RS-28 Sarmat
RS-28 Sarmat (tiếng Nga: РС-28 Сармат,[5] được đặt theo tên của người Sarmatia;[6] tên định danh NATO: SS-X-29[7] hoặc SS-X-30[8]), thường được các phương tiện truyền thông gọi một cách thông tục là Satan II, là một loại tên lửa đạn đạo liên lục địa siêu nặng ba tầng, sử dụng nhiên liệu lỏng, phóng từ hầm chứa, có khả năng mang HGV và FOBS do Nga sản xuất bởi Viện thiết kế tên lửa Makeyev.[5][9][10][11] Nó được dự định để thay thế tên lửa ICBM R-36M của Liên Xô trong kho vũ khí của Nga.[12]
| RS-28 Sarmat (РС-28 Сармат) | |
|---|---|
Vụ phóng thành công ICBM Sarmat được tổ chức tại Sân bay vũ trụ Plesetsk | |
| Loại | Tên lửa đạn đạo liên lục địa hạng nặng |
| Nơi chế tạo | Nga |
| Lược sử hoạt động | |
| Phục vụ | 2023 |
| Sử dụng bởi | Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga |
| Lược sử chế tạo | |
| Người thiết kế | Viện thiết kế tên lửa Makeyev |
| Nhà sản xuất | KrasMash, Zlatoust MZ, NPO Energomash, NPO Mashinostroyeniya, KBKhA |
| Thông số | |
| Chiều dài | 35,3 m[1] |
| Đường kính | 3 m[1] |
| Đầu nổ | Nhiệt hạch |
| Động cơ |
|
| Chất nổ đẩy đạn | Lỏng |
| Tầm hoạt động |
|
| Hệ thống chỉ đạo | Quán tính, GLONASS, Thiên văn - Quán tính |
| Nền phóng | Silo |
Được Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi là "hệ thống tên lửa mạnh nhất thế giới",[13] Sarmat là một trong sáu vũ khí chiến lược mới của Nga được ông công bố vào ngày 1 tháng 3 năm 2018.[14] RS-28 Sarmat đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào ngày 20 tháng 4 năm 2022.[15] Vào ngày 16 tháng 8 năm 2022, một hợp đồng nhà nước đã được ký kết cho việc sản xuất và cung cấp hệ thống tên lửa chiến lược Sarmat.[16] Tên lửa này chính thức đi vào hoạt động vào tháng 9 năm 2023, với tư cách là hệ thống ICBM có tầm bắn xa nhất và mạnh mẽ nhất thế giới hiện nay.[17] Bất chấp những tuyên bố của Nga rằng tên lửa đang trong tình trạng "trực chiến", kể từ cuộc thử nghiệm bay năm 2022, nó đã trải qua năm lần thử nghiệm thất bại, lần gần đây nhất là vào ngày 28 tháng 11 năm 2025.[18]
Lịch sử
sửaVào tháng 2 năm 2014, một quan chức quân đội Nga thông báo rằng Sarmat dự kiến sẽ sẵn sàng để triển khai vào khoảng năm 2020.[19] Vào tháng 5 năm 2014, một nguồn tin chính thức khác cho biết chương trình đang được đẩy nhanh và theo ý kiến của ông, nó sẽ chiếm tới 100% kho vũ khí hạt nhân đặt trên mặt đất cố định của Nga vào năm 2021.[20][21]
