Peter Weiss

Peter Ulrich WEISS (pseŭdonimo: Sinclair; n. la 8-an de novembro 1916 en Nowawes apud Potsdamo ; m. la 10-an de majo 1982 en Stokholmo) estis german-sveda verkisto, pentristo, grafikisto kaj eksperimenta filmisto.

Peter Weiss
Persona informo
Peter Ulrich Weiss
Naskiĝo	8-an de novembro 1916 (1916-11-08) en Nowawes
Morto	10-an de majo 1982 (1982-05-10) (65-jaraĝa) en Stokholmo
Mortis pro	naturaj kialoj vd
Mortis per	korinfarkto vd
Tombo	Norda tombejo, apud Stokholmo, Kvarter 10B, gravnummer 53 59.35661 °N, 18.02977 °O / 59.35661; 18.02977 (mapo) vd
Lingvoj	germana • sveda vd
Ŝtataneco	Germanio Ĉeĥoslovakio Svedio Unuiĝinta Reĝlando vd
Alma mater	Universitato de Westminster Academy of Fine Arts, Prague (en) vd
Familio
Patro	Jenö Weiss (mul) vd
Patrino	Frieda Hummel (mul) vd
Edz(in)o	Gunilla Palmstierna-Weiss (1964–1982) Helga Henschen (mul) Carlota Dethore (en) vd
Infanoj	Nadja Weiss (en)  ( Gunilla Palmstierna-Weiss) vd
Profesio
Okupo	dramaturgo grafikartisto eseisto libretisto filmproduktoro scenaristo muzikisto prozisto filmreĝisoro verkisto ilustristo pentristo reĝisoro ĉefdekoraciisto vd
Laborkampo	teatra arto vd
Aktiva en	Stokholmo • Prago vd
Aktiva dum	1947–1982 vd
Verkado
Verkoj	Die Ästhetik des Widerstands ❦ Adiaŭ al la gepatroj ❦ Marat/Sade ❦ Fuĝpunkto vd
Honorigoj Honorigoj (1982)  Premio Georg Büchner (1982)  Literaturpremio de la urbo Bremeno (1981)  Heinrich-Böll-Preis (mul) (1981)  Preis der SWR-Bestenliste (en) (1978)  Thomas Dehler Prize (en) (1966)  Heinrich Mann Prize (en) (1962)  Charles Veillon prize in the German language (en) vd
vd	Fonto: Vikidatumoj

Verkado

Li komencis sian literaturan karieron verkante en la sveda kaj poste, definitive, en la germana.

Li ĝuis grandan sukceson per sia Persekutado kaj Atenco kontraŭ Jean-Paul Marat, prezentita de la Teatra Grupo de la Hospico de Charenton, pli konata kiel Marat/Sade, frapa ekzemplo de teatro ene de teatro. En ĉi tiu politike engaĝita kaj breĥtie- influita verkado, la malliberuloj de azilo enscenigas teatraĵon pri la historia figuro Marat. Kelkaj kritikistoj vidis en ĉi tiu verko sintezon de pluraj modernaj teatraj movadoj: eposa teatro, teatro de la absurdo, teatro de krueleco... La dramisto kaj teatra reĝisoro Peter Brook faris filmversion de ĉi tiu peco, en kiu profesiaj aktoroj ĉefrolas kune kun veraj psikozuloj.

Peter Weiss estas konsiderata unu el la ĉefaj figuroj de dokumenta teatro, kiu klarigas historiajn eventojn per teatra verkado kaj posta surscenigo. Unu el ĝiaj plej frapaj ekzemploj estas La Enketo (1965).

Kiel romanisto, li verkis La Estetikon de Rezisto en tri partoj inter 1971 kaj 1981. Ĝi estas grandioza epopeo pri la historio de rezistaj movadoj en Eŭropo dum la 20-a jarcento, kontraste al la grandaj artaĵoj de la historio prezentantaj la plej malfavoratajn.

Kiel pentristo, li okazigis sian unuan ekspozicion en 1936. Inter la mallongaj filmoj de Weiss estas The Study of Doctor Faustus (1956).

Literaturo

• Robert Cohen: Understanding Peter Weiss. Trans. Martha Humphreys. Columbia, S.C.: University of South Carolina Press, 1993.
• Peter Weiss. Rainer Gerlach (ed.). Frankfurt/Main, 1984.
• Peter Weiss. Leben und Werk. Gunilla Palmstierna-Weiss and Jürgen Schutte (eds.). Frankfurt/Main 1991.
• Manfred Haiduk: Der Dramatiker Peter Weiss. Berlin, 1977.
• Rethinking Peter Weiss. Jost Hermand and Marc Silberman (eds.). Peter Lang, 2000.
• W.G. Sebald. "The Remorse of the Heart: On Memory and Cruelty in the Work of Peter Weiss." On the Natural History of Destruction. Trans. Anthea Bell. Alfred Knopf, 2003.

Eksteraj ligiloj

• Peter Weiss ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
• Marat/Sade ĉe la complete review
• Inferno ĉe la complete review
• The Investigation ĉe la complete review