa dekad sebelum mengalami penyusunan semula dan penutupan besar-besaran sejak penghujung abad ke-20.

Pembentukan Grand Est

Pada 1956, wilayah perancangan Alsace, Champagne-Ardenne dan Lorraine dibentuk secara berasingan. Ketiga-tiganya kemudian menjadi kolektiviti wilayah melalui dasar desentralisasi pada dekad 1980-an.

Undang-undang 16 Januari 2015 menggabungkannya menjadi sebuah wilayah mulai 1 Januari 2016.^[3] Majlis Wilayah gabungan pertama dipilih pada Disember 2015. Strasbourg ditetapkan sebagai ibu wilayah, manakala fungsi pentadbiran wilayah turut dikekalkan di Metz dan Châlons-en-Champagne.

Nama Grand Est mula berkuat kuasa pada 30 September 2016.^[4]

Pentadbiran dan politik

Jabatan

Grand Est terdiri daripada sepuluh jabatan:

Penduduk jabatan di Grand Est pada 2023
Kod	Jabatan	Ibu jabatan	Penduduk
08	Ardennes	Charleville-Mézières	265,893
10	Aube	Troyes	310,447
51	Marne	Châlons-en-Champagne	563,076
52	Haute-Marne	Chaumont	168,331
54	Meurthe-et-Moselle	Nancy	732,236
55	Meuse	Bar-le-Duc	180,290
57	Moselle	Metz	1,051,309
67	Bas-Rhin	Strasbourg	1,163,810
68	Haut-Rhin	Colmar	770,738
88	Vosges	Épinal	357,248
Jumlah			5,563,378

^[14]

Setiap jabatan dibahagikan kepada arrondissement, kanton dan komun. Bas-Rhin dan Haut-Rhin mempunyai kedudukan tambahan dalam Collectivité européenne d'Alsace sejak 1 Januari 2021. Kolektiviti itu melaksanakan fungsi majlis jabatan bagi kedua-dua jabatan, tetapi tidak menghapuskan Bas-Rhin dan Haut-Rhin sebagai bahagian pentadbiran negara.^[15]

Majlis wilayah

Majlis Wilayah Grand Est mempunyai 169 orang ahli yang dipilih melalui sistem senarai berkadar dengan bonus majoriti. Kerusi diagihkan antara bahagian pilihan raya jabatan mengikut jumlah penduduk.^[16]

Majlis wilayah bertanggungjawab terhadap bidang seperti:

pembangunan ekonomi dan bantuan kepada perusahaan;
perancangan wilayah;
kereta api dan bas wilayah;
sekolah menengah;
latihan vokasional dan perantisan;
pengurusan sebahagian dana Kesatuan Eropah;
pelancongan, kebudayaan dan sukan; serta
dasar tenaga dan alam sekitar dalam lingkungan kuasa wilayah.

Franck Leroy dipilih sebagai Presiden Majlis Wilayah pada 13 Januari 2023, selepas peletakan jawatan Jean Rottner.^[17]

Ibu pejabat rasmi majlis terletak di Strasbourg. Metz dan Châlons-en-Champagne menempatkan pejabat wilayah yang diwarisi daripada bekas wilayah Lorraine dan Champagne-Ardenne.^[7]

Demografi

Grand Est mempunyai 5,563,378 orang penduduk pada 2023. Jumlah penduduk hampir tidak berubah antara 2017 dengan 2023, berbanding pertumbuhan purata 0.4% setahun di seluruh Perancis.^[2]

Perubahan penduduk berbeza dengan ketara mengikut jabatan. Bas-Rhin berkembang pada purata 0.6% setahun antara 2017 dengan 2023, manakala Moselle dan Haut-Rhin mencatat pertumbuhan kecil. Haute-Marne, Meuse, Ardennes dan Vosges pula kehilangan penduduk.^[2]

Kawasan berpenduduk paling padat terletak:

di dataran Alsace, khususnya sekitar Strasbourg, Mulhouse dan Colmar;
sepanjang paksi Metz–Thionville yang menghala ke Luxembourg;
di sekitar Nancy;
di kawasan Reims;
di sekitar Troyes; dan
dalam beberapa lembah perindustrian lama di Lorraine serta Vosges.

