Patronaj — bir şəxs və ya təşkilat tərəfindən göstərilən dəstək, həvəsləndirmə, imtiyaz və tez-tez verilən pul yardımıdır. Bu termin həmçinin vəzifəyə təyinetmə hüququ, kilsə benefisiyalarının verilməsi və ya müqəddəslərin himayəsi mənasını da ifadə edə bilər. Bundan əlavə, termin tez-tez müəyyən qrupların, ailələrin, millətlərin və ya irqlərin maraqlarını irəli çəkmək üçün dövlət resurslarından sui-istifadəni təsvir etmək üçün istifadə olunur ki, bu halda patronaj korrupsiya növü hesab olunur. Patronaj sistemləri tətbiq olunduğu məkandan asılı olaraq müxtəlif xüsusiyyətlərə malikdir. Termin Roma hüququnda patronlar və klientlər arasındakı rəsmi münasibət forması olan patronatus (lat. patronatus) sözündən yaranmışdır.[1]
Siyasi mənada patronaj, seçki dəstəyi müqabilində dövlət vəzifələrinin və ya üstünlüklərin paylanması sistemidir və bu, çox vaxt "qənimət sistemi" (ing. spoils system) ilə əlaqələndirilir.[2] İncəsənət və elm sahəsində isə patronaj, yaradıcı şəxslərin maddi cəhətdən dəstəklənməsi vasitəsilə mədəniyyətin inkişafına töhfə verən xeyriyyəçilik formasıdır.[3]
İstinadlar
redaktə- ↑ Eisenstadt, Shmuel N. Patronage, Personal Allegiance and Guilds (ingilis). Cambridge University Press. 1981. ISBN 978-0521232845.
- ↑ "Patronage in politics" (ingilis). Encyclopedia Britannica. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ Haskell, Francis. Patrons and Painters: A Study in the Relations Between Italian Art and Society in the Age of the Baroque (ingilis). Yale University Press. 1980.
Ədəbiyyat siyahısı
redaktə- Diwan, Ishac; Haidar, Jamal Ibrahim. "Political Connections Reduce Job Creation: Firm-level Evidence from Lebanon". Journal of Development Studies. 57 (8). 2021: 1373–1396. doi:10.1080/00220388.2020.1849622.
- Şablon:Cite CE1913 This is the reference for the Canon law section.
- Simpson, Jeffrey. Spoils of Power: the Politics of Patronage. Toronto: Collins. 1988. ISBN 978-0-00-217759-7.