Roch Brzosko

polski lekarz i oficer, ofiara zbrodni katyńskiej

Roch Józef Brzosko (ur. 15 sierpnia 1891 w Brzóskach Markowiźnie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – doktor medycyny, laryngolog, pułkownik lekarz Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Roch Brzosko
Ilustracja
pułkownik lekarz pułkownik lekarz
Data i miejsce urodzenia

15 sierpnia 1891
Brzóski-Markowizna, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

1940
Charków, USRR

Przebieg służby
Lata służby

1913–1940

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Jednostki

Centrum Wyszkolenia Sanitarnego

Stanowiska

kierownik Oddziału Usznego Szpitala Szkolnego

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920–1941) Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Życiorys

edytuj

W 1913 ukończył Cesarską Wojskową Akademię Medyczną w Petersburgu. Z dniem 13 grudnia 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego[1], a 30 grudnia 1918 otrzymał przydział do Dywizji Litewsko-Białoruskiej[2]. Uczestnik wojny 1918–1921 jako lekarz Mińskiego pułku strzelców, a następnie 3 pułku Ułanów Śląskich, pozostając na ewidencji kompanii zapasowej sanitarnej nr I[3]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 70. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy[4]. Po zakończeniu działań wojennych pełnił służbę w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie[5]. 1 grudnia 1924 został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 14. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy. W 1928 pełnił służbę w Szpitalu Okręgowym Nr 1 w Warszawie, a od 1930 ponownie w Szpitalu Ujazdowskim, który wówczas był Szpitalem Szkolnym Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. Na podpułkownika awansował ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 i 16. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy[6]. W 1936 zajmował stanowisko kierownika Oddziału Usznego. Mieszkał w Warszawie przy ulicy Szopena 19[7]. Na pułkownika został awansowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937 roku i 6. lokatą w korpusie oficerów zdrowia, grupa lekarzy[8] (?). 27 kwietnia 1937 przeprowadził operację usunięcia migdałków podniebiennych Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza[9].

Po agresji ZSRR na Polskę w czasie kampanii wrześniowej 1939 dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach[10], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[11].

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie do stopnia generała brygady[12][13]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[14][15].

Ordery i odznaczenia

edytuj

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 2 z 12 stycznia 1919 r., poz. 89, s. 54.
  2. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 4 z 16 stycznia 1919 r., poz. 187, s. 109.
  3. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., s. 425, 570.
  4. Rocznik oficerski 1923, s. 1113, 1124, 1201.
  5. Szpital Ujazdowski do sierpnia 1921 funkcjonował jako Główny Szpital Wojskowy, a następnie jako Szpital Okręgowy Nr I. W kwietniu 1925 został przekształcony w Szpital Szkolny Oficerskiej Szkoły Sanitarnej (od 1928 – Szkoła Podchorążych Sanitarnych), a 1 kwietnia 1930 Szpital Szkolny Centrum Wyszkolenia Sanitarnego.
  6. Rocznik oficerski 1932 s. 323, 826.
  7. Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski ..., s. 1161, 1247.
  8. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 367, 492.
  9. Operacja Marszałka Śmigłego-Rydza. Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 101 z 8 maja 1937.
  10. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 47.
  11. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  12. M.P. z 2007 r. Nr 85, poz. 885 (ISAP)
  13. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 1 [dostęp 2024-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  14. „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2024-01-09].
  15. Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
  16. M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 96 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.

Bibliografia

edytuj
  • Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
  • Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1936 rok, Biuro Propagandy Polskiej Medycyny przy Naczelnej Izbie Lekarskiej, Warszawa 1936.
  • Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r.
  • Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych.
  • Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2003. ISBN 83-916663-5-2.

Linki zewnętrzne

edytuj