Strasbourg ialah komun paling ramai penduduk dalam wilayah, diikuti oleh Reims, Metz, Mulhouse dan Nancy. Namun, sebahagian besar wilayah terdiri daripada komun kecil dan kawasan luar bandar. Jabatan Haute-Marne, Meuse dan Ardennes mempunyai kepadatan penduduk yang jauh lebih rendah daripada Bas-Rhin serta Haut-Rhin.

Penuaan penduduk lebih ketara di jabatan luar bandar dan kawasan perindustrian yang kehilangan penduduk muda. Kawasan berhampiran Luxembourg, Switzerland dan bandar Strasbourg pula mendapat manfaat daripada penghijrahan masuk serta peluang pekerjaan rentas sempadan.

Ekonomi

Keluaran dalam negara kasar Grand Est berjumlah kira-kira €189 bilion pada 2023, bersamaan dengan 6.7% daripada pengeluaran ekonomi Perancis. KDNK per kapita ialah sekitar €33,900.^[18]

Ekonominya mempunyai asas perindustrian dan pertanian yang besar, tetapi perkhidmatan menyediakan majoriti pekerjaan. Pada 2023, industri menyumbang 14.5% daripada pekerjaan wilayah, berbanding 11.4% di seluruh Perancis.^[18]

Industri dan perkhidmatan

Kegiatan perindustrian tertumpu di dataran Alsace, paksi Moselle, kawasan Nancy–Metz, lembah Vosges, Ardennes dan beberapa bandar Champagne. Sektor penting termasuk:

industri automotif dan pembekalnya;
pembuatan kereta api serta peralatan pengangkutan;
metalurgi dan pembuatan logam;
kimia dan farmaseutikal;
pembuatan mesin;
kaca, kayu, kertas dan tekstil;
industri makanan dan minuman; serta
tenaga dan logistik.

Lorraine pernah menjadi salah satu pusat perlombongan arang batu, bijih besi dan pengeluaran keluli terbesar di Perancis. Penutupan lombong serta kilang keluli sejak penghujung abad ke-20 menyebabkan kehilangan pekerjaan dan pembaharuan ekonomi yang panjang. Beberapa kawasan lama kini menempatkan perusahaan automotif, logistik, teknologi dan kegiatan kebudayaan.

Strasbourg, Metz, Nancy, Reims dan Mulhouse merupakan pusat perkhidmatan, pendidikan tinggi, kesihatan, penyelidikan dan pentadbiran. Strasbourg turut mendapat manfaat daripada kehadiran Parlimen Eropah, Majlis Eropah dan Mahkamah Hak Asasi Manusia Eropah.

Pertanian dan penanaman anggur

Grand Est merupakan salah satu kawasan pertanian utama Perancis. Dataran Champagne, Lorraine dan Alsace menghasilkan gandum, barli, jagung, sesawi, bit gula dan tanaman industri. Penternakan lembu tenusu dan pedaging lebih penting di Ardennes, Meuse, Vosges dan bahagian Lorraine.

Banci pertanian 2020 menunjukkan bahawa tujuh daripada sepuluh ladang di Grand Est mengkhusus dalam pengeluaran tanaman. Penanaman anggur dan tanaman ladang berskala besar memberikan bahagian penting daripada pengeluaran serta pekerjaan pertanian.^[19]

Kawasan Champagne menghasilkan wain berbuih yang menggunakan nama asal terlindung Champagne. Pengeluaran tertumpu di Marne, Aube dan sebahagian Haute-Marne, khususnya di sekitar Reims, Épernay dan Troyes.

