OKO.press
OKO.press – polski internetowy serwis informacyjny i opiniotwórczy o tematyce polityczno-społecznej, głównie skoncentrowany na dziennikarstwie śledczym, fact-checkingu i kontroli władzy[1][2].
| Typ strony |
serwis informacyjny |
|---|---|
| Data powstania |
15 czerwca 2016 |
| Autor |
Piotr Pacewicz |
| Właściciel |
Fundacja Ośrodek Kontroli Obywatelskiej „OKO” |
| Rejestracja |
opcjonalna |
| Wersje językowe |
polska |
| Strona internetowa | |
Historia
edytujSerwis OKO.press powstał 15 czerwca 2016 jako inicjatywa Fundacji Ośrodka Kontroli Obywatelskiej „OKO”, założonej przez Seweryna Blumsztajna, Helenę Łuczywo, Jana Ordyńskiego, Piotra Pacewicza i Jacka Rakowieckiego[3].
Powstanie portalu było możliwe dzięki wsparciu Agory, spółki Polityka oraz osób prywatnych[3]. Impulsem do jego utworzenia była potrzeba odpowiedzi na kryzys niezależnych mediów po 2015 roku i chęć przeciwdziałania nadużyciom ze strony władzy[4]. OKO jest przedsięwzięciem non-profit, utrzymującym się dzięki dobrowolnym wpłatom czytelników (cyklicznym i jednorazowym, a także odpisu 1,5% podatku) oraz grantom przyznawanym przez niezależne organizacje pozarządowe[1][5].
W 2023 roku portal odwiedziło ponad 17 milionów użytkowników, generując prawie 65 milionów odsłon. Dla porównania - w pierwszym przypadku jest to wzrost o 13%, a w drugim o 54% w stosunku do roku 2022[6].
Działalność i zespół redakcyjny
edytujSerwis OKO.press stanowi obywatelskie narzędzie kontroli władzy[3], a jego publikacje koncentrują się na weryfikacji wypowiedzi polityków i osób publicznych, nagłaśnianiu nadużyć i przypadków korupcji, a także analizach realizacji obietnic rządzącej partii i urzędującego prezydenta[2].
Do kluczowych formatów należą bieżące newsy, dziennikarskie śledztwa, sondaże realizowane we współpracy z Ipsosem, reportaże, podcasty (Drugi rzut OKA oraz Program Polityczny), a także teksty analityczne poświęcone zagadnieniom gospodarczym, demograficznym, społecznym, prawnym i politycznym[4][7].
W weekendy portal oferuje dwa specjalne wydania – Sobota prawdę Ci powie, skupiającą się na weryfikacji wypowiedzi osób publicznych i obalaniu mitów oraz Niedziela Cię zaskoczy, czyli zbiór analiz, wywiadów i reportaży, których celem jest ukazanie znanych tematów z nieoczywistej perspektywy[7].
W latach 2016-2024 redaktorem naczelnym serwisu był Piotr Pacewicz, wcześniej wicenaczelny Gazety Wyborczej[4]. Od 2024 funkcję redaktorów naczelnych wspólnie objęli Magdalena Chrzczonowicz i Michał Danielewski[8]. W 2025 roku, po sześciu latach współpracy z redakcją, Michał Danielewski zrezygnował ze stanowiska. Wicenaczelnym został Bartosz Kocejko-Szukalski, wcześniej związany z zespołem redakcyjnym[9].
Zespół redakcyjny współtworzą również Miłada Jędrysik, Agnieszka Jędrzejczyk, Edward Krzemień oraz Izabela Wierzbicka[1].
Zespół dziennikarski tworzą m.in.: Anton Ambroziak, Witold Głowacki, Khrystyna Harbich, Mariusz Jałoszewski, Katarzyna Kojzar, Anna Mierzyńska, Włodzimierz Nowak, Leonard Osiadło, Paulina Pacuła, Natalia Sawka, Dominika Sitnicka, Jakub Szymczak, Agata Szczęśniak, Marcel Wandas, Sławomir Zagórski[1].
