18. septembra

18. septembra/rujna (18. 9.) je 261. dan godine po gregorijanskom kalendaru (262. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 104 dana.

Događaji

887. – mletački dužd Petar Kandijan poginuo kod Makarske u pokušaju da pokori Neretljane.
1502. – Španski moreplovac italijanskog porekla Kristifor Kolumbo stigao je u Kostariku na svom četvrtom i poslednjem putovanju u Novi svet.
1739. – Potpisivanjem Beogradskog mira okončan je rat između Austrije i Turske, započet 1736. Austrija je potisnuta sa Balkana, a Turska se vratila na Dunav i Savu. Centralna Srbija je ponovo postala deo Otomanskog carstva, a Austrija je bila prisiljena da Turcima vrati i Malu Vlašku i delove Bosne koje je dobila Požarevačkim mirom 1718.
1759. – Francuzi su posle vojnog poraza morali da prepuste Englezima provinciju Kvebek u Kanadi, a u poslednjoj bici su poginula oba komandanta - engleski Džejms Volf i francuski Luj Monkalm.
1810. – U Čileu je počeo ustanak protiv španske kolonijalne vlasti pod vođstvom Bernarda O'Iginsa, kasnije predsednika Čilea (1817-23).
1822. – Francuski egiptolog Žan Fransoa Šanpoljon dešifrovao je egipatsko pismo, (hijeroglife).
1851. – Izašao je prvi broj američkog dnevnika „Njujork tajms“, koji je osnovao Henri Džervis Rejmond.
1931. – Japan je počeo napad na severoistočnu Kinu, Mandžuriju, a 3. marta 1932. proglasio je nezavisnost Mandžurije na čelu sa svrgnutim kineskim carem Pu Jiem (carevima Mandžuko).
1934. – SSSR je pristupio Ligi naroda.
1944. – Drugi svetski rat: Nakon teških borbi, američke oklopne jedinice pod komandom generala Džordža Patona zauzele su u Drugom svetskom ratu luku Brest, značajno vojno pomorsko uporište u severozapadnoj Francuskoj.
1947. – Osnovana je CIA.
1973. – Generalna skupština UN aklamacijom je primila u članstvo obe nemačke države - Istočnu i Zapadnu Nemačku; u članstvo UN primljeni su i Bahami.
1982. – Masakr u Sabri i Šatili - Uz podršku izraelske vojske, počinila libanska hrišćanska milicija u palestinskim izbegličkim logorima Sabra i Šatila u Bejrutu, ubijeno je najmanje 800 ljudi. To je bila odmazda za atentat izvršen četiri dana ranije, u kojem je ubijen predsednik Libana Bešir Džemajel.
1988. – Tokom antivladinih demonstracija, u kojima je ubijeno hiljade ljudi, vojna hunta je oborila vladu predsednika Burme Maunga Maunga.
1989. –.
- Nakon 22 godine prekida, Izrael i Mađarska su obnovili diplomatske odnose.
- Indijska vlada odlučila je da obustavi vojne operacije protiv Tamilskih tigrova i da do kraja godine povuče trupe iz Šri Lanke.
1997. – Islamski teroristi su u centru Kaira napali turistički autobus i ubili devet nemačkih turista i egipatskog vozača.
2001. – Okružni sud u Beogradu saopštio je da je iz masovne grobnice u Batajnici kod Beograda iskopano najmanje 269 tela za koja se sumnja da su posmrtni ostaci kosovskih Albanaca ubijenih i poginulih za vreme rata na Kosovu 1999.
2001. – Bosna i Hercegovina je primljena u članstvo IAEA.
2003. – Bosna i Hercegovina je pristupila bolonjskom procesu.

Rođenja

53. – Trajan, rimski car.
1709. – Samuel Johnson, engleski pisac i leksikograf.
1786. – Christian VIII, danski i švedski kralj.
1819. – Jean Bernard Léon Foucault, francuski fizičar.
1888. – Hamdija Kreševljaković, bosanskohercegovački historičar i pisac.
1895. – Ivo Tijardović, hrvatski skladatelj, literat i slikar († 1976.).
1905. – Greta Garbo, švedska glumica († 1990.).
1914. – Jack Cardiff, britanski fotograf, snimatelj, direktor fotogafije i dobitnik Oskara ( † 2009.).
1930. – Vlado Gotovac, hrvatski pjesnik, esejist, filozof, govornik i političar. († 2000.).
1947. ili 1949. – Peter Shilton, bivši engleski nogometaš i nogometni vratar.
1948. – Vinko Jelovac, bivši je slovenski košarkaš i košarkaški trener.
1952. – Nikola Jovanović, bivši crnogorski nogometaš.
1959. – Boris Bakal, hrvatski glumac, pisac, redatelj i intermedijalni umjetnik.
1959. – Jovica Cvetković, srpski rukometaš i izbornik Srbije.
1968. – Toni Kukoč, hrvatski košarkaš
1971. – Anna Netrebko, ruska sopranistica.
1971. – Lance Armstrong, bivši američki biciklista.
1972. – Ana Sofrenović, srpska filmska i pozorišna glumica.
1973. – Mário Jardel, umirovljeni brazilski nogometaš.
1973. – Aitor Karanka, španjolski nogometaš i trener.
1973. – Laurent Foirest, bivši francuski košarkaš.
1979. – Lasse Boesen, umirovljeni danski rukometaš.
1980. – Ahmad Al-Bari, fudbaler Saudijske Arabije.
1989. – Ornela Vištica, hrvatska kazališna televizijska i filmska glumica.

.

Smrti

1180. – Luj VII Francuski, francuski kralj.
1783. – Leonhard Euler, švicarski matematičar, fizičar i astronom (* 1707.)
1961. – Dag Hammarskjöld, švedski političar; dobitnik Nobelove nagrade za mir 1961. godine.
1911. – Pyotr Stolypin, ruski državnik, premijer vlade Rusije. (* 1862.)
1942. – Ćiro Truhelka, hrvatski arheolog i povjesničar (* 1865.).
1967. – John Cockcroft, engleski fizičar (* 1897.)
1970. – James Marshall "Jimi" Hendrix, američki rock glazbenik.
1975. – Vladan Nedić, srpski književni povjesničar.
1986. – Aljoša Buha, bosanskohercegovački muzičar, basist grupe Crvena jabuka (* 1962.).
1994. – Ivan Snoj, hrvatski rukometni trener, međunarodni sudac, visoki međunarodni rukometni dužnosnik, novinar i publicist (* 1923.).
2002. – Margita Stefanović Magi, srpska muzičarka, klavijaturistkinja grupe Ekatarina Velika. (* 1959).
2007. – Ljiljana Molnar Talajić, bosanksohercegovačka i hrvatska operna diva (* 1938.).
2008. – Mauricio Kagel, njemački-argentinski kompozitor. (* 1931.).
2011. – Ivo Škrabalo, hrvatski političar i sineast (* 1934.).

.

Praznici

Dan Hrvatske ratne mornarice.

.

Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar