กาดหมั้ว
ย้อนรอยการต่อสู้ของครูบาศรีวิชัย เกมการเมืองและความขัดแย้งในช่วงรวมศูนย์อำนาจของรัฐสยาม
เรื่อง: บวรวุฒิ อินแสน โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
‘ประวัติศาสตร์ที่ถูกทำให้ลืม’ อาจเป็นคำอธิบายที่เหมาะสมต่อประวัติบางส่วนของครูบาศรีวิชัย หลายท่านอาจรู้จักครูบาศรีวิชัยในนามพระสงฆ์ผู้มีวัตรปฏิบัติงดงาม หรือพระนักพัฒนาผู้มีคุณูปการด้านการก่อสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์วัดวาอารามในล้านนาจำนวนมาก ทว่าประวัติของครูบาศรีวิชัยเหล่านี้ยังมีส่วนที่ถูกละเว้นไว้...
“ล้านนาที่เรารู้จัก กับใบหน้าที่ถูกลืม”
เรื่อง : ทิฆัมพร สินรังสรรค์ โรงเรียนแม่ริมวิทยาคม
หากเอ่ยคำว่า ‘ล้านนา’ คุณจะนึกถึงอะไร? เชื่อว่ามีหลายคนที่กำลังนึกถึงกลิ่นหอมของข้าวซอยร้อน ๆ...
ความศรัทธาที่ไม่พึ่งปาฏิหาริย์
เรื่อง : โกศล วิปรอด โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย
หากย้อนเวลากลับไปยังยุคแห่งความทรงจำที่ถูกถ่ายทอดต่อกันมานานกว่าร้อยปี ภาพแรกที่แจ่มชัดคือฤดูฝนที่ปกคลุมด้วยลมพายุและเสียงฟ้าร้องในหุบเขา เสียงสะเทือนของผืนดินในวันนั้นได้ให้กำเนิดชื่อ ‘อินทเหมือน’...
ทำไมเด็ก Gen Z ถึงยังมีความสนใจและศรัทธาในตัวครูบาศรีวิชัย ? ก้าวต่อไปของการรักษาตัวตนท่ามกลางกระแสสังคมที่เปลี่ยนแปลง
เรื่อง : ธัญรดี วงค์ดาว โรงเรียนแม่ริมวิทยาคม
ในยุคปัจจุบันที่มีความหลากหลายของเทคโนโลยีมากขึ้น อาจทำให้บทบาทของศาสนาและวัฒนธรรมถูกลืมเลือนไปตามกาลเวลา จากสถิติการนับถือศาสนาในประเทศไทยตั้งแต่ปี 2557 จนถึงปี...
แตกต่างแต่ไม่แตกแยก : บันทึกคริสตชนบนเส้นทางครูบาศรีวิชัย
เรื่อง: ณัฐณิชา วนาลัยสุขศรี โรงเรียนสันป่าตองวิทยาคม
ภาพจำครั้งหนึ่งของฉัน คือการที่แม่พาฉันไปเฝ้าดูเกลียวคลื่นแห่งศรัทธาของเหล่านักศึกษาในประเพณีรับน้องขึ้นดอยสุเทพ…
ขณะที่รถของเราเคลื่อนผ่านอนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัย ฉันได้เอ่ยถามแม่ด้วยความสงสัยว่า
“แม่…รู้จักครูบาศรีวิชัยไหม?” แม่พยักหน้าพร้อมกับตอบว่า “รู้จักสิ ท่านเป็นนักบุญแห่งล้านนาไง”
ในฐานะคริสเตียนที่เติบโตมาในโบสถ์...
ชวนสำรวจ ‘ร่าง-ทรง-จำ’ นิทรรศการเดี่ยวของ นลธวัช มะชัย เปิดพื้นที่บทสนทนาระหว่างร่างกาย ความทรงจำ และประวัติศาสตร์การเมือง
เตรียมพบกับนิทรรศการศิลปะการแสดงร่วมสมัย ‘ร่าง-ทรง-จำ (Soma-to-mnesis)’ นิทรรศการเดี่ยวโดยศิลปินนักแสดง นลธวัช มะชัย ภายใต้การดูแลของภัณฑารักษ์ เตชินท์ รุ่งวัฒนโสภณ...
