Dakilang Masjid ng Gaza

Ang Dakilang Masjid ng Gaza,[a] kilala rin bilang Dakilang Masjid ng Omari,[b] ay isang masjid sa isang guhong kalagayan, na matatagpuan sa Lungsod Gaza, sa Estado ng Palestina. Bago ang bahagyang pagkawasak nito noong 2023, ito ang pinakamalaki at pinakamatandang masjid sa Piraso ng Gaza.

Great Mosque of Gaza
المسجد غزة الكبير
Mga labi ng Dakilang Masjid ng Gaza noong 2025
Relihiyon
PagkakaugnayIslam (former)
Katayuang eklesyastikal o pang-organisasyonMosque ( –2023)
KatayuanWinasak ng pambobombang Israeli
(partial ruinous state)
Lokasyon
LokasyonKalye Omar Mukhtar, al-Daraj, Piraso ng Gaza
BansaPalestina
Kamalian ng Lua na sa Module:Location_map na nasa linyang 526: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Palestine Gaza" does not exist.
Mga koordinadong heograpikal31°30′15.13″N 34°27′52.08″E / 31.5042028°N 34.4644667°E / 31.5042028; 34.4644667
Arkitektura
IstiloMamluk, Italian Gothic
Nakumpleto
  • 7th century[1] (original)
  • 1340 CE[2] (rebuilt)
  • c.1650[3][4] (restored)
BinuwagDecember 7, 2023 (partial destruction)
Mga detalye
(Mga) minaret1
Mga materyalesSandstone (exterior structure), marble and plaster tiles (entrance and interior structure), olive wood
Websayt
Opisyal na website

Pinaniniwalaang nakatayo sa kinaroroonan ng isang sinaunang templo ng mga Filisteo, ang lugar na ito ay ginamit ng mga Bisantino upang magtayo ng isang simbahan noong ika-5 siglo. Pagkatapos ng pananakop ng Rashidun noong ika-7 siglo, ito ay ginawang isang masjid. Ang minarete ng Dakilang Masjid ay gumuho sa isang lindol noong 1033. Noong 1149, ang mga Krusada ay nagtayo ng isang malaking simbahan. Ito ay halos winasak ng mga Ayyubid noong 1187, at pagkatapos ay muling itinayo bilang isang masjid ng mga Mamluk noong unang bahagi ng ika-13 siglo.

Ito ay winasak ng mga Mongol noong 1260, at pagkatapos ay naibalik agad. Ito ay winasak ng lindol sa pagtatapos ng siglo. Ang Dakilang Mosque ay muling naibalik ng mga Otomano makalipas ang halos 300 taon. Lubhang nasira matapos ang pambobomba ng mga Briton noong Unang Digmaang Pandaigdig, ang masjid ay naibalik noong 1925 ng Kataas-taasang Konsehong Muslim. Noong 2023, noong panahon ng digmaan sa Gaza at henosidyo sa Gaza, ito ay winasak ng pambobomba ng Israel sa Piraso ng Gaza, na nag-iwan ng halos buong estruktura na gumuho at bahagyang nawasak ang minarete.[5]

Lokasyon

baguhin

Ang Dakilang Mosque ay matatagpuan sa Kuwarto ng Daraj ng Lumang Lungsod sa Sentrong Gaza sa silangang dulo ng Kalye Omar Mukhtar, timog-silangan ng Plaza Palestina.[1][6] AngPalengke ng Ginto ng Gaza ay matatagpuan katabi nito sa timog na bahagi. Sa hilagang-silangan ay ang Masjid ng Katib al-Wilaya. Sa silangan, sa Kalye Wehda, ay isang paaralang pambabae.[7]

Kasaysayan

baguhin

Maalamat na Filisteong ugat

baguhin

Ayon sa tradisyon, ang masjid ay nakatayo sa lugar ng templo ng mga Filisteo na inialay kay Dagon—ang diyos ng pagkamayabong — na pinabagsak ni Samson sa Aklat ng mga Hukom. Kalaunan, isang templo na inialay kay Marnas—diyos ng ulan at butil—ang itinayo.[8][9] Sinasabi ng lokal na alamat ngayon na si Samson ay nalibing sa ilalim ng kasalukuyang masjid.[3]

