Rajonet e Italisë

Rajonet e Italisë janë 20 njësi territoriale të nivelit të parë në Itali. Së bashku me komunët, provincët, qytetet metropolitane dhe shtetin, ato janë pjesë e organizimit territorial të Republikës Italiane.^[1]^[2]

Sipas Kushtetutës së Republikës Italiane, rajonet janë entitete autonome me statutet, kompetencat dhe funksionet e tyre.^[1] Neni 131 i Kushtetutës parashikon ndarjen e Italisë në njëzet rajone.^[3]

Pesë rajone kanë statut special: Friuli-Venecia Xhulia, Sardenja, Sicilia, Trentino-Tiroli Jugor dhe Lugina e Aostës.^[4] Në rastin e Trentino-Tiroli Jugorit, Kushtetuta përcakton shprehimisht se rajoni përbëhet nga dy provinca autonome, Trento dhe Bolzano.^[4]

Për shkak të mbrojtjes së pakicave gjuhësore, disa emërtime zyrtare paraqiten edhe në formë dygjuhëshe, si Trentino-Alto Adige/Südtirol dhe Valle d'Aosta/Vallée d'Aoste.^[4]

Rajonet

Emri shqiptar	Emri italian	Kryeqendra
Lugina e Aostës	Valle d'Aosta	Aosta
Piemonti	Piemonte	Torino
Liguria	Liguria	Genova
Lombardia	Lombardia	Milano
Trentino-Tiroli Jugor	Trentino-Alto Adige	Trento
Veneto	Veneto	Venezia
Friuli-Venecia Xhulia	Friuli-Venezia Giulia	Trieste
Emilia	Emilia-Romagna	Bologna
Toskana	Toscana	Firenze
Umbria	Umbria	Perugia
Marke	Marche	Ancona
Lacio	Lazio	Roma
Abruci	Abruzzo	L'Aquila
Molise	Molise	Campobasso
Kampanja	Campania	Napoli
Pulia	Puglia	Bari
Bazilikata	Basilicata	Potenza
Kalabria	Calabria	Catanzaro
Sicilia	Sicilia	Palermo
Sardenja	Sardegna	Cagliari

Rajonet me statut të veçantë

Rajonet me statut të veçantë gëzojnë forma më të gjera autonomie se rajonet me statut të zakonshëm. Ky status lidhet me arsye historike, gjeografike dhe gjuhësore, si prania e pakicave gjuhësore ose karakteri ishullor i territorit.^[4]^[2]

Shih edhe

Referime

1 2 "Art. 114". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
1 2 "Sistema delle autonomie". Ministero dell'Interno (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
↑ "Art. 131". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
1 2 3 4 "Art. 116". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.

[art114-1] 1 2 "Art. 114". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.

[interno-2] 1 2 "Sistema delle autonomie". Ministero dell'Interno (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.

[art131-3] "Art. 131". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.

[art116-4] 1 2 3 4 "Art. 116". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.

[1]