Assata Shakur
Assata Olugbala ŜAKUR /əˈsɑːtə ʃəˈkʊər/ ə-SAH-tə shə-KOOR (naskita kiel Joanne Deborah BYRON, edziniĝinta al Chesimard; naskiĝis la 16-an de julio 1947 - mortis la 25-an de septembro 2025 en Havano) estis usona politika aktivulino, kiu estis kondamnita pro murdo en la 1970-aj jaroj kaj fuĝis al Kubo. En Usono, ŝi restis inter la plej serĉataj personoj de la FBI ĝis baldaŭ antaŭ sia morto. [1][2]
| Assata Shakur | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
| Persona informo | |||||
| Naskonomo | JoAnne Deborah Byron | ||||
| Naskiĝo | 16-an de julio 1947 en Nov-Jorko | ||||
| Morto | 25-an de septembro 2025 (78-jaraĝa) en Havano | ||||
| Mortis pro | naturaj kialoj  vd | ||||
| Lingvoj | angla vd | ||||
| Ŝtataneco | Usono vd | ||||
| Alma mater | Urba Kolegio de Nov-Jorko vd | ||||
| Familio | |||||
| Gefratoj | Mutulu Shakur (en)  vd | ||||
| Parencoj | Tupac Shakur (frata nevo, baptofilo) vd | ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | politika aktivisto rezistobatalanto redaktoro poeto verkisto vd | ||||
| Laborkampo | politika agado • terorismo • literaturo • poezio • radio-elsendo vd | ||||
| Aktiva dum | 1970–2025 vd | ||||
| Verkado | |||||
| Verkoj | Assata: An Autobiography vd | ||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Vivo
redaktiFine de la 1960-aj jaroj, studentino Assata Shakur kontaktiĝis kun la emerĝanta movado por civitanrajtoj en Usono. Ŝi interŝanĝis sian "sklavan nomon" Joanne Deborah Byron kontraŭ sia memelektita afrika nomo. [3][4] Shakur politikiĝis kaj aliĝis al la Partio de la Nigraj Panteroj (BPP), por kiu ŝi aktivis en universitatoj, interalie, kaj laboris kun infanoj el nigrulaj komunumoj. Poste, ŝi aliĝis al la batalema alo de la movado kaj fariĝis membro de la nigra naciisma- marksisma subtera organizaĵo Black Liberation Army (BLA).
La 2-an de majo 1973, ŝia aŭto estis haltigita pro trafikdelikto dum ŝi estis serĉata pro pluraj krimoj. En la posta interpafado, unu policisto estis mortigita kaj alia grave vundita. Shakur estis pafita kaj baldaŭ poste arestita kun kunulo; la alia estis mortigita en la interpafado. En krima proceso, ŝi estis kondamnita al ĝismorta malliberigo pro murdo, inter aliaj akuzoj; la pluvivanta kunulo ankaŭ ricevis ĝismortan malliberigon. Shakur insistis, ke ŝi mem ne pafis.
La 2-an de novembro 1979, ŝi estis liberigita el la Clinton Prizona Instalaĵo por Virinoj fare de armita komando de la Nigra Liberiga Armeo. Ekde tiam, la FBI tenis ŝin en sia listo de plej serĉataj personoj. Ŝi vivis subtere ĝis 1984, kiam ŝi ricevis politikan azilon en Kubo.
La 2-an de majo 2013, la FBI ofertis premion de ĝis unu miliono da usonaj dolaroj por ŝia kapto pro ŝia prizona fuĝo en 1979. Plia miliono venis el la subŝtato Nov-Ĵerzejo. [5] Ĉar ŝi estis klasifikita kiel hejma teroristo, ŝi estis la unua virino metita sur la Plej Serĉatan Liston de la FBI.[6][7]
Dum la intertraktada procezo por normaligi la rilatojn inter Kubo kaj Usono, kiu komenciĝis en decembro 2014, la situacio de Assata Shakur denove fariĝis la fokuso de amaskomunikila kovrado. Tamen, la kuba registaro ekskludis ekstradicion, kiun Usono jam levis, argumentante ke ĝi subtenas sian rajton doni politikan azilon al individuoj laŭ sia propra bontrovo. [8]
Assata Shakur estis la baptopatrino de repisto Tupac Shakur, kiu estis perforte mortigita en 1996, kaj estis honorita plurfoje en la repa sceno per muzikaj pecoj. Interalie, Chuck D de la bando Public Enemy, Paris, David Rovics, kaj Common dediĉis kantojn al ŝi, kvankam la prezentado de Common de "A Song for Assata" ĉe evento ĉe la Blanka Domo en majo 2011 kaŭzis apartan polemikon. Shakur estis membro de la Nova Komunista Movado.
Referencoj
redakti- ↑ Finkelman, Paul. (2009) Encyclopedia of African American History, 1896 to the Present: From the Age of Segregation to the Twenty-first Century Five-volume Set (angle). Oxford University Press, USA. ISBN 9780195167795.
- ↑ James, Joy. (2003) Imprisoned Intellectuals: America's Political Prisoners Write on Life, Liberation, and Rebellion. Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-2027-7.
- ↑ Gates. (1999) Africana: The Encyclopedia of the African and African American Experience. Basic Civitas Books, p. [htt://archive.org/details/africanaencyclo0a/e/1697 1697–1698]. ISBN 0-465-00071-1.
- ↑ (1997) Modern Black Nationalism: From Marcus Garvey to Louis Farrakhan. NYU Press. ISBN 0-8147-8789-4.
- ↑ Joanne Chesimard Reward Poster.
- ↑ Joanne Chesimard First Woman Named to Most Wanted Terrorists List (en-us). Alirita July 22, 2020 .
- ↑ JOANNE DEBORAH CHESIMARD.
- ↑ Obejas, Achy, "Why Cuba will never send Assata Shakur to the U.S.", December 29, 2014.
Eksteraj ligiloj
redakti- "Nova Plej Serĉata Teroristo Joanne Chesimard; Unua Virino Aldonis Liston," 2a de majo 2013, Federala Buroo de Enketado
- Assata Shakur Parolas! – Retejo en subteno de Shakur
- "La Rakonto de Joanne Chesimard," majo 2003 ĉefartikolo, NJLawman.com
- La Okuloj De La Ĉielarka dokumentario
- Malmorala Premio por Assata de Mikaelo Ratner, Covert Action Quarterly, 27a de oktobro 1998
- Plej Serĉata Teroristoj: JOANNE DEBORAH CHESIMARD - Federala Buroo de Enketado