ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ
Coordinates: 48°N 68°E / 48°N 68°E
ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ တရားဝင်နာမည်မာ ကာဇက်စတန် သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ပြီးကေ အလယ်အာသျှ နန့် အရှိဥရောပမာ တည်ဟိကာ အာသျှ နန့် ဥရောပ တိုက်နှစ်ခုစလုံးမာ တည်ဟိရေ။ ကမ္ဘာထက်မာ နဝမမြောက် အကြီးဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီးကေ အကြီးဆုံး ကုန်းတွင်းပိတ််နိုင်ငံလည်း ဖြစ်တေ။ ယင်း၏ နယ်မြီ ၂,၇၂၇,၃၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၁,၀၅၃,၀၀၀) သည် အနောက်ဥရောပ ထက်ပင် ပိုပြီးကေ ကျယ်ပြန့်ရေ။
| ကာဇက်စတန် သမ္မတနိုင်ငံ | |
|---|---|
 image_flag
 အမှတ်တံဆိပ်
| |
| Script error: The function "infoboxImage" does not exist. Location of ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ (အစိမ်းရောင်) | |
| မြို့တော် | နျူ-ဆူလ်တန်မြို့ 51°10′N 71°26′E / 51.167°N 71.433°E |
| အကြီးဆုံးမြို့ | အာမာတီမြို့ 43°16′39″N 76°53′45″E / 43.27750°N 76.89583°E |
| ရုံးသုံး ဘာသာစကားတိ | ကာဇက် |
| ပူးတွဲရုံးသုံးဘာသာစကား | ရုရှား[မှတ်စု ၁] |
| ရုံးသုံးအက္ခရာ | |
| လူမျိုးစု (၂၀၂၀[၂]) | |
| Demonym | Kazakhstani[မှတ်စု ၄][၄] |
| အစိုးရ | ပြည်ထောင်စု တပါတီကြီးစိုး သမ္မတစနစ်နန့် ဖွဲ့စည်းပုံသမ္မတနိုင်ငံစနစ် |
| နျူဆူလ်တန် နာဇာဘာယဲ့ဗ် | |
• သမ္မတ | ကာဆင်း-ရှာမတ် တိုကာယဲ့ဗ် |
| အက်စကာ မာမင် | |
| မျအူလင် အယ်ဆင်ဘာယဲ့ဗ် | |
| နျူလန် နီဂ်မာတူလင်း | |
| ဥပဒေပြုလွှတ်တော် | ပါလီမန် |
| ဆီးနိတ်လွှတ်တော် | |
| မာရှီလစ်လွှတ်တော် | |
| တည်ထောင်ခြင်း | |
| ၁၄၆၅ | |
| ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၁၃ ရက် | |
| ၁၉၂၀ ခုနှစ် သြဂတ်လ ၂၆ ရက် | |
| ၁၉၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လ ၁၉ ရက် | |
| ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၅ ရက် | |
• အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်အဖြစ် ကြေညာခဲ့ | ၁၉၉၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက် |
• ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် ပြန်ပနာဖွဲ့စည်းခဲ့ | ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၁၀ ရက် |
• ဆိုဗီယက်ယူနီယံမှ လွတ်လပ်ရီးကြေညာခဲ့ | ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၁၆ ရက် |
| ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၂၁ ရက် | |
| ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၂၆ ရက် | |
| ၁၉၉၂ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ ၂ ရက် | |
| ၁၉၉၅ ခုနှစ် သြဂတ် ၃၀ ရက် | |
| ဧရိယာ | |
• စုစုပေါင်း | ၂,၇၂၄,၉၀၀ km2 (၁,၀၅၂,၁၀၀ sq mi) (အဆင့်: ၉) |
• ရေထု (%) | ၁.၇ |
| လူဦးရေ | |
• ၂၀၂၀ ခန့်မှန်း |  ၁၈,၇၁၁,၅၆၀[၅] (အဆင့် - ၆၄) |
• သိပ်သည်းမှု | ၇/km2 (၁၈.၁/sq mi) (အဆင့် - ၂၃၆) |
| GDP (PPP) | ၂၀၂၀ ခန့်မှန်း |
• စုစုပေါင်း |  $569.813 billion[၆] (အဆင့် - ၄၁t) |
• Per capita | $၃၀,၁၇၈[၆] (အဆင့် - ၅၃) |
| GDP (nominal) | ၂၀၂၀ ခန့်မှန်း |
• စုစုပေါင်း | $၁၇၉.၃၃၂ ဘီလီယံ[၆] (အဆင့် - ၅၅) |
• Per capita | $၉,၆၈၆[၆] (အဆင့် - ၆၉) |
| Gini (၂၀၁၇) |  ၂၇.၅[၇]နိမ့် |
| HDI (၂၀၁၉) | ၀.၈၂၅[၈] ကကောင်းမြင့် · ၅၁ |
| အချိန်ဇုန် | [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံဟိ အချိန်များ|အနောက်တမ်းပလိတ်:\အရှိ]] (UTC+5တမ်းပလိတ်:\+6) |
| ယာဉ်ကြောစနစ် | ညာ |
| တယ်လီဖုန်းကုဒ် | +၇-၆xx၊ +၇-၇xx |
| Internet TLD | |
အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိမာ ရုရှားနိုင်ငံ၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ကာဂျစ်စတန်နိုင်ငံ၊ ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံနန့် တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံများ ဖြစ်တေ။ ကက်စပီယန်ပင်လယ်နန့်လည်း ထိစပ်နိန်ရေ။ မြို့တော်မာ အက်စ်တာနာ ဖြစ်တေ။ အယင်မြို့တော်ဖြစ်ရေ အာမာတီမြို့ မှ ၁၉၉၇ခုနှစ်မာ ပြောင်းရွိရေ။
ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ တည်ဟိရာနယ်မြီမာ ရှီးအခါက နောမက် (ခေါ်) နီရာနိန်ရာတကျမဟိ လှည့်လည်လားလာနိန်ရေ လူမျိုးစုများ နီထိုင်ခကတ်တေ။ ယင်းမာ ၁၃ရာစု ရောက်သော် ပြောင်းလဲလားလီရေ။ မွန်ဂိုဘုရင် ဂျင်ဂစ်ခန်က ဒေဒေသကို သိမ်းပိုက်လိုက်ရေ။
၁၆ရာစုအရောက်မာ ကာဇက်လူမျိုးတိစွာ သီးသန့်လူမျိုးစုတိအဖြစ် ထင်ရှား လာယား ကာဇက်စတက်ပ်မြက်ခင်းပြင်ကို နယ်မြီသုံးခုအဖြစ် ပိုင်းခြား ကာ အုပ်ချုပ်လီရေ။ ၁၈ရာစုအထဲ ရုရှားလူမျိုးတိစွာ ကာဇက်စတက်ပ် မြက်ခင်းပြင်တိကို စတင်ကျူးကျော်လှာပြီး ၁၉ရာစုအလယ် ပိုင်းရောက်သော် ကာဇက်စတန်သည် ရုရှားအင်ပိုင်ယာ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာရေ။ ၁၉၃၆ခုနှစ်မာ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာရေ။
၁၉၉၁ခုနှစ်၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲချိန်မာ လွတ်လပ်ရီးရဟိရေ။ လက်ဟိသမ္မတဖြစ်သူ နျူဆူလ်တန် နာဇာဘာယာဗ့် သည် ၁၉၉၁ခုနှစ်ကတည်း ကပင် တိုင်းပြည်၏ဂေါင်းဆောင် ဖြစ်နီရေ။
လူဦးရွီ ၁၇.၇သန်း ဟိရေ။ လူမျိုးပေါင်း ၁၃၁မျိုး ဟိရာ ကာဇက်၊ ရုရှား၊ ယူကရိန်း၊ ဂျာမန်၊ ဥဇဘက်၊ တာတာနန့် ဝီဂါ လူမျိုးများ ပါဝင်ရေ။ လူဦးရွီ၏ ၆၃% မာ ကာဇက်လူမျိုး များ ဖြစ်တေ။ လူဦးရွီ ၇၀% က အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်ရေ။ ၂၆% မာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်တေ။
ထင်ရှားသော ကာဇက်လူမျိုးတိ
တီးဖြတ်ပါနျူဆူလ်တန် နာဇာဘာယာဗ့် (ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ)
အဘ့်လိုင်ခန်း (၁၇၁၁ခုနှစ်မှ ၁၇၈၁ခုနှစ်အထိ စိုးစံလားရေ ကာဇက်ဘုရင်)
ကိုးကား
တီးဖြတ်ပါမှတ်ချက်တိ
- ↑ Apart from Kazakh, Russian has equal official status for all levels of administrative and institutional purposes.[၁]
- ↑ ကာဇက်ဘာသာစကား(၂၀၂၅ ခုနှစ်ထိ)နန့် ရုရှားဘာသာစကားအတွက် ရုံးသုံးအက္ခရာ
- ↑ ကာဇက်ဘာသာစကား(၂၀၂၅ ခုနှစ်မှ)အတွက် ရုံးသုံးအက္ခရာ
- ↑ Kazakhstani includes all citizens, in contrast to Kazakh, which is the demonym for ethnic Kazakhs.[၃]
ကိုးကားတိ
- ↑ "Constitution of the Republic of Kazakhstan" Archived 14 July 2014 at the Wayback Machine.. zan.kz.
- ↑ "Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2020 года". Archived from the original on 27 May 2020. Retrieved 6 August 2020.
- ↑ Schneider, Johann F.; Larsen, Knud S.; Krumov, Krum; Vazow, Grigorii (2013). Advances in International Psychology: Research Approaches and Personal Dispositions, Socialization Processes and Organizational Behavior (in English). Kassel university press GmbH. p. 164. ISBN 978-3-86219-454-4. Archived from the original on 27 February 2018.
- ↑ Kazakhstan Archived 9 January 2021 at the Wayback Machine. . CIA World Factbook.
- ↑ "Негізгі". stat.gov.kz. Archived from the original on 30 May 2019. Retrieved 30 May 2019.
- 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, October 2019". IMF.org. အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွီကြေးရန်ပုံဖေသာအဖွဲ့. Retrieved 29 January 2020.
- ↑ "GINI index (World Bank estimate)". data.worldbank.org. ကမ္ဘာ့ဘဏ်. Retrieved 7 May 2019.
- ↑ "Human Development Report 2020" (PDF) (in English). ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစိုင်. December 15, 2020. Retrieved December 15, 2020.