Friuliar
Friuliarrak (friulieraz: Furlans, italieraz: Friulani, eslovenieraz: Furlani) gutxiengo etnolinguistikoa da, Italian batez ere bizi dena.
| Mota | etnia |
|---|---|
| Geografia | |
| Estatua | Italia |
Friuliarrak, nagusiki, Friuli eskualdean bizi dira, eta friulieraz hitz egiten dute. Erretorromanieraren dialekto hau ladinoarekin harreman estua duena, nagusiki Friuli-Venezia-Julia hitz egiten dute.
Banaketa
aldatu600.000 friuliar inguru bizi dira Friuliko lurralde historikoan eta gertuko Venetoko eskualde batzuetan. Friulieraren erabilerak behera egin duen heinean, milioi bat inguru dira guztira, eta gero eta gehiago dira lehen hizkuntza gisa italieraz hitz egiten dutenak. Beste milaka Estatu Batuetako, Kanadako, Argentinako, Brasilgo, Uruguaiko, Venezuelako, Australiako eta Belgikako diaspora-komunitateetan bizi dira.
Tradizionalki friuleraz hitz egiten dute, erretorromanierazko hizkuntza bereizia, sardinieraren ondoren Italiako bigarren hizkuntza gutxitu aitortuena. Genetikoki, friuliarrak Europako populazio zabalagoekin elkartzen dira, nahiz eta oraindik ere Italiako beste populazioekin antzekotasun genetikorik handiena erakusten duten. Friuliarrek Lehen Mundu Gerran zerbitzatu zuten, bereziki Vittorio Venetoko guduan, non Italiako armadak 7.000 friuliar harrapatu zituen. Friuliarrek ere zerbitzatu zuten Bigarren Mundu Gerran, baina erregistro gutxi batzuk baino ez dira geratzen gaiari buruz.[1]
Erreferentziak
aldatu- ↑ (Ingelesez) Esko, T; Mezzavilla, M; Nelis, M; Borel, C; Debniak, T; Jakkula, E; Julia, A; Karachanak, S et al.. «Genetic characterization of northeastern Italian population isolates in the context of broader European genetic diversity» European Journal of Human Genetics 21 (6): 659–665. doi:. PMID 23249956..