เจาะประเด็น
มีบัตรทอง แต่ไม่มีเงินไปหาหมอ สุขภาพคนไร้บ้านเชียงใหม่ในวันที่เมืองกำลังจัดระเบียบ
เรื่องเเละภาพ: วรรณวิษา พะเลียง
ภาพคนไร้บ้านนอนพักพิงริมคูเมืองเชียงใหม่ที่หลายคนคุ้นตา กำลังค่อยๆ เลือนหายไปจากสายตา ท่ามกลางการจัดระเบียบพื้นที่สาธารณะและการพัฒนาเมืองที่เดินหน้าอย่างต่อเนื่อง
ภายใต้กระบวนการพัฒนาเมืองและการผลักดันเชียงใหม่สู่การเป็นเมืองมรดกโลก ‘พื้นที่สาธารณะ’ ที่เคยเป็นทั้งที่พักพิงและพื้นที่ดำรงชีวิตของคนบางกลุ่ม จึงเริ่มเปลี่ยนสถานะจากพื้นที่ของทุกคน...
ธรณี (เชียงใหม่) ใครครอง? เมืองใหญ่ใครโต เมื่อค่าเช่าแพงเวอร์ จนคนเล็กไม่มีที่ยืน
เรื่อง: อชิรญา อุเทน, ภาพ: อารียา เลยไธสง
แม้เชียงใหม่จะถูกมองว่าเป็นเมืองเศรษฐกิจสำคัญของภาคเหนือที่เติบโตอย่างรวดเร็วจากการหลั่งไหลเข้ามาของนักลงทุนทั้งไทยและต่างชาติ แต่ภายใต้ภาพของเมืองท่องเที่ยวและการพัฒนานี้ กลับมีผู้ประกอบการจำนวนไม่น้อยที่กำลังเผชิญแรงกดดันจากต้นทุนค่าเช่าพื้นที่ที่พุ่งสูงขึ้นตามการขยายตัวทางเศรษฐกิจ
“เชียงใหม่มันไม่ได้ปราบเพราะเมือง มันปราบเพราะคนขึ้นค่าเช่าไม่หยุดต่างหาก”
จอม...
Crossing Over, Flowing Back: Toxins, Minerals, and Rivers in Thailand’s Hands
Story: Klairung Phromsupa
"People here see opportunities to make profits in...
ข้ามไป-ไหลมา พิษ แร่ แม่น้ำ ในมือประเทศไทย
เรื่อง: ใกล้รุ่ง พรหมสุภา
“คนฝั่งนี้มองเห็นผลประโยชน์ในพม่าก็รีบเข้าไปตักตวง ยิ่งกระแสแรร์เอิร์ธดังคนก็ยิ่งตื่นเหมือนตื่นทอง สถานการณ์การเมืองพม่าตอนนี้เป็นตอนที่จะตักตวงได้มากที่สุดแล้ว การหากินกับแร่ในพม่ามันลงทุนต่ำ ในทางปฏิบัติมันไม่มีการกำกับมาตรฐานสิ่งแวดล้อมไม่ว่าจะจากใครก็ตาม ทำแบบไหนก็ทำได้ ถึงจะต้องจ่ายทั้งบนดินใต้ดินเพราะแต่ละแห่งมันอำนาจทับซ้อนทั้งนั้น...
ชุดข้อมูล
รพ.สต. มีเป็นพัน แต่ทำไมคนเหนือยังต้องแห่เข้าเมืองหาหมอ? เมื่อ ‘หน่วยบริการใกล้บ้าน’ อาจยังไม่ใช่สถานที่ที่ประชาชนเชื่อมั่นได้จริง
เรื่อง: นิฌาฎาร์ ผิวผ่อง, ภาพ: วีรภัทร เหลาเกิ้มหุ่ง
ตีห้าครึ่ง หน้าอาคารผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ คนไข้หลายคนเริ่มทยอยนั่งรอคิว บ้างเดินทางมาจากต่างอำเภอ...
