Neveria

Neveria^[1] (frëngjishtja e mesme: desgouster, nga latinishtja gustus, 'shije') është një përgjigje emocionale e refuzimit ose neverisë ndaj diçkaje potencialisht ngjitëse ose diçkaje që konsiderohet fyese, e papëlqyeshme ose e pakëndshme. Në veprën "Shprehja e Emocioneve te Njeriu dhe Kafshët", Charles Darwin shkroi se neveria është një ndjesi që i referohet diçkaje të neveritshme. Neveria përjetohet kryesisht në lidhje me shqisën e shijes (ose të perceptuar ose të imagjinuar), dhe së dyti ndaj çdo gjëje që shkakton një ndjenjë të ngjashme me anë të ndjenjës së nuhatjes, prekjes ose shikimit. Njerëzit e ndjeshëm ndaj muzikës mund të neveriten edhe nga kakofonia e tingujve joharmonikë. Hulumtimet kanë vërtetuar vazhdimisht një marrëdhënie midis neverisë dhe çrregullimeve të ankthit siç janë araknofobia, fobitë e tipit të lëndimit nga injeksioni i gjakut dhe çrregullimi obsesiv-kompulsiv i lidhur me frikën nga kontaminimi (i njohur edhe si OCD).^[2]

Neveria është një nga emocionet themelore të teorisë së emocioneve të Robert Plutchik dhe është studiuar gjerësisht nga Paul Rozin. Ajo thërret një shprehje karakteristike të fytyrës, një nga gjashtë shprehjet universale të fytyrës së emocioneve të Paul Ekman. Ndryshe nga emocionet e frikës, zemërimit dhe trishtimit, neveria shoqërohet me një ulje të rrahjeve të zemrës (për shkelje të zarfit të trupit) dhe protonauze të stomakut (për efluvinë trupore).^[3]

Shiko edhe

Emocioni

Referime

↑ "Fjalorthi". fjalorthi.com (në anglisht). Marrë më 2026-02-19.
↑ Cisler, Josh M.; Olatunji, Bunmi O.; Lohr, Jeffrey M.; Williams, Nathan L. (2009-06). "Attentional Bias Differences between Fear and Disgust: Implications for the Role of Disgust in Disgust-Related Anxiety Disorders". Cognition & Emotion. 23 (4): 675–687. doi:10.1080/02699930802051599. ISSN 1464-0600. PMC 2892866. PMID 20589224. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!); Shiko vlerat e datave në: |date= (Ndihmë!)
↑ Alladin, Sameer N. B.; Judson, Ruth; Whittaker, Poppy; Attwood, Angela S.; Dalmaijer, Edwin S. (2024). "Review of the gastric physiology of disgust: Proto-nausea as an under-explored facet of the gut-brain axis". Brain and Neuroscience Advances. 8: 23982128241305890. doi:10.1177/23982128241305890. ISSN 2398-2128. PMC 11662309. PMID 39711753. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Numri i artikullit si numër faqeje (lidhja)

[1] "Fjalorthi". fjalorthi.com (në anglisht). Marrë më 2026-02-19.

[2] Cisler, Josh M.; Olatunji, Bunmi O.; Lohr, Jeffrey M.; Williams, Nathan L. (2009-06). "Attentional Bias Differences between Fear and Disgust: Implications for the Role of Disgust in Disgust-Related Anxiety Disorders". Cognition & Emotion. 23 (4): 675–687. doi:10.1080/02699930802051599. ISSN 1464-0600. PMC 2892866. PMID 20589224. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!); Shiko vlerat e datave në: |date= (Ndihmë!)

[3] Alladin, Sameer N. B.; Judson, Ruth; Whittaker, Poppy; Attwood, Angela S.; Dalmaijer, Edwin S. (2024). "Review of the gastric physiology of disgust: Proto-nausea as an under-explored facet of the gut-brain axis". Brain and Neuroscience Advances. 8: 23982128241305890. doi:10.1177/23982128241305890. ISSN 2398-2128. PMC 11662309. PMID 39711753. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Numri i artikullit si numër faqeje (lidhja)

[1]