Vào cuối tháng 6 năm 2015, có báo cáo cho thấy tiến độ sản xuất nguyên mẫu đầu tiên của Sarmat đang bị chậm trễ.[22] RS-28 Sarmat từng được kỳ vọng sẽ đi vào hoạt động trong năm 2016.[23]
Vào ngày 10 tháng 8 năm 2016, Nga đã thử nghiệm thành công động cơ tầng một của RS-28 mang tên PDU-99.[24]
Đầu năm 2017, các tên lửa nguyên mẫu được cho là đã được chế tạo và chuyển đến Sân bay vũ trụ Plesetsk để thử nghiệm, nhưng chương trình thử nghiệm đã bị hoãn lại để kiểm tra lại các thành phần phần cứng quan trọng trước khi phóng lần đầu.[25] Theo tư lệnh Lực lượng Chiến lược Nga, Thượng tướng Sergey Karakayev, RS-28 Sarmat sẽ được triển khai cùng Sư đoàn Tên lửa Cờ Đỏ số 13 thuộc Tập đoàn quân Tên lửa 31 tại Căn cứ không quân Dombarovsky, Tỉnh Orenburg, và Sư đoàn Tên lửa Cờ Đỏ số 62 thuộc Tập đoàn quân Tên lửa Cận vệ 33 tại Uzhur, Vùng Krasnoyarsk, thay thế cho các tên lửa ICBM R-36M hiện đang đặt tại đó.[cần dẫn nguồn]
Vào cuối tháng 12 năm 2017, cuộc thử nghiệm phóng thành công đầu tiên của tên lửa đã được thực hiện tại Sân bay vũ trụ Plesetsk ở Tỉnh Arkhangelsk. Theo báo cáo, tên lửa đã bay được vài chục km và rơi trong phạm vi bãi thử.[26][27]
Vào ngày 1 tháng 3 năm 2018, Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong thông điệp hàng năm trước Đại hội đồng Liên bang, cho biết "giai đoạn thử nghiệm tích cực" của tên lửa đã bắt đầu.[28] Ngay sau đó, một nguồn tin quân sự ẩn danh được dẫn lời nói rằng thông tin năm 2007 về tên lửa Sarmat đã được rò rỉ cho Mỹ một cách cố ý.[29] Vào ngày 30 tháng 3 năm 2018, Bộ Quốc phòng Nga đã công bố một video cho thấy Sarmat thực hiện lần phóng thử thành công thứ hai tại Sân bay vũ trụ Plesetsk.[30]
Vào ngày 24 tháng 12 năm 2019, trong cuộc triển lãm các hệ thống vũ khí hiện đại tại Trung tâm Quản lý Quốc phòng Quốc gia, có báo cáo cho biết Sarmat có khả năng thực hiện một "chuyến bay dưới quỹ đạo dài 35.000 km (22.000 mi)". Các cuộc thử nghiệm của "tổ hợp tên lửa" dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2021, và trong giai đoạn 2020–2027, "hai mươi trung đoàn tên lửa đã được lên kế hoạch tái trang bị RS-28".[31] Vào ngày 20 tháng 4 năm 2022, theo Bộ Quốc phòng Nga:
Vào lúc 15:12 theo giờ Moscow tại sân bay vũ trụ thử nghiệm cấp nhà nước Plesetsk ở vùng Arkhangelsk, một tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat đặt trong hầm chứa đã được phóng thành công từ một bệ phóng silo.
