Cyfra kontrolna w numerach ewidencyjnych
Przy „r�cznym” wprowadzaniu danych cz�sto pope�nia si� b��dy
np. zamiany kolejno�ci cyfr lub b��dnego rozpoznania niewyra�nie napisanej
cyfry w formularzu.
Aby cz�ciowo zapobiec tym b��dom, a w�a�ciwie aby nie przepu�ci� takich
b��d�w i nie wprowadzi� b��dnego numeru do komputera stosuje si� w�a�nie
cyfr� kontroln�.
J. Verhoeff (Error Detecting Decimal Codes, Mathematical Centre Tract 29,
The Mathematical Centre, Amsterdam, 1969), poda� bardziej szczeg�owy podzia�
na rodzaje b��d�w jakie robi� ludzie podczas wpisywania cyfr - na podstawie
oko�o 12tys. b��d�w.
- pojedynczy b��d: a wpisane jako b (60% do 95% wszystkich b��d�w)
- pomini�cie lub dodanie cyfry (10% to 20%)
- zamiana s�siednich cyfr - tzw. czeski b��d: ab wpisane jako ba (10% to 20%)
- b��dy bli�niacze: aa wpisane jako bb (0.5% to 1.5%)
- zamiana nies�siednich cyfr: acb wpisane jako bca (0.5% to 1.5%)
- b��dy bli�niacze nies�siednich cyfr: aca wpisane jako bcb (poni�ej 1%) [ni�sze dla dalszych]
- b��dy fonetyczne: a0 wpisane jako 1a [gdy� te maj� podobna wymow�, np thirty i thirteen] (0.5% to 1.5%)
w powy�szych przyk�adach a nie jest r�wne b, c mo�e by� dowoln� cyfr�.
Jak obliczy� cyfr� kontroln�?
Nasuwa si� tu prosty algorytm:
��-��sumujemy wszystkie cyfry z ca�ego numeru,
��-��jako cyfr� kontroln� bierzemy ostatni� cyfr� z tej sumy.
Algorytm jest bardzo prosty, ale nie bierze pod uwag�, �e przy tzw.
czeskim b��dzie (zamiana kolejno�ci cyfr lub liter przy szybkim wprowadzaniu
danych z klawiatury) suma cyfr wyjdzie taka sama. A wi�c taki algorytm by nie
wykry� czeskich b��d�w.
Dlatego wprowadzono modyfikacj� i nie sumuje si� cyfr ale iloczyny
cyfr i�wsp�czynnik�w wagowych. A�eby algorytm wykrywa� czeskie b��dy
wsp�czynniki wagowe dla s�siednich cyfr powinny si� r�ni� i �aden
wsp�czynnik nie mo�e by� zerem.
Patrz Dob�r wsp�czynnik�w wagowych.
Ostatni� cyfr� sumy znajduje si� przez dzielenie modulo 10. Ostatnia
cyfra sumy mo�e by� cyfr� kontroln�, ale cz�sto jako cyfr� kontroln� bierze
si� dope�nienie do dziesi�ciu - czyli w uproszczeniu r�nic�
(10 - ostatnia cyfra sumy). Wzi�cie dope�nienia do 10
w�rzeczywisto�ci upraszcza weryfikacj� poprawno�ci numeru.
Jak to mo�liwe? Ano tak, �e przy weryfikacji nie oblicza si� cyfry kontrolnej,
ale do obliczenia sumy iloczyn�w bierze si� tak�e cyfr� kontroln�
weryfikowanego numeru z wag� 1 i sprawdza ostatni� cyfr� sumy. Je�li
ostatnia cyfra sumy wynosi 0 to numer jest zweryfikowany jako poprawny.
Jak sprawdzi� cyfr� kontroln�?
Podkre�lmy wi�c, �e do weryfikacji poprawno�ci numeru „zabezpieczonego”
cyfr� kontroln� nie musimy jej wcale oblicza�! Obliczenie jest tylko
potrzebne do generowania cyfry kontrolnej gdy mamy jaki� numer (ci�g cyfr)
i chcemy mu „doklei�” cyfr� kontroln�.
ci�g dalszy
- ����Kody kontrolne
- ����Numer PESEL
- ����Numery NIP i REGON
- ����EAN13, EAN8
- ����Numery ISBN, ISMN, ISSN
- ����IACS - numery kolczyk�w, numer identyfikacyjny gospodarstwa
- ����Numery bank�w, kont i kart kredytowych
- ����Numery recept (Dz. U. Nr 85, poz. 785)
- ����Numery Prawa Wykonywania Zawodu Lekarza
- ����Numery Prawa Wykonywania Zawodu Farmaceuty
- ����Paszporty,
dowody osobiste i
rejestracyjne pojazd�w.
- ����Kody Nowej Ksi�gi Wieczystej
- ����Numery substancji chemicznych CAS EC/WE Index.
- ����Identyfikator kontenera
- ����Europejski numer pojazdu kolejowego
- ����Podsumowanie i programy
- ����
Sprawdza numer PESEL, REGON, NIP, Nr Banku 8 cyfr, Nr konta IBAN, Nr karty kredytowej,
Dowodu Osobistego, Paszportu, Prawa wykonywania zawodu lekarza, IMEI kom�rki,
Nr kolczyka IACS, Nr gospodarstwa IACS, EAN-8, EAN-13, ISBN-10, EURO banknot,
VIN pojazdu samochodowego, UIC taboru kolejowego, Kontenera, CAS substancji,
Nr EC/WE substancji, Index number substancji chemicznej, ISNI/ORCID ID
- ����Formularz do weryfikacji numeru NIP
����i identyfikacji Urz�du Skarbowego
- ����Formularz do weryfikacji numeru Ksi�gi Wieczystej
����i identyfikacji Wydzia�u Ksi�g Wieczystych
- ����Kody terytorialne GUS
- ����Kody polskich liter na komputerach i w internecie
- ����Tablice rejestracyjne pojazd�w
S�owniczek poj��:
- Modulo
- jest to reszta z dzielenia. Przyk�ad 13 mod 6 = 1
- PESEL
- jedenasto cyfrowy identyfikator
- (Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludno�ci)
- NIP
- dziesi�cio cyfrowy identyfikator podatkowy
- (Numer Identyfikacji Podatkowej)
- REGON
- dziewi�cio cyfrowy identyfikator statystyczny
- (Rejestr Gospodarki Narodowej)
- Nr konta bankowego -
- pierwsze osiem cyfr konta bankowego oznacza
- bank w kt�rym jest za�o�one owo konto.
- ISBN
- Mi�dzynarodowy Znormalizowany Numer Ksi��ki
- International Standard Book Number
- ISSN
-
International Standard Serial Number
- ISMN
-
International Standard Music Number
- Mi�dzynarodowy Znormalizowany Numer Druku Muzycznego,
- Zaczyna si� liter� M, po kt�rej nast�puje 9 cyfr
- ISRN
- International Standard Technical Report Number
- IACS
- The EU Integrated Administration and Control System
- Zintegrowany System Zarz�dzania i Kontroli
|