Kawasan penanaman anggur Alsace memanjang di kaki timur Vosges dari sekitar Marlenheim hingga Thann. Wain utamanya termasuk riesling, gewürztraminer, pinot gris, pinot blanc, sylvaner dan pinot noir.

Hasil tempatan lain termasuk mirabel Lorraine, keju munster, bijirin, hop, kubis, daging, susu serta hasil hutan.

Ekonomi rentas sempadan

Hubungan dengan Belgium, Luxembourg, Jerman dan Switzerland merupakan ciri utama ekonomi wilayah. Pada 2021, sekitar 203,000 penduduk Grand Est bekerja di salah sebuah daripada empat negara jiran: kira-kira separuh di Luxembourg, hampir satu perempat di Jerman, lebih 20% di Switzerland dan selebihnya di Belgium.^[20]

Pekerjaan rentas sempadan amat penting di utara Moselle berhampiran Luxembourg, di Alsace berhampiran Jerman dan Switzerland serta di Ardennes berhampiran Belgium. Perbezaan gaji, kos perumahan dan pasaran pekerjaan antara negara mempengaruhi pola perjalanan, harga hartanah dan perkembangan penduduk.

Kerjasama rentas sempadan dijalankan melalui struktur seperti Wilayah Metropolitan Rhin Hulu, Wilayah Raya yang mengelilingi Luxembourg serta beberapa Eurodistrict Perancis–Jerman.

Pelancongan

Pelancongan Grand Est berasaskan bandar bersejarah, wain, gunung, tasik, spa dan tapak peringatan. Destinasi utama termasuk:

Strasbourg, Colmar dan Laluan Wain Alsace;
Reims, Épernay dan kawasan Champagne;
Nancy dan Metz;
Pergunungan Vosges;
Troyes dan tasik Forêt d'Orient;
Verdun serta tapak Perang Dunia Pertama;
istana seperti Haut-Koenigsbourg;
bandar berkubu seperti Neuf-Brisach dan Longwy; serta
pusat peranginan air panas seperti Vittel, Contrexéville dan Plombières-les-Bains.

Pasar Krismas di Alsace, khususnya di Strasbourg, Colmar dan bandar-bandar kecil, merupakan tarikan musim sejuk yang penting.

Pengangkutan

Grand Est terletak pada persimpangan laluan antara Paris, negara-negara Benelux, Jerman, Switzerland dan Eropah Tengah. Rangkaiannya merangkumi kereta api berkelajuan tinggi, kereta api wilayah, lebuh raya, sungai, terusan dan lapangan terbang.

Pengangkutan wilayah disatukan di bawah jenama Fluo Grand Est, yang merangkumi kereta api, bas antara bandar, pengangkutan sekolah dan perkhidmatan berkaitan mobiliti.^[21]

Grand Est mempunyai kira-kira 3,602 km landasan kereta api yang terbuka kepada lalu lintas. Rangkaian tersebut penting bagi penumpang dan pengangkutan barang; paksi Rhin serta Lorraine merupakan antara laluan paling sibuk di Perancis.^[22]

LGV Est européenne menghubungkan Paris dengan Reims, Metz, Nancy dan Strasbourg. Laluan berkelajuan tinggi Rhin–Rhône pula menghubungkan Mulhouse dengan Dijon, Lyon dan selatan Perancis. Kereta api TGV, ICE dan perkhidmatan wilayah menyediakan hubungan rentas sempadan ke Luxembourg, Saarbrücken, Karlsruhe, Frankfurt, Stuttgart, Basel dan bandar-bandar lain.

Antara paksi kereta api wilayah utama ialah:

Strasbourg–Mulhouse–Basel;
Strasbourg–Saverne–Metz;
Metz–Thionville–Luxembourg;
Nancy–Metz;
Nancy–Épinal–Remiremont;
Reims–Charleville-Mézières;
Paris–Troyes–Mulhouse; dan
Reims–Châlons-en-Champagne–Saint-Dizier.

