Ermeni alfabesi

Ermeni Alfabesi
Ermeni Alfabesi;
Tür	Alfabe
Diller	Ermenice
Oluşturan	Mesrop Maştots
Aile sistemi	Mısır hiyeroglifleri Proto-Sinaitik yazı Fenike alfabesi Yunan alfabesi Ermeni Alfabesi; ; ; ;
ISO 15924	ltr, Armenian
Yön	Soldan sağa
Unicode adı	Armenian
Unicode aralığı	U+0530–U+058F
	Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir. Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA.

Ermeni alfabesi (Ermenice: Հայոց այբուբեն - hayots' aybuben), Ermenicede kullanılan 38 harfli alfabedir. Ermenistan'da, Diaspora'daki Ermeni okullarında, kiliselerde, gazetelerde kullanılır.

Tarihçe

Ermeni alfabesi, 405 yılında Mesrop Maştots tarafından geliştirilmiştir.^[1] 19. yüzyıla kadar Klasik Ermeni edebiyat dilinin yazımında kullanılırken, 19. yüzyıldan beri Ermeni alfabesi aynı zamanda gelişen iki çağdaş lehçede, Batı Ermenicesi ile Doğu Ermenicesinde kullanılmaktadır.

Alfabe

Harf	Ad					Sözleyiş (UFA)			Türkçe çevirisi	Sayısal değer
	Geleneksel yazım	yeniden şekillenmiş yazım	Sözleyiş			Klasik Ermenice	Doğu Ermenicesi	Batı Ermenicesi	Klasik Ermenice
	Geleneksel yazım	yeniden şekillenmiş yazım	Klasik Ermenice	Doğu Ermenicesi	Batı Ermenicesi	Klasik Ermenice	Doğu Ermenicesi	Batı Ermenicesi	Klasik Ermenice
Ա ա	այբ		[ayb]		[aɪpʰ]	[ɑ]			a	1
Բ բ	բեն		[ben]		[pʰɛn]	[b]		[pʰ]	b	2
Գ գ	գիմ		[gim]		[kʰim]	[g]		[kʰ]	g	3
Դ դ	դա		[da]		[tʰɑ]	[d]		[tʰ]	d	4
Ե ե	եչ		[jɛtʃʰ]			[ɛ], sözcüğün başında [jɛ]¹			e	5
Զ զ	զա		[za]			[z]			z	6
Է է	է		[ɛː]	[ɛ]		[ɛː]	[ɛ]		ē	7
Ը ը	ըթ		[ətʰ]			[ə]			ə	8
Թ թ	թո		[tʰo]			[tʰ]			t'	9
Ժ ժ	ժէ	ժե	[ʒɛː]	[ʒɛ]		[ʒ]			j	10
Ի ի	ինի		[ini]			[i]			i	20
Լ լ	լիւն	լյուն	[lʏn]²			[l]			l	30
Խ խ	խէ	խե	[χɛː]	[χɛ]		[χ]			kh	40
Ծ ծ	ծա		[tsɑ]	[tsʼɑ]	[dzɑ]	[ts]	[tsʼ]	[dz]	ts	50
Կ կ	կեն		[kɛn]	[kʼɛn]	[gɛn]	[k]	[kʼ]	[g]	k	60
Հ հ	հո		[ho]			[h]			h	70
Ձ ձ	ձա		[dzɑ]		[tsʰɑ]	[dz]		[tsʰ]	dz	80
Ղ ղ	ղատ		[ɫɑt]	[ʁɑtʼ]	[ʁɑd]	[l], or [ɫ]	[ʁ]		ł,gh	90
Ճ ճ	ճէ	ճե	[tʃɛː]	[tʃʼɛ]	[ʤɛ]	[tʃ]	[tʃʼ]	[ʤ]	ç	100
Մ մ	մեն		[men]			[m]			m	200
Յ յ	յի	հի	[ji]	[hi]		[j]	[h]³, [j]		y	300
Ն ն	նու		[nu]			[n]			n	400
Շ շ	շա		[ʃɑ]			[ʃ]			ş	500
Ո ո	ո		[o]	[vo]		[o], sözcüğün başında [vo]⁴			o	600
Չ չ	չա		[tʃʰɑ]			[tʃʰ]			ç	700
Պ պ	պէ	պե	[pɛː]	[peh]	[bɛ]	[p]	[pʼ]	[b]	p	800
Ջ ջ	ջէ	ջե	[ʤɛː]	[ʤɛ]	[tʃʰɛ]	[ʤ]		[tʃʰ]	c	900
Ռ ռ	ռա		[rɑ]	[ɾɑ]		[r]	[ɾ]		rr	1000
Ս ս	սէ	սե	[sɛː]	[sɛ]		[s]			s	2000
Վ վ	վեւ	վեվ	[vɛv]			[v]			v	3000
Տ տ	տիւն	տյուն	[tʏn]	[tiun]⁵	[dʏn]	[t]	[tʼ]	[d]	t	4000
Ր ր	րէ	րե	[ɹɛː]	[ɹɛ]⁶	[ɾɛ]	[ɹ]⁶		[ɾ]	r	5000
Ց ց	ցո		[tsʰo]			[tsʰ]			ts'	6000
Ւ ւ	հիւն	N/A⁷	[hiunn]			[w]	[v]⁸		v	7000
Փ փ	փիւր	փյուր	[pʰʏɹ]⁹		[pʰʏɾ]	[pʰ]			p'	8000
Ք ք	քէ	քե	[kʰɛː]	[kʰɛ]		[kʰ]			k'	9000
13. yüzyılda eklendi
Օ օ	օ		[o]			[o]			ō	N/A
Ֆ ֆ	ֆէ	ֆե	[fɛː]	[fɛ]		[f]			f	N/A
Sözcük	Geleneksel yazım	Yeniden şekillenmiş yazım	Klasik Ermenice	Doğu Ermenicesi	Batı Ermenicesi	Klasik Ermenice	Doğu Ermenicesi	Batı Ermenicesi	Klasik Ermenice	Sayısal değer
	Geleneksel yazım	Yeniden şekillenmiş yazım	Sözleyiş			Klasik Ermenice	Doğu Ermenicesi	Batı Ermenicesi	Klasik Ermenice
	Ad					Sözleyiş (UFA)			Türkçe çevirisi

Kaynakça

↑ Çiçek dürbünü: edebiyat ve kültür yazıları 9 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Talât Sait Halman, 320 syf., 2008.

Konuyla ilgili yayınlar

Sarı Güven, Melek (2019). "Ermeni Alfabesinin Dil, Din ve Kimlik Üçgeninde Tarihi Gelişimi". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 8 (4): 2713-2727. doi:10.15869/itobiad.597364. ISSN 2147-1185.

[1] Çiçek dürbünü: edebiyat ve kültür yazıları 9 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Talât Sait Halman, 320 syf., 2008.

[1]