— Bộ Quốc phòng Nga[32]
Sau cuộc thử nghiệm, vào ngày 22 tháng 5, người đứng đầu Roscosmos Dmitri Rogozin đã cảnh báo rằng 50 tên lửa hạt nhân liên lục địa RS-28 Sarmat/SS-X-30 mới sẽ sớm sẵn sàng chiến đấu.[33]
Vào ngày 18 tháng 2 năm 2023, một cuộc thử nghiệm tên lửa RS-28 đã được Liên bang Nga thực hiện; phía Mỹ tuyên bố rằng cuộc thử nghiệm này không thành công, nhưng điều này chưa được chính phủ Nga xác nhận hay phủ nhận.[34]
Vào ngày 1 tháng 9 năm 2023, Tổng giám đốc Roscosmos Yuri Borisov cho biết hệ thống vũ khí này đã được đưa vào trực chiến chính thức.[35] [36]
Vào ngày 22 tháng 9 năm 2024, các phương tiện truyền thông quốc phòng đưa tin rằng một cuộc thử nghiệm RS-28 tại Sân bay vũ trụ Plesetsk đã thất bại. Họ dẫn chứng hình ảnh từ Planet Labs từ ngày hôm trước cho thấy xe cứu hỏa gần một hầm phóng đã bị phá hủy và dữ liệu FIRMS của NASA xác nhận có hỏa hoạn tại địa điểm đó.[37][38][39] Tính đến ngày 24 tháng 9 năm 2024, chính quyền Nga vẫn chưa bình luận về cuộc thử nghiệm. Hình ảnh từ Maxar cũng từ ngày 21 tháng 9 cho thấy một miệng hố rộng 62 m (203 ft) tại vị trí hầm phóng. Ngày 19 tháng 9 đã chứng kiến việc hủy bỏ các cảnh báo được đưa ra vài ngày trước đó yêu cầu phi công tránh không phận dọc theo lộ trình phóng tên lửa theo kế hoạch từ Sân bay vũ trụ Plesetsk. Các nhà phân tích diễn giải điều này có nghĩa là vào ngày 19 hoặc 20 tháng 9, một cuộc thử nghiệm đã thất bại ngay trong hoặc phía trên hầm phóng. Thất bại có thể là do tên lửa phát nổ trong khi đánh lửa, rơi ngược trở lại hầm phóng hoặc nổ gần đó, hoặc cũng có thể là cuộc phóng ngày 19 tháng 9 bị hủy và việc rút nhiên liệu sau đó dẫn đến nổ. Thất bại thử nghiệm và sự phá hủy hầm phóng khiến các nhà phân tích tin rằng các cuộc thử nghiệm RS-28 tiếp theo sẽ bị trì hoãn.[40][41][42]
Vào ngày 28 tháng 11 năm 2025, một video được đăng bởi trang blog quân sự Nga MilitaryRu, được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội và sau đó được các phương tiện truyền thông truyền thống đăng tải, cho thấy một quả tên lửa bị chệch khỏi quỹ đạo sau khi phóng trước khi lộn nhào, mất lực đẩy và lao xuống đất cách địa điểm phóng một khoảng ngắn. Các nhà phân tích phần lớn tin rằng đây là một cuộc phóng thử khác của RS-28 Sarmat, dẫn chứng các hoạt động cải tạo cho thấy địa điểm phóng đang được xây dựng lại để thử nghiệm RS-28 Sarmat sau khi cơ sở phóng trước đó bị phá hủy vào tháng 9 năm 2024.[18][43]
Thiết kế
sửaSarmat là một loại tên lửa nhiên liệu lỏng ba tầng với tầm bắn 18.000 kilômét (11.000 mi) và trọng lượng phóng 208,1 tấn (204,8 tấn Anh; 229,4 tấn Mỹ). Tên lửa dài 35,3 mét (116 ft) và có đường kính 3 mét (9,8 ft). Được định danh là một ICBM "hạng nặng", Sarmat có thể mang theo nhiều lựa chọn đầu đạn đa dạng. Theo truyền thông Nga, Sarmat có khả năng mang theo 10 tấn tải trọng hữu ích,[44] bao gồm mười đầu đạn 750 kt (740.000 tấn Anh; 830.000 tấn Mỹ) kiloton,[45] 15 hoặc 16 đầu đạn MIRV nhẹ hơn,[46] và 3 thiết bị lướt siêu vượt âm (HGV) Avangard[2] hoặc sự kết hợp giữa các đầu đạn và một vài biện pháp đối phó chống lại các hệ thống tên lửa đánh chặn.[47] Bộ Quốc phòng Nga cho biết tên lửa này là câu trả lời của Nga đối với hệ thống Prompt Global Strike của Hoa Kỳ.[20]
Ngoài ra, khi được phóng theo quỹ đạo phân cực (Fractional Orbital Bombardment System), tầm bắn của tên lửa này có thể lên tới 35.000 km (22.000 mi).[48]
RS-28 được cho là được đặt trong hệ thống phóng hầm chứa (silo) 15P718M đã được sửa đổi.
