auxiliar
| auxiliar | |
| pronunciación (AFI) | [awksiˈljaɾ] [awksiliˈaɾ] |
| silabación | au-xi-liar[1] |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | trisílaba |
| rima | aɾ |
Etimología 1
editarDel latín auxiliare
Verbo transitivo
editarConjugación
editar| Formas no personales (verboides) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | auxiliar | haber auxiliado | |||||
| Gerundio | auxiliando | habiendo auxiliado | |||||
| Participio | auxiliado | ||||||
| Formas personales | |||||||
| Modo indicativo | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Presente | yo auxilio, auxilío | tú auxilias, auxilías | vos auxiliás | él, ella, usted auxilia, auxilía | nosotros auxiliamos | vosotros auxiliáis | ustedes, ellos auxilian, auxilían |
| Pretérito imperfecto | yo auxiliaba | tú auxiliabas | vos auxiliabas | él, ella, usted auxiliaba | nosotros auxiliábamos | vosotros auxiliabais | ustedes, ellos auxiliaban |
| Pretérito perfecto | yo auxilié | tú auxiliaste | vos auxiliaste | él, ella, usted auxilió | nosotros auxiliamos | vosotros auxiliasteis | ustedes, ellos auxiliaron |
| Pretérito pluscuamperfecto | yo había auxiliado | tú habías auxiliado | vos habías auxiliado | él, ella, usted había auxiliado | nosotros habíamos auxiliado | vosotros habíais auxiliado | ustedes, ellos habían auxiliado |
| Pretérito perfecto compuesto | yo he auxiliado | tú has auxiliado | vos has auxiliado | él, ella, usted ha auxiliado | nosotros hemos auxiliado | vosotros habéis auxiliado | ustedes, ellos han auxiliado |
| Futuro | yo auxiliaré | tú auxiliarás | vos auxiliarás | él, ella, usted auxiliará | nosotros auxiliaremos | vosotros auxiliaréis | ustedes, ellos auxiliarán |
| Futuro compuesto | yo habré auxiliado | tú habrás auxiliado | vos habrás auxiliado | él, ella, usted habrá auxiliado | nosotros habremos auxiliado | vosotros habréis auxiliado | ustedes, ellos habrán auxiliado |
| Pretérito anterior† | yo hube auxiliado | tú hubiste auxiliado | vos hubiste auxiliado | él, ella, usted hubo auxiliado | nosotros hubimos auxiliado | vosotros hubisteis auxiliado | ustedes, ellos hubieron auxiliado |
| Modo condicional | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Condicional simple | yo auxiliaría | tú auxiliarías | vos auxiliarías | él, ella, usted auxiliaría | nosotros auxiliaríamos | vosotros auxiliaríais | ustedes, ellos auxiliarían |
| Condicional compuesto | yo habría auxiliado | tú habrías auxiliado | vos habrías auxiliado | él, ella, usted habría auxiliado | nosotros habríamos auxiliado | vosotros habríais auxiliado | ustedes, ellos habrían auxiliado |
| Modo subjuntivo | |||||||
| que yo | que tú | que vos | que él, que ella, que usted | que nosotros | que vosotros | que ustedes, que ellos | |
| Presente | que yo auxilie, auxilíe | que tú auxilies, auxilíes | que vos auxilies, auxiliés, auxilíes | que él, que ella, que usted auxilie, auxilíe | que nosotros auxiliemos | que vosotros auxiliéis | que ustedes, que ellos auxilien, auxilíen |
| Pretérito imperfecto | que yo auxiliara, auxiliase | que tú auxiliaras, auxiliases | que vos auxiliaras, auxiliases | que él, que ella, que usted auxiliara, auxiliase | que nosotros auxiliáramos, auxiliásemos | que vosotros auxiliarais, auxiliaseis | que ustedes, que ellos auxiliaran, auxiliasen |
| Pretérito perfecto | que yo haya auxiliado | que tú hayas auxiliado | que vos hayas auxiliado | que él, que ella, que usted haya auxiliado | que nosotros hayamos auxiliado | que vosotros hayáis auxiliado | que ustedes, que ellos hayan auxiliado |