Simbahang Bisantino

baguhin

Isang Kristiyanong basilika ang itinayo sa lugar noong ika-5 siglo CE, alinman sa panahon ng paghahari ni Emperatris Aelia Eudocia ng Silangang Romano,[10][11] o ni Emperador Marciano.[kailangan ng sitasyon] Sa alinmang pangyayari, natapos ang basilica at lumitaw sa Mapa ng Banal na Lupain ng Madaba noong ika-6 na siglo.[12]

Sinaunang masjid ng mga Muslim

baguhin
Patyo, mga arcada at minarete ng moske, huling bahagi ng ika-19 na siglo
Ang kanlurang patsada ng Dakilang Masjid ay sumasalamin sa istilo ng arkitektura ng mga Krusada. Larawang kinunan pagkatapos ng pambobomba ng mga Briton noong 1917

Ang simbahang Bisantino ay ginawang masjid noong ika-7 siglo ng mga heneral ni Omar ibn al-Khattab,[13][14] matapos ang pananakop ng Romanong Palaestina ng Kalipatong Rashidun.[15] Ang masjid ay tinatawag pa ring "al-Omari", bilang parangal kay Omar ibn al-Khattab na naging kalipa noong panahon ng pananakop ng mga Muslim sa Palestina.[13] Noong 985, sa panahon ng pamamahala ng mga Abbasid, isinulat ng Arabeng heograpo na si Al-Muqaddasi na ang Dakilang Masjid ay isang "magandang masjid."[15][16][17] Noong ika-5 ng Disyembre 1033, isang lindol ang naging sanhi ng pagguho ng tuktok ng minarete ng moske.[18]

Simbahan ng mga Krusada

baguhin

Noong 1149, ang mga Krusada, na sumakop sa Gaza noong 1100, ay nagtayo ng isang malaking simbahan sa ibabaw ng mga guho ng naunang simbahang Bisantino sa ilalim ng utos ni Balduino III of Herusalen.[19] Gayunpaman, sa mga paglalarawan ni Guillermo ng Tiro tungkol sa mga malalaking simbahan ng mga Krusada, hindi ito nabanggit.[20] Sa tatlong pasilyo ng Dakilang Masjid ngayon, pinaniniwalaan na ang mga bahagi ng dalawa sa mga ito ay naging bahagi ng simbahan ng mga Krusada.[21]

Mga sanggunian

baguhin
  1. 1 2 Gaza- Ghazza Palestinian Economic Council for Development and Reconstruction.
  2. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang MAH); $2
  3. 1 2 Ring and Salkin (1994), p. 290.
  4. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang Maan); $2
  5. "Images show major damage to Gaza's oldest mosque". BBC (sa wikang Ingles). 2023-12-08. Nakuha noong 2023-12-09.
  6. Travel in Gaza Naka-arkibo 2013-08-23 sa Wayback Machine. MidEastTravelling.
  7. Winter (2000), p. 429.
  8. Daniel Jacobs, Israel and the Palestinian territories, Rough Guides (1998), p. 454.
  9. Dowling (1913), p. 79.
  10. Dowling (1913), p. 79.
  11. Pringle (1993), pp. 208-209.
  12. Pringle (1993), pp. 208-209.
  13. 1 2 Gaza- Ghazza Palestinian Economic Council for Development and Reconstruction.
  14. Palestinians pray in the Great Omari Mosque in Gaza Naka-arkibo 2013-10-20 sa Wayback Machine.. Ma'an News Agency. 2009-08-27.
  15. 1 2 Pringle (1993), pp. 208-209.
  16. al-Muqaddasi quoted in le Strange (1890), p. 442.
  17. Ring and Salkin (1994), p. 289.
  18. Elnashai (2004), p. 23.
  19. Briggs (1918), p. 255.
  20. Pringle (1993), pp. 208-209.
  21. Briggs (1918), p. 255.

Karagdagang babasahin

baguhin
baguhin

Padron:Mosques in PalestinePadron:Religious sites in PalestinePadron:Gaza topicsPadron:Whole Gaza Strip

  1. Arabe: المسجد غزة الكبير, transliteration: al-Masjid Ghazza al-Kabīr
  2. Arabe: المسجد العمري الكبير transliteration: al-Masjid al-ʿUmarī al-Kabīr
Maling banggit (May <ref> tag na ang grupong "lower-alpha", pero walang nakitang <references group="lower-alpha"/> tag para rito); $2