Theo Tổng thống Nga Vladimir Putin, Sarmat có giai đoạn đẩy ngắn, giúp rút ngắn khoảng thời gian nó có thể bị theo dõi bởi các vệ tinh trang bị cảm biến hồng ngoại, chẳng hạn như Hệ thống Hồng ngoại Dựa trên Không gian (SBIRS) của Hoa Kỳ, được cho là khiến nó khó bị đánh chặn hơn.[49][50][51] Sarmat cung cấp cho Nga khả năng ném bom quỹ đạo phân đoạn (FOBS) có thể bay theo quỹ đạo qua Nam Cực tới các mục tiêu ở Hoa Kỳ, điều này có lợi thế là có thể tránh được các hệ thống phòng thủ tên lửa ở miền bắc Hoa Kỳ.[50]
Theo các nguồn tin truyền thông nhà nước Nga, các địa điểm phóng của RS-28 sẽ được trang bị hệ thống bảo vệ chủ động "Mozyr"[cần dẫn nguồn], được tuyên bố là có thể vô hiệu hóa lợi thế đòn đánh đầu tiên của đối phương bằng cách giải phóng một đám mây mũi tên hoặc bi kim loại bằng động năng, được cho là sẽ tiêu diệt các loại bom, tên lửa hành trình và đầu đạn ICBM đang bay tới ở độ cao lên đến 6 km (3,7 mi); tuy nhiên, việc phát triển hệ thống Mozyr đã ngừng lại vào năm 1991.[52][53][54][55][56][Còn mơ hồ ]
Hoạt động tương lai
sửa
Xem thêm
sửaTham khảo
sửa- 1 2 "RS-28 Sarmat". Missile Threat. Center for Strategic and International Studies. ngày 23 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2026.
- 1 2 "RS-28 Sarmat". Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2026.
- ↑ "Army 2019: Russian army discloses RS-28 Sarmat ICBM characteristics". Army Recognition. ngày 2 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 2 năm 2021. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2021.
- ↑ "Trials of next generation Russian ICBM RS-28 Sarmat would be completed in 2021". ngày 3 tháng 1 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2026.
- 1 2 Новую тяжелую ракету "Сармат" будут делать в Красноярске [New heavy rocket "Sarmat" will be made in Krasnoyarsk]. Rossiyskaya Gazeta. ngày 2 tháng 2 năm 2015.
- ↑ "ODIN - OE Data Integration Network". odin.tradoc.army.mil. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2024.
- ↑ Kristensen, Hans M.; Korda, Matt (ngày 4 tháng 3 năm 2019). "Russian nuclear forces, 2019". Bulletin of the Atomic Scientists. 75 (2): 73–84. Bibcode:2019BuAtS..75b..73K. doi:10.1080/00963402.2019.1580891.
- ↑ "Russia's Nuclear Weapons: Doctrine, Forces, and Modernization" (PDF). fas.org. ngày 2 tháng 1 năm 2020. tr. 14. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 16 tháng 2 năm 2021. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2020.
- ↑ "Перспективная тяжелая МБР РС-28 / ОКР Сармат, ракета 15А28 – SS-X-30 (проект) – MilitaryRussia.Ru — отечественная военная техника (после 1945г.)" [Promising heavy ICBM RS-28 / ROC Sarmat, missile 15A28 – SS-X-30 (project) – MilitaryRussia.Ru – domestic military equipment (after 1945)]. militaryrussia.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 9 năm 2013.
- ↑ "RS-28 "Sarmat" ICBM - why Russia needs such doomsday weapons". infobrics.
- ↑ "Bombs in orbit? Verification and violation under the Outer Space Treaty". The Space Review.
- ↑ В обойме – «Сармат», «Кинжал», «Авангард»... [In the (weapon) magazine – "Sarmat", "Kinzhal", "Avangard"...]. redstar.ru. ngày 12 tháng 3 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2018.
- ↑ "Nga thử thành công "siêu tên lửa" Sarmat". Quảng Ngãi TV. Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Ngãi. ngày 13 tháng 5 năm 2026. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2026.
