Lingua kirundi

A lingua kirundi ou rundi é unha lingua bantú falada por case 9 millóns de persoas en Burundi e en partes adxacentes de Tanzania e a República Democrática do Congo, así como en Uganda. É a lingua oficial de Burundi. Kirundi é mutuamente intelixible co kiñaruanda, unha lingua oficial de Ruanda, e os dous forman un continuo dialectal coñecido como rwanda-rundi.

Lingua kirundi
Ikirundi
Nome orixinal     Ikirundi (rn)
Instancia de lingua natural lingua viva  Subclase de linguas rwanda-rundi
Características  Alfabeto alfabeto latino  Tipoloxía lingüística suxeito verbo obxecto Meeussen's rule (en) lingua tonal consonant harmony (en)
Clasificación lingüística
linguaxe humana ↳ linguas níxero-congolesas ↳ linguas atlántico-congo ↳ linguas volta-congolesas ↳ linguas benue-congolesas ↳ linguas bantoides ↳ linguas bantoides meridionais ↳ linguas bantús ↳ linguas bantús orientais ↳ linguas bantús nororientais ↳ linguas bantús dos Grandes Lagos ↳ linguas rwanda-rundi
Cifras e dimensións  Número de falantes 10.800.000 (2019) 8.800.000 (2007)
Localización  Orixinario de Burundi Twa pobo tutsi pobo hutu  País Burundi República Democrática do Congo Tanzania Uganda  Coordenadas 3°S 30°L
Códigos e identificadores Freebase /m/020gs9 ISO 639-1 rn ISO 639-2 run ISO 639-3 run ISO 639-5 run IETF rn
Wikidata

Os habitantes de Ruanda e Burundi pertencen a diferentes grupos étnicos: os hutus inclúen ós bakiga e outras etnias relacionadas (84%), os tutsis (15%), e os twa (1%) (un pobo pigmeo). A lingua é propia e nativa dos hutu, malia que os outros grupos étnicos presentes no país, como os tutsi, twa e hema adoptaron o kirundi.

Véxase tamén

Outros artigos

• Wikipedia en kirundi

Bibliografía

• Broselow, E. & Niyondagara, A. (1990) Feature geometry and Kirundi palatalization. Studies in the Linguistic Sciences 20: 71-88.
• de Samie. (2009) Dictionnaire Francais-Kirundi. L'Harmattan. París.
• Goldsmith, J. & Sabimana, F. (1989) The Kirundi Verb. Modèles en tonologie. Editions du CNRS. París.
• Meeussen, A.E. (1959) Essai de grammaire Rundi. Annales du Musée Royal du Congo Belge, Série Sciences Humaines - Linguistique, vol. 24. Tervuren.
• Myers, S. (1987) Tone and the structure of words in Shona. PhD dissertation, University of Massachusetts, Amherst. Garland Press. Nova York.
• Ntihirageza, J. (1993) Kirundi Palatization and Sibilant Harmony : Implications for Feature Geometry. Master thesis, Southern Illinois University, Carbondale, Illinois.
• Philippson, G. (2003) Tone reduction vs. metrical attraction in the evolution of Eastern Bantu tone systems. INALCO. París.
• Sagey, E. (1986) The Representation of Features and Relations in Non-Linear Phonology. Doctoral dissertation, MIT, Cambridge, Mass.
• Zorc, R. D. & Nibagwire, L. (2007) Kinyarwanda and Kirundi Comparative Grammar. Dunwoody Press. Hyattsville.