151,735 ครัวเรือนลุ่มน้ำกก-สาย-รวก อาจแบกค่าน้ำประทังชีวิตสูงถึง 4.7 พันล้านบาทต่อปี จากเหตุน้ำปนเปื้อน
เรื่อง: นิฌาฎาร์ ผิวผ่อง
“ทางการบอกให้ดื่มน้ำเยอะๆ สารพิษจะได้ขับออกทางปัสสาวะ”
ประโยคสั้นๆ จากชาวบ้านลุ่มน้ำกก ฟังดูเหมือนคำแนะนำด้านสุขภาพทั่วไป แต่สำหรับผู้คนริมแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก...
[ชุดข้อมูล] เจาะเส้นทางแรร์เอิร์ธข้ามพรมแดน: เกมเศรษฐกิจใหม่ของไทยบนความเปราะบางสิ่งแวดล้อม
แร่แรร์เอิร์ธ (Rare Earth Elements) คือวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมยุคใหม่ ที่อยู่เบื้องหลังเทคโนโลยีแทบทุกชนิด ตั้งแต่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในชีวิตประจำวัน ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจพลังงานสะอาดอย่างรถยนต์ไฟฟ้าและกังหันลม
เมื่อความต้องการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แร่กลุ่มนี้จึงไม่ได้เป็นแค่วัตถุดิบอุตสาหกรรมอีกต่อไป...
[ชุดข้อมูล] แม่น้ำสาละวินต้องสูญเสียอย่างน้อย 238 ล้านบาท/ปี และ 811 ครัวเรือน 318 พืช 84 สัตว์ ต้องเผชิญความเสี่ยง แลกเหมืองเถื่อนข้ามพรมแดนที่ยังหาทางแก้ไม่เจอ
จากธารน้ำแข็งบนเทือกเขาหิมาลัย สู่สายน้ำที่ทอดตัวยาวกว่า 3,152 กิโลเมตร ไหลผ่านจีน เมียนมา และไทย ก่อนลงสู่ทะเลอันดามัน แม่น้ำสาละวิน...
ประวัติศาสตร์
ก๊อนเก๊าเล่าล้านนา: จามเทวีนิพนธ์ ตัวตน ความทรงจำและอำนาจในเรื่องเล่า ‘พระนางจามเทวี’
เรื่อง: นวลคำ ขะยอมแดง สุภาพชนคนเมือง
“.….หลอนมีผู้โจทนาว่า นางจามเทวีเป็นลูกสาวท้าวพญาตนใดชา จักว่านางหากเกิดในเมืองหริภุญชัยที่นั้นอันชา มีผู้ถามฉันนี้ก็ควรบอกว่ามีแท้แล…..”
ข้อความตอนหนึ่งในหนังสือ ‘พินิจตำนานลำปาง’ ของ...
ก๊อนเก๊าเล่าล้านนา: อนุสาวรีย์กลางสายหมอก (PM 2.5) ว่าด้วยเรื่องเล่านายร้อยตำรวจชาวเดนมาร์ก แสงเงาแห่งประวัติศาสตร์กบฏเงี้ยวที่เมืองพะเยา
เรื่อง: นวลคำ ขะยอมแดง สุภาพชนคนเมือง
อดีต เป็นเศษซากของความทรงจำและความรู้สึกที่ยังคงหลงเหลืออยู่อดีต จึงธำรงความทรงจำไว้ มิให้ร่วงหล่นหายไปกับกาลเวลาอดีต ยังเป็นแรงผลักดันให้เกิดความเป็นไปใหม่ๆ ของโลกและชีวิตทางสังคมของผู้คน...
