Wikipedia

Moa

Chim Moa[4][5] là tên gọi để chỉ 11 loài chim không biết bay đã tuyệt chủng thuộc 6 chi,[6] vốn là những loài đặc hữu của Tân Tây Lan. Hai loài lớn nhất, Dinornis giganteus và Dinornis novaezelandiae, có chiều cao lên tới 3,7 m (12 ft) nếu cổ kéo dài ra, và nặng khoảng 230 kg (510 lb).[7]

Moa
Thời điểm hóa thạch: thế Trung Tân - thế Toàn Tân, 17–0 triệu năm trước đây
Bản phục dựng hình dáng của chim Moa vùng cao, Megalapteryx didinus
Tình trạng bảo tồn
Phân loại khoa học
Giới (regnum)Animalia
Ngành (phylum)Chordata
Lớp (class)Aves
Liên bộ (superordo)Palaeognathae
Bộ (ordo)†Dinornithiformes
Bonaparte, 1853[1]
Họ (familia)†Dinornithidae
Bonaparte, 1853
Tính đa dạng[2]
6 chi, 9 loài
Loài điển hình
†Dinornis novaezealandiae
Owen, 1843
Subgroups
xem trong bài
Danh pháp đồng nghĩa
  • Dinornithes Gadow, 1893[3]

Chim Moa là thành viên của nhóm chim không bay thuộc bộ Dinornithiformes.[6] 11 loài chim moa[6] là những chim không có cánh, nói cách khác cánh của chúng tiêu giảm tới mức gần như không còn dấu vết gì chứ không như những loài chim chạy khác vẫn còn duy trì cặp cánh yếu không bay được. Trước đây chúng từng là loài động vật ăn cỏ thống trị suốt hàng nghìn năm trên các cánh rừng, thảo nguyên, vùng cây bụi và phụ núi cao thuộc Tân Tây Lan; và loài thiên địch duy nhất của chúng chỉ là Đại bàng Haast. Tuy nhiên khi những người dân bản địa Māori xuất hiện thì chúng bị săn bắt đến mức tuyệt chủng trong một thời gian ngắn. Phần lớn giới khoa học đều cho rằng, hầu hết các loài chim Moa đã bị tuyệt diệt do săn bắn và do mất môi trường sống trước khi người châu Âu tìm thấy Tân Tây Lan.

Chim Moa liệu có còn sống sót ?

sửa
Cảnh phục dựng về một chuyến đi săn chim Moa.

Mặc dù được thừa nhận rộng rãi là đã tuyệt chủng, nhưng ít nhất từ cuối thế kỷ 19 và gần đây là năm 1993 có nhiều người cho rằng vẫn còn những cá thể chim Moa sống sót[8][9][10][11][12] và năm 2008,[13] nhất là ở những vùng hoang vu hiểm trở tại Nam Westland và Fiordland. Những nhà ẩn động vật học và nhiều nhà khoa học vẫn tiếp tục công cuộc tìm kiếm những cá thể còn sống sót,[14] tuy nhiên những luận điểm và bằng chứng của họ (ví dụ dấu chân [13] hay những bức ảnh mờ) không gây được nhiều chú ý từ giới khoa học chính thống, thậm chí chúng còn được xem là giả khoa học.[15]

Trên thực tế, một số loài bị coi là tuyệt chủng đã được tìm thấy còn sống sót, tỉ như loài chim Takahē được tìm thấy trở lại vào năm 1948 khi mà chúng đã được cho là tuyệt chủng từ năm 1898. Tuy nhiên takahē là loài chim có kích thước khá nhỏ (tức là khó tìm, trong khi moa có kích thước rất lớn) và chúng chỉ được tìm thấy khi dấu vết của chúng được nhận diện - trong khi đó chưa có dấu vết nào đáng tin cậy của các chim moa còn sống được tìm thấy cả. Những chuyên gia trong lĩnh vực này vẫn cho rằng khả năng còn sống sót của chim moa là cực kì hiếm, vì điều kiện cho việc sống sót này chính là chúng phải ẩn trốn thành công suốt 500 năm trong một vùng đất thường xuyên bị các tay thợ săn cũng như những người leo núi "viếng thăm", một điều thật sự cực kì khó.[13]

Xem thêm

sửa

Hình ảnh

sửa

Chú thích

sửa
  1. ↑ Brands, S. (2008)
  2. ↑ Stephenson, Brent (2009)
  3. ↑ "bulletin florida state museum - UFDC Image Array 2 - University of Florida" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2014.
  4. ↑ Trong ngôn ngữ Māori không dùng "s" để biểu thị số nhiều như tiếng Anh, nhưng trong một số tài liệu tiếng Anh vẫn dùng "moas" để biểu thị số nhiều.
  5. ↑ In some other Polynesian languages (Tahitian, Cook Islands Maori, Samoan...), "moa" is the generic name for chicken, fowl (Dictionary of the Tahitian Academy {fr/ty} Lưu trữ ngày 5 tháng 4 năm 2008 tại Wayback Machine; Jasper Buse, Raututi Taringa, "Cook islands Maori Dictionary" (1995); Samoan lexicon Lưu trữ ngày 10 tháng 1 năm 2010 tại Wayback Machine)
  6. 1 2 3 OSNZ (2009)
  7. ↑ Davies, S. J. J. F. (2003)
  8. ↑ Gould, C. (1886)
  9. ↑ Heuvelmans, B (1959)
  10. ↑ Animal X classic (2003)
  11. ↑ Worthy, Trevor H. (2009)
  12. ↑ Dutton, Dennis (1994)
  13. 1 2 3 Laing, Doug (2008)
  14. ↑ Hall, Jamie (2006)
  15. ↑ Anderson (1989)

Tham khảo

sửa

Liên kết ngoài

sửa
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Moa&oldid=74937463”