- ↑ "Here's The Six Super Weapons Putin Unveiled During Fiery Address". The War Zone. ngày 1 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2018.
- ↑ Mike Wall (ngày 22 tháng 4 năm 2022). "Russia conducts 1st full flight test of new 'Sarmat' intercontinental ballistic missile". Space.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2024.
- ↑ "Putin announced an imminent mass production of Sarmat ICBM" (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 10 năm 2023. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2024.
- ↑ Stilwell, Blake (ngày 14 tháng 4 năm 2022). "The World's Most Powerful Nuclear Missile Is a Russian ICBM Nicknamed 'Satan'". www.military.com. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2024.
- 1 2 Langford, Antonia (ngày 1 tháng 12 năm 2025). "Putin's Satan II missile explodes on take-off". The Telegraph. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2025.
- ↑ Podvig, Pavel (ngày 25 tháng 2 năm 2014). "Sarmat ICBM to be ready by 2020". Russian Strategic Nuclear Forces. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2015.
- 1 2 "Минобороны рассказало о тяжелой баллистической ракете – неуязвимом для ПРО ответе США" [The Ministry of Defense spoke about a heavy ballistic missile – a US response invulnerable to missile defense]. ngày 31 tháng 5 năm 2014.
- ↑ "Russia Fast Tracking "Unique" Missile". The Moscow Times. ngày 1 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2015.
- ↑ "Russian Program to Build World's Biggest Intercontinental Missile Delayed". The Moscow Times. ngày 26 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2015.
- ↑ Ракета "Сармат" взлетит в 2016 году [Rocket "Sarmat" will take off in 2016]. ngày 16 tháng 9 năm 2015.
- ↑ "Испытания тяжелой стратегической ракеты "Сармат" начнутся в ближайшее время" [Tests of the heavy strategic missile "Sarmat" will begin in the near future]. interfax.ru. ngày 10 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2019.
- ↑ "Russia's Deadliest Nuke Program Faces Delays". The Diplomat. ngày 28 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2017.
- ↑ "В России успешно прошло первое бросковое испытание прототипа ракеты "Сармат"" [Russia has successfully passed the first launch test of the prototype of the missile "Sarmat"]. Moskovskij Komsomolets. ngày 27 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2017.
- ↑ Podvig, Pavel (ngày 29 tháng 12 năm 2017). "Sarmat ejection test, at last". Russian Strategic Nuclear Forces. Russianforces.org. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2017.
- ↑ Roth, Andrew (ngày 1 tháng 3 năm 2018). "Putin threatens US arms race with new missiles declaration". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2024.
- ↑ "Источник сообщил об утечке по ракетам "Сармат" специально для США" [Source reported a leak on "Sarmat" missiles specifically for the USA]. RIA Novosti (bằng tiếng Nga). ngày 3 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2026.
- ↑ "Russia releases 'Satan 2' missile test footage". CNN. ngày 30 tháng 3 năm 2018.
- ↑ Испытания комплекса "Сармат" планируется завершить в 2021 году – Национальный центр управления обороной РФ [Testing of the Sarmat complex is planned to be completed in 2021 – National Defense Control Center of the Russian Federation]. Interfax (bằng tiếng Nga). ngày 24 tháng 12 năm 2019. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2019.
- ↑ Meitav, Roman (ngày 20 tháng 4 năm 2022). "Russia completes first launch of new nuclear-capable ICBM" (bằng tiếng Anh). Jerusalem Post. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2022.
- ↑ "Russia warns it will soon have 50 brand new 'Satan-2' nuclear missiles". New York Post. ngày 25 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2022.
- ↑ "Russian test launch of "Satan II" missile failed, U.S. says, as Putin suspends role in nuclear treaty". CBS News. ngày 22 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2023.
- ↑ "Missile complex "Sarmat" put on combat duty". RIA Novosti (bằng tiếng Nga). ngày 1 tháng 9 năm 2023. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2026.
