डाक सूचक सङ्ख्या
डाक सूचक सङ्ख्या (लघुरूप: पिनकोड) एगो ऐसन प्रणाली हे जेकरा माध्यमसे एगो विशिष्ट साङ्ख्यिक पहचान प्रदान कैल जा हे । ई विशिष्ट सङ्ख्या डाक द्वारा भेजल जायेवाला हर प्रकारके सामग्रीके सही गन्तव्य तक पहुँचेमे सहयोगी हे । भारतमे पिनकोडमे ६ अङ्कके सङ्ख्या होवहे आउ एकरा भारतीय डाक विभाग द्वारा छाँटल जा हे । पिन प्रणालीके १५ अगस्त १९७२ के आरम्भ करल गेल हल ।[१]
पिनकोडके संरचना
सम्पादित करथिन
भारतमे ९ पिन क्षेत्र हे । पिनकोडके पहिला अङ्क भारत (देश) के क्षेत्रके दर्शावहे । पहिला २ अङ्क मिलके ईस क्षेत्रमे उपस्थित उपक्षेत्र वा डाक वृतमे से कौनो एगो डाक वृतके दर्शावहे । पहिला ३ अङ्क मिलके मण्डलके दर्शावहे जखनिकि अन्तिम ३ अङ्क सुपुर्दगी करेवाला डाकखानाके प्रतिनिधित्व करहे । ई साङ्ख्यिक कूट भौगोलिक क्षेत्रके अनुसार डाकके छाँटेके कार्य अत्यन्त सरल बना दे हे ।
भारतमे निम्नलिखित ९ पिन क्षेत्र हे -
| पिनकोड क्रमाङ्क | भारतमे क्षेत्र |
|---|---|
| पिनकोड १ | दिल्ली, हरियाणा , पञ्जाब, हिमाचलप्रदेश , जम्मू आउ कश्मीर |
| पिनकोड २ | उत्तरप्रदेश, उत्तराखण्ड |
| पिनकोड ३ | राजस्थान, गुजरात, दादरा आउ नगरहवेली आउ दमन आउ दीउ |
| पिनकोड ४ | छत्तीसगढ़, महाराष्ट्र, मध्यप्रदेश, गोआ |
| पिनकोड ५ | आन्ध्रप्रदेश, कर्नाटक, यानम् (पुदुच्चेरीके एगो मण्डल) |
| पिनकोड ६ | केरल, तमिल्नाडु, पुदुच्चेरी (यनाम मण्डलके अतिरिक्त), लक्षद्वीप |
| पिनकोड ७ | पश्चिमबङ्गाल, ओड़िसा, असम, सिक्किम, अरुणाचलप्रदेश, नागालैण्ड, मणिपुर, मिजोरम, त्रिपुरा, मेघालय, अण्डमान आउ निकोबार द्वीपसमूह |
| पिनकोड ८ | बिहार, झारखण्ड |
| पिनकोड ९ | सैन्य डाकखाना (एपिओ) आउ क्षेत्र डाकखाना (एफपिओ) |
सन्दर्भ
सम्पादित करथिन- ↑ "भारतके राष्ट्रिय पोस्टले". Archived from the original on 25 फरवरी 2009. Retrieved 17 अप्रैल 2009.