Lebuh raya utama termasuk A4 antara Paris, Reims, Metz dan Strasbourg; A31 melalui Lorraine menuju Luxembourg; A35 di Alsace; A26 melalui Champagne dan Ardennes; serta A5 antara Île-de-France dengan Troyes dan Langres.

Rhin dan Moselle merupakan laluan perdagangan sungai antarabangsa. Pelabuhan Strasbourg, Mulhouse-Rhin dan Metz mengendalikan barangan pukal, kontena dan hasil industri. Terusan menghubungkan lembangan Rhin, Moselle, Meuse, Marne dan Seine.

Lapangan terbang utama ialah Lapangan Terbang Strasbourg, Lapangan Terbang Metz–Nancy–Lorraine, Lapangan Terbang Châlons-Vatry dan EuroAirport Basel–Mulhouse–Freiburg. Lapangan terbang terakhir terletak di wilayah Perancis berhampiran Basel dan beroperasi melalui kerjasama Perancis–Switzerland.

Bahasa, budaya dan warisan

Bahasa

Bahasa Perancis ialah bahasa rasmi dan bahasa utama dalam pentadbiran, pendidikan dan kehidupan awam. Wilayah ini bagaimanapun mempunyai warisan linguistik yang pelbagai.

Bahasa dan ragam wilayah tradisional termasuk:

bahasa Alsace, yang terdiri daripada ragam Jermanik Alemanik dan Frank;
bentuk-bentuk Frank seperti Frank Luxembourg, Frank Moselle dan Frank Rhin;
bahasa Lorraine, termasuk ragam Roman dan welche;
bahasa Champenois;
ragam Ardennes; dan
bahasa Jerman baku dalam beberapa konteks pendidikan, keagamaan dan rentas sempadan.

Kementerian Kebudayaan Perancis mengiktiraf bahasa Alsace, pelbagai bentuk Frank, Champenois dan Lorraine sebagai sebahagian daripada bahasa serantau Perancis.^[23]

Satu tinjauan sosiolinguistik pada 2024 mendapati bahawa pemahaman bahasa wilayah berbeza dengan ketara mengikut jabatan dan kumpulan umur. Penggunaan kebanyakan ragam telah menurun, tetapi program pendidikan, persatuan, penerbitan dan media tempatan menjalankan usaha pemeliharaan.^[24]

Seni bina dan Warisan Dunia

Grand Est mempunyai beberapa tapak dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO:

Strasbourg, Grande-Île dan Neustadt, yang merangkumi pusat zaman pertengahan serta kawasan bandar yang dibina semasa pemerintahan Jerman;
Place Stanislas, Place de la Carrière dan Place d'Alliance di Nancy;
Katedral Notre-Dame, bekas Biara Saint-Remi dan Istana Tau di Reims;
Bukit, rumah dan bilik bawah tanah Champagne;
kubu Vauban di Longwy dan Neuf-Brisach; dan
beberapa tanah perkuburan serta tugu dalam tapak bersiri peringatan Perang Dunia Pertama di Barisan Barat.^[25]

Place Stanislas di Nancy.

Katedral Reims mempunyai hubungan khusus dengan monarki Perancis kerana kebanyakan raja Perancis dimahkotakan di situ. Strasbourg pula mempunyai warisan yang memperlihatkan perkembangan bandar daripada Zaman Pertengahan hingga zaman Empayar Jerman.

Nancy terkenal dengan seni bina abad ke-18 serta gerakan Art Nouveau École de Nancy. Troyes mempunyai pusat bandar dengan rumah kayu, manakala Colmar, Riquewihr dan kampung Alsace lain mengekalkan banyak bangunan tradisional.