| Pretérito pluscuamperfecto | que yo hubiera auxiliado, hubiese auxiliado | que tú hubieras auxiliado, hubieses auxiliado | que vos hubieras auxiliado, hubieses auxiliado | que él, que ella, que usted hubiera auxiliado, hubiese auxiliado | que nosotros hubiéramos auxiliado, hubiésemos auxiliado | que vosotros hubierais auxiliado, hubieseis auxiliado | que ustedes, que ellos hubieran auxiliado, hubiesen auxiliado |
| Futuro† | que yo auxiliare | que tú auxiliares | que vos auxiliares | que él, que ella, que usted auxiliare | que nosotros auxiliáremos | que vosotros auxiliareis | que ustedes, que ellos auxiliaren |
| Futuro compuesto† | que yo hubiere auxiliado | que tú hubieres auxiliado | que vos hubieres auxiliado | que él, que ella, que usted hubiere auxiliado | que nosotros hubiéremos auxiliado | que vosotros hubiereis auxiliado | que ustedes, que ellos hubieren auxiliado |
| Modo imperativo | |||||||
| ― | (tú) | (vos) | (usted) | (nosotros) | (vosotros) | (ustedes) | |
| Presente | ― ― | (tú) auxilia, auxilía | (vos) auxiliá | (usted) auxilie, auxilíe | (nosotros) auxiliemos | (vosotros) auxiliad | (ustedes) auxilien, auxilíen |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | |||||||
| cf. DRAE2001 para las dos conjugaciones | |||||||
Véase también
editarTraducciones
editar- Catalán: [1,3] auxiliar (ca); [3] ajudar á bé morir (ca)
Etimología 2
editarDel latín auxiliaris
Adjetivo
editarauxiliar (sin género) ¦ plural: auxiliares
- 1
- Que sirve para ayudar o auxiliar.
- Ejemplo:
Puede aparecer solo, si el tiempo verbal es simple, o acompañado de un verbo auxiliar, si se trata de un tiempo compuesto.«Los verbos». Lingolia.
- Ejemplo:
Sustantivo masculino y femenino
editarauxiliar (sin género) ¦ plural: auxiliares
- 2
- Persona que cumple labores menores o de ayuda al trabajo de uno o más profesionales, como por ejemplo labores de aseo en un hospital.
Traducciones
editar| auxiliar | |
| central (AFI) | [əw.ʃi.liˈa] |
| valenciano (AFI) | [aw.t͡ʃi.liˈaɾ] |
| baleárico (AFI) | [əw.ʃi.liˈa] |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | tetrasílaba |
Etimología 1
editarEtimología 2
editarDel latín auxiliaris
Adjetivo
editarauxiliar (sin género) ¦ plural: auxiliars
- 1
- Auxiliar, ayudante, de apoyo
- Ejemplo:
Foren assignades a Valent tropes escollides de l'exércit de la Baixa Germània amb el gros de les forces de la quinta legió, i tropes auxiliars d'infanteria i de cavalleria, uns quaranta mil homes.P. Corneli Tàcit. Històries. Traducido por: Marià Bassols de Climent & Josep M.ª Casas i Homs. Editorial: Fundaciò Bernat Metge. Barcelona, 1949.
- Ejemplo:
Sustantivo masculino y femenino
editarauxiliar (sin género) ¦ plural: auxiliars
- 2
- Auxiliar
- Ejemplo:
—La meva ajudant, la Beth. És la meva auxiliar a les autòpsies, però en realitat és necropintora —va aclarir mentre tots dos observaven ficava el cos dins l'ambulància.Carolina Solé. Ulls de gel. Traducido por: Llucia Ramis. 2013. ISBN: 9788466417396.
- Ejemplo:
Referencias y notas
editar- ↑ Para más información sobre las convenciones de hiatos y diptongos, véase esta sección.
- 1 2 3 Pedro Labernia. Novísimo diccionario de la lengua castellana con la correspondencia catalana, el mas completo de cuantos han salido á luz. Comprende todos los términos, frases, locuciones y refranes usados en España y Américas Españolas en el lenguaje comun, antiguo y moderno y las voces propias de ciencias, artes y oficios. Editorial: Espasa. Madrid, 1866. OBS.: Tomo I, A–E; Tomo II, F–Z Pág. 359