ละลานล้านนา: เครือฟ้า อุบลวรรณา สะเปาคำ และเวียงชื่น ว่าด้วย “ภาพจำ” แม่ญิงล้านนาในระยะเริ่มแรกยุคศิวิไลซ์
เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล
ในช่วงเวลาหนึ่งเมื่อครั้งอดีต ภาพลักษณ์ของแม่ญิงล้านนาถูกทำให้เชื่อกันว่าเป็นดั่ง ‘สาวเครือฟ้า’ คือเป็นผู้หญิงที่มีลักษณะใสซื่อ บริสุทธิ์ มีกิริยามารยาทงดงามอ่อนช้อย ดูไม่ประสีประสาในเรื่องทางโลก...
ละลานล้านนา: สองสายจีน ริมปิง ฮ่อ–แต้จิ๋ว กับประวัติศาสตร์เชียงใหม่
เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล
เมื่อเข้าสู่ช่วงเทศกาลตรุษจีน ในพื้นที่ที่มีคนเชื้อสายจีนอาศัยอยู่หนาแน่นก็มักจะมีการจัดงานเฉลิมฉลองกันอย่างยิ่งใหญ่ และหนึ่งในนั้นก็คือเชียงใหม่ นั่นก็เพราะเป็นเมืองที่ได้มีการติดต่อค้าขายกับชาวจีนมาตั้งแต่ในยุคจารีตเรื่อยมาจนสมัยเป็นมณฑลเทศาภิบาล รวมถึงมีคนจีนจำนวนมากอพยพเข้ามาตั้งรกรากและสั่งสมฐานะทางเศรษฐกิจ จนเกิดเป็นชุมชนชาวจีนขึ้นในทั้งสองฝั่งแม่น้ำปิง คือในย่านสันป่าข่อย...
วีดีโอ
โฉนดชุมชน vs คทช.
02:54
70 ปีหลังมินามาตะ บทเรียนเรื่องพิษโลหะหนักยังคงย้ำเตือนสังคมญี่ปุ่น
02:52
หอใกล้แพง พอไกลถูก ค่าน้ำ-ค่าไฟคิดเกินขอบเขต
01:56
ข้ามไป-ไหลมา พิษ แร่ แม่น้ำ ในมือประเทศไทย
03:00
แฉเหมืองแรร์เอิร์ธจีน ใช้แรงงานทาสจากเหยื่อแก๊งสแกมเมอร์
01:53
เชียงใหม่ไม่เคยเงียบในวันรัฐประหาร 2557
02:52
"เสริมแรงเรียน" ครูอาสากับห้องเรียนไร้พรมแดนกลางเชียงใหม่
06:02
เชียงใหม่เมืองถนน ผังเมืองที่เห็นรถยนต์ชัดกว่าคนเดิน
01:45
แม่สายจะท่วมอีกไหม? เมื่อพนังกันน้ำสองฝั่งสูงไม่เท่ากัน
01:36
ความเจริญของคนเมืองกับคนลำพูนไม่เหมือนกัน?
00:50
Lanner (อ่านว่า ล้านเน่อ ลานเนื้อ หรือลานเนอร์) คือสำนักข่าวออนไลน์ ก่อตั้งในปี 2565 มีจุดมุ่งหมายที่จะเป็นสื่อกลางในการสื่อสารและเป็นปากเสียงของประชาชนในภาคเหนือ
ด้วยความเชื่อมั่นว่าประชาชนในต่างจังหวัดต้องมีคุณภาพชีวิตที่ดีเหมือนกันอย่างเสมอภาคเท่าเทียม โดยไม่จำเป็นต้องอยู่ภายใต้ศูนย์กลางการพัฒนาที่กระจุกอยู่ในเมืองใหญ่ การทำข่าวและสื่อภายใต้ประเด็นประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ความเป็นธรรมทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ถือเป็นเรื่องหลักในแบบของเรา และทุกข่าวของเราสามารถนำไปต่อยอดในทางสาธารณะที่ไม่แสวงหาผลกำไรได้อย่างอิสระ โดยไม่ต้องขออนุญาต ขอเพียงการอ้างอิงแหล่งที่มา