Warisan perindustrian termasuk bekas lombong, kilang keluli, kilang tekstil, terusan dan kawasan perumahan pekerja di Lorraine, Alsace, Ardennes dan Vosges.

Seni, perayaan dan tradisi

Grand Est mempunyai institusi kebudayaan seperti Opéra national du Rhin, Théâtre national de Strasbourg, Centre Pompidou-Metz, Musée Unterlinden di Colmar, Musée des Beaux-Arts de Nancy dan beberapa muzium Champagne serta Perang Dunia.

Reims dan Épernay menganjurkan kegiatan yang berkaitan dengan wain Champagne, manakala Nancy terkenal dengan perayaan Saint-Nicolas. Pasar Krismas merupakan tradisi penting di Alsace dan Lorraine.

Karnival, pesta menuai anggur, perarakan keagamaan, muzik rakyat dan pakaian tradisional berbeza antara Alsace, Lorraine, Champagne dan Ardennes. Oleh sebab wilayah pentadbiran masih baharu, budaya Grand Est lebih tepat difahami sebagai gabungan beberapa tradisi wilayah daripada sebuah budaya tunggal yang seragam.

Masakan

Masakan Grand Est mencerminkan hasil pertanian dan tradisi kawasan sejarahnya. Hidangan serta hasil terkenal termasuk:

choucroute garnie, flammekueche, baeckeoffe dan kougelhopf dari Alsace;
quiche Lorraine, pâté lorrain dan mirabel dari Lorraine;
wain Champagne, biskut merah jambu Reims dan jambon Reims;
andouillette de Troyes;
boudin blanc de Rethel;
keju munster;
gula-gula bergamot Nancy;
madu, daging buruan dan hasil hutan Ardennes serta Vosges; dan
wain Alsace serta bir tempatan.

Penggunaan daging babi lazim dalam beberapa resipi tradisional, manakala hidangan lain menggunakan ikan air tawar, daging lembu, ayam, keju, kentang, kubis dan buah-buahan.

Lihat juga

Rujukan

1 2 "Comparateur de territoires—Région Grand Est". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 9 Julai 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 3 4 "L'essentiel sur… le Grand Est". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 6 Februari 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 3 "Loi no 2015-29 du 16 janvier 2015 relative à la délimitation des régions, aux élections régionales et départementales et modifiant le calendrier électoral". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 16 Januari 2015. Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 3 "Décret no 2016-1262 du 28 septembre 2016 portant fixation du nom de la région Grand Est". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 28 September 2016. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Présentation du territoire". Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Décret no 2016-1689 du 8 décembre 2016 fixant le nom, la composition et le chef-lieu des circonscriptions administratives régionales". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 8 Disember 2016. Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 "Siège du Conseil régional, hôtels et maisons de la Région". Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Le Grand Ballon". Massif des Vosges (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "La Champagne". FranceArchives (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Précisions historiques". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Lettres de noblesse données par le roi Stanislas le 13 janvier 1766". Archives départementales de Meurthe-et-Moselle (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "France. Présidence du Conseil. Service général d'Alsace-Lorraine (1918–1925)". FranceArchives (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Verdun". Chemins de mémoire (dalam bahasa Perancis). Kementerian Angkatan Tentera Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Comparateur de territoires—Grand Est et ses départements". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Loi no 2019-816 du 2 août 2019 relative aux compétences de la Collectivité européenne d'Alsace". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 2 Ogos 2019. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Élus régionaux". Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Franck Leroy élu Président de la Région Grand Est" (PDF). Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). 13 Januari 2023. Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 "L'essentiel sur… le Grand Est". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 6 Februari 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Panorama du recensement agricole 2020—Grand Est" (PDF). Direction régionale de l'Alimentation, de l'Agriculture et de la Forêt Grand Est (dalam bahasa Perancis). Kementerian Pertanian Perancis. Ogos 2024. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Dans le Grand Est, des trajets domicile-travail beaucoup plus longs pour les frontaliers". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. November 2024. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Train, car, vélo : un seul réseau pour vous déplacer dans tout le Grand Est". Fluo Grand Est (dalam bahasa Perancis). Région Grand Est. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Grand Est". SNCF Réseau (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Langues régionales". Kementerian Kebudayaan Perancis (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Une enquête inédite sur les langues régionales et non territoriales du Grand Est". Direction régionale des affaires culturelles Grand Est (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. 10 Disember 2024. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "France—Biens inscrits sur la Liste du patrimoine mondial". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Perancis). UNESCO. Dicapai pada 19 Julai 2026.