- ↑ Sisodia, Srishti Singh (ngày 1 tháng 9 năm 2023). "Russia says nuke-capable 'Satan 2' Sarmat missile system enters combat duty". WION. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2026.
- ↑ "Russia has failed a test of the RS-28 Sarmat ballistic missile". Militarnyi. ngày 22 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2024.
- ↑ Malyasov, Dylan (ngày 22 tháng 9 năm 2024). "Russian heavy Sarmat missile explodes during test". defence-blog.com. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2024.
- ↑ Nikolov, Boyko (ngày 22 tháng 9 năm 2024). "Russian RS-28 ICBM explodes, leaving a crater and destroying the range". bulgarianmilitary.com. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2024.
- ↑ Clark, Stephen (ngày 23 tháng 9 năm 2024). "Satellite images suggest test of Russian "super weapon" failed spectacularly". Ars Technica. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2024.
- ↑ "Images show Russia's new Sarmat missile suffered major test failure, researchers say". CNN. ngày 24 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2024.
- ↑ Barros, George [@georgewbarros] (ngày 22 tháng 9 năm 2024). "Maxar collected new high-resolution satellite imagery yesterday (September 21st) that reveals the aftermath of a dramatic launch failure of a Russian RS-28 ICBM at a launch site in the Plesetsk cosmodrome. Maxar. Launch site before vs after" (Tweet) – qua Twitter.
- ↑ Clark, Stephen (ngày 1 tháng 12 năm 2025). "The missile meant to strike fear in Russia's enemies fails once again". Ars Technica. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2025.
- ↑ "Missile Defense Project, RS-28 Sarmat Intercontinental ballistic missile". Missile Threat. Center for Strategic and International Studies. ngày 17 tháng 5 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2022.
- ↑ "RS-28 Intercontinental ballistic missile". Military Today. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2026.
- ↑ Litovkin, Nikolai (ngày 2 tháng 3 năm 2018). "Which new weapons has Putin given Russia?". Russia Beyond.
- ↑ "Russia plans new ICBM to replace Cold War 'Satan' missile". Reuters. ngày 17 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2015.
- ↑ Đào Cảnh (ngày 14 tháng 5 năm 2026). "Tên lửa RS-28 Sarmat tốc độ Mach 25, tầm bắn 35.000km, 16 đầu đạn MIRV, 'mạnh nhất thế giới'". VietNamNet. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2026.
- ↑ Majumdar, Dave (ngày 12 tháng 3 năm 2018). "Russia's Most Lethal Nuclear Missile Ever Will "Enter Duty in the Near Future"". The National Interest.
- 1 2 Majumdar, Dave (ngày 1 tháng 3 năm 2018). "Russia's Nuclear Weapons Buildup Is Aimed at Beating U.S. Missile Defenses". The National Interest.
- ↑ Trevithick, Joseph (ngày 26 tháng 12 năm 2017). "Russia Fires Topol Ballistic Missile to Test New Tech to Defeat Missile Defense Systems".
- ↑ "Mozyr: will the most unusual anti-missile system be revived?". tháng 4 năm 2022.
- ↑ "Последний рубеж ПРО вооружат стрелами и шариками" [The last frontier of missile defense will be armed with arrows and balls] (bằng tiếng Nga). Izvestia. ngày 11 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2019.
- ↑ "В ожидании "Сармата"" [Waiting for Sarmat] (bằng tiếng Nga). Vzglyad. ngày 17 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2019.
- ↑ "Защита шахтных пусковых установок МБР от высокоточного оружия" [Protecting silo launchers of ICBMs from high-precision weapons] (bằng tiếng Nga). ngày 27 tháng 4 năm 2010. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2019.
- ↑ "Министерство обороны возобновляет испытания комплекса активной защиты от ракет и высокоточного оружия с перспективными поражающими элементами" [The Ministry of Defense resumes testing of the complex (system?) of active protection against missiles and high-precision weapons with advanced submunitions] (bằng tiếng Nga). ngày 11 tháng 12 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2019.
Link ngoài
sửa