‘O Kelemānia (‘ōlelo Kelemānia: Deutschland) he aupuni ma loko o ka ‘āinapuni’ole ‘o ‘Eulopa. He ‘aupuni kaulana no ka palaoa: he 3,000 (Kelemānia: 3.000) ‘ano palaoa (National Geographic for Kids 2026).

Lepupalika Pekelala o Kelemānia
Bundesrepublik Deutschland
Flag Hōʻailona no ke kūlana
HaeHōʻailona no ke kūlana
Mele aupuni: ka paukū ʻekolu o Das Lied der Deutschen
Palapala
Palapala
Kapikala Pelelina
Kūlanahale nui loa Pelelina
ʻŌlelo kūhelu ʻŌlelo Kelemānia
Aupuni Lepupalika pekelala
- Pelekikena Frank-Walter Steinmeier
- Poʻo Nui Friedrich Merz
ʻAlea
  - Huinanui 357.385,71 (pae ʻia 62)
  - Wai (%)2.416
Helu kanaka
  - Huinanui 84.270.625 (pae ʻia 14)
Kālā ʻEulo (€)
Kāʻei hola +01:00
Pāʻālua kelepona +49

Hiʻohiʻona ʻāina

E ho'opololei

He 138,070 mau mile kuea (Kelemānia: 357.600 km/h) o ka ‘āina ‘o Kelemānia. Ma o ka 10,000 mau kahawai ma’ema’e ma Kelemānia, me he 9 mau ‘aupuni kokoke ma o ka ‘āina: Kenemaka, Nekelana, Lukemapuka, Palani, Kuikilana, ‘Aukekulia, a me Pōlani. Aia he nahele kaulana: kapa ‘ia ka nahele ‘ele’ele (Deutsch: Schwarzwald) ma Baden–Württemberg, Kelemānia (History Extra 2014).

He wahi mālie ke aniau ma Kelemānia: ma nā kau ‘ehā, loli ka wela i ke anuanu, a ho’i hou. Noho ka hapa nui o ke Köppen Aniau ma Cfb: ke aniau me ke kemepale, ‘a’ohe kau mālo’o, a he mau kau wela ‘olu’olu. Akā, aia nā wahi ma Kelemānia me nā Köppen Aniau o Dbf, Dfc, ET, a me Cfa. O ka hapa nui o ka lani, ‘ōmalumalu ma nā kau anuanu, akā, mau no hiki ke ‘ike i ka uliuli ma ka lani. Kūlike ka hau ma Kelemānia, me 90 mau kenemika ma ke kau anuanu (Maricopa 2018).

Mōʻaukala

E ho'opololei

Ma mua o ka makahiki o 1871, ua noho nā aupuni kū’oko’a like ‘ole ma Kelemānia, ma ka makahiki o 1871, ua lilo kēlā mau aupuni i ho’okahi aupuni kū’oko’a: ‘o Kelemānia. Ma ka makahiki o 1933–1945, ka wā o WWII. Ma kēlā wā, ua nui nā helu o nā Nazis: kekahi mau kānaka paiha’akei ‘ili i nā kānaka pā’ele. Ua makemake ho’okahi o lākou i ka mana. ‘O Adolf Hitler kona inoa, akā, ma muli o kona makemake i ka mana, ua ho’omaka nā kaua ma waena o nā aupuni like ‘ole. Ua eo a make ‘o Hitler a me kona mau koa (Deutschland 2017).

Mai Kelemānia, nui nā me’e kaulana. ‘O Ludwig van Beethoven kekahi kanaka ho’okani i ka piano. Kaulana ‘o ia no kona mau mele, e like me: Moonlight Sonata a me Für Elise. Ua ho’omaka ‘o Beethoven e haku mele ma ka makahiki o 1780, a laila, ma ka makahiki o 1798, ua ho’omaka ‘o ia e lilo i pepeiao kuli. Akā, ua ho’omau ‘o Beethoven i ka haku mele ‘ana. Ua hala ‘ o ia ma ka makahiki o 1827 (Quora 2016).

Aupuni a me Politika

E ho'opololei

He aupuni a ka lehulehu ‘o Kelemānia; Ua koho pāloka ‘ia ‘o Frank-Walter Steinmeier ma ka makahiki o 2017, a laila ua koho hou ‘ia ‘o ia ma ka makahiki o 2022, a pau kāna wā me he Pelekikena ma ka makahiki o 2027. O ka po’o nui o Kelemānia kēia manawa, ‘o Friedrich Merz. Ua lilo ‘o ia i po’o nui ma ka makahiki 6 o Mei, 2025 (PBS 2025).

Moʻohelu Kanaka

E ho'opololei

Ma ke aupuni o Kelemānia, he 83.6 milliona mau kānaka e noho ‘ana ma Kelemānia, ma ke kūlana 19. O ka ‘awelike o ma makahiki o nā kānaka he 45 mau makahiki. Noho 77% o Kelemānia ma ke ‘ano kiwikā. I kēia mau makahiki aku nei, ke iho nei ka heluna o nā keiki.

Nā kumole

E ho'opololei
    He ʻōmuku kēia mea. Inā hiki iā ʻoe ke ʻōlelo Hawaiʻi, e kōkua mai i ka holomua ʻana i kēia mea.