Pautan luar

[INSEE-territoire-1] 1 2 "Comparateur de territoires—Région Grand Est". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 9 Julai 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[INSEE-penduduk-2] 1 2 3 4 "L'essentiel sur… le Grand Est". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 6 Februari 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Undang2015-3] 1 2 3 "Loi no 2015-29 du 16 janvier 2015 relative à la délimitation des régions, aux élections régionales et départementales et modifiant le calendrier électoral". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 16 Januari 2015. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Nama2016-4] 1 2 3 "Décret no 2016-1262 du 28 septembre 2016 portant fixation du nom de la région Grand Est". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 28 September 2016. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Pembentangan-5] "Présentation du territoire". Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[IbuWilayah-6] "Décret no 2016-1689 du 8 décembre 2016 fixant le nom, la composition et le chef-lieu des circonscriptions administratives régionales". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 8 Disember 2016. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[PejabatWilayah-7] 1 2 "Siège du Conseil régional, hôtels et maisons de la Région". Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[GrandBallon-8] "Le Grand Ballon". Massif des Vosges (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[SejarahChampagne-9] "La Champagne". FranceArchives (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Alsace1648-10] "Précisions historiques". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Lorraine1766-11] "Lettres de noblesse données par le roi Stanislas le 13 janvier 1766". Archives départementales de Meurthe-et-Moselle (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[AlsaceLorraine1918-12] "France. Présidence du Conseil. Service général d'Alsace-Lorraine (1918–1925)". FranceArchives (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Verdun-13] "Verdun". Chemins de mémoire (dalam bahasa Perancis). Kementerian Angkatan Tentera Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[INSEE-jabatan-14] "Comparateur de territoires—Grand Est et ses départements". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[CeA-15] "Loi no 2019-816 du 2 août 2019 relative aux compétences de la Collectivité européenne d'Alsace". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 2 Ogos 2019. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[AhliMajlis-16] "Élus régionaux". Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Leroy-17] "Franck Leroy élu Président de la Région Grand Est" (PDF). Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). 13 Januari 2023. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[INSEE-ekonomi-18] 1 2 "L'essentiel sur… le Grand Est". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 6 Februari 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Pertanian-19] "Panorama du recensement agricole 2020—Grand Est" (PDF). Direction régionale de l'Alimentation, de l'Agriculture et de la Forêt Grand Est (dalam bahasa Perancis). Kementerian Pertanian Perancis. Ogos 2024. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[PekerjaSempadan-20] "Dans le Grand Est, des trajets domicile-travail beaucoup plus longs pour les frontaliers". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. November 2024. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Fluo-21] "Train, car, vélo : un seul réseau pour vous déplacer dans tout le Grand Est". Fluo Grand Est (dalam bahasa Perancis). Région Grand Est. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[SNCF-22] "Grand Est". SNCF Réseau (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[BahasaWilayah-23] "Langues régionales". Kementerian Kebudayaan Perancis (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[TinjauanBahasa-24] "Une enquête inédite sur les langues régionales et non territoriales du Grand Est". Direction régionale des affaires culturelles Grand Est (dalam bahasa Perancis). Kementerian Kebudayaan Perancis. 10 Disember 2024. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[UNESCO-Perancis-25] "France—Biens inscrits sur la Liste du patrimoine mondial". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Perancis). UNESCO. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[3]