W OKO.press publikowali też m.in. Sebastian Klauziński[10] i Łukasz Sakowski[11].
Pozycja na rynku mediów
edytujOKO.press od kilku lat znajduje się w czołówce najbardziej opiniotwórczych mediów internetowych w Polsce, pomimo braku przynależności do żadnej dużej grupy medialnej.
W raporcie Digital News Report 2024, przygotowanym przez The Reuters Institute, portal uplasował się w czołówce najczęściej odwiedzanych źródeł informacji online w Polsce, osiągając tygodniowy zasięg na poziomie 6%[12].
Krytyka
edytujOKO.press było stroną w kilku głośnych postępowaniach sądowych oraz przedmiotem publicznej krytyki, zarówno ze strony polityków, jak i organizacji społecznych.
W 2025 roku sąd oddalił powództwo wytoczone przez Tomasza Porębę, byłego europosła PiS, który pozwał redakcję za publikacje dotyczące jego nieruchomości w Chorwacji. Sąd potwierdził prawdziwość ustaleń dziennikarzy OKO.press. W konsekwencji Centralne Biuro Antykorupcyjne wszczęło kontrolę oświadczeń majątkowych polityka[13].
W 2024 roku sąd orzekł na korzyść OKO.press w sprawie przeciwko deweloperowi BBI Development. Spór dotyczył cyklu artykułów z 2022 roku o planowanej inwestycji Roma Tower, realizowanej wspólnie z archidiecezją warszawską. Sąd uznał, że dziennikarze dochowali należytej staranności i rzetelności[14].
W 2023 roku sąd oddalił pozew Polskiej Fundacji Narodowej przeciwko OKO.press dotyczący artykułu o tzw. „znikającym” stypendium, które miało wspierać badania nad dziedzictwem komunizmu. Redakcja oceniła pozew jako przykład działania typu SLAPP, mającego na celu zniechęcanie dziennikarzy do krytykowania wpływowych instytucji[15].
W 2023 roku Michał Woś wygrał proces apelacyjny przeciwko OKO.press w sprawie publikacji dotyczącej zakupu systemu operacyjnego dla Centralnego Biura Antykorupcyjnego[16].
Redakcja OKO.press bywa również krytykowana za jednostronny przekaz i zbyt silne akcentowanie krytyki wobec Prawa i Sprawiedliwości[17][18].
Nagrody
edytuj2016
edytuj- Grand Press – w kategorii „Dziennikarka roku” przyznana Biance Mikołajewskiej[19]
- Grand Press – w kategorii „News” przyznana za cykl tekstów Afera misiewiczowa Konrada Radeckiego-Mikulicza i Stanisława Skarżyńskiego[20]
2018
edytuj- Pióro Nadziei – nagroda Amnesty International dla Antona Ambroziaka[21]
2019
edytuj- Nagroda Radia Zet im. A. Woyciechowskiego – Bianka Mikołajewska uhonorowana „Dziennikarką Dekady 2010–2019”[22]
2020
edytuj- Freedom of Expression Award – przyznana dla OKO.press przez organizację Index on Censorship za obronę wolności słowa w Polsce[23]
- Korony Równości – w kategorii „media” przyznana redakcji OKO.press w plebiscycie Kampanii Przeciw Homofobii za zaangażowanie w walkę o równe prawa dla społeczności LGBT[24]
2021
edytuj- Nagroda Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia – dla Mariusza Jałoszewskiego za pracę na rzecz praworządności w Polsce[25]
- Pióro Nadziei – nagroda Amnesty International dla Szymona Opryszka za serię reportaży o drodze do granicy polsko-białoruskiej[26]
2022
edytuj- Nagroda im. Teresy Torańskiej magazynu Newsweek – dla Doroty Borodaj[27]
- Pióro Nadziei – nagroda Amnesty International dla Agnieszki Jędrzejczyk[28]
- Nagroda im. Inge Feltrinelli - dla Agaty Kubis, fotoreporterki OKO.press, za cykl zdjęć z polsko-białoruskiej granicy[29]
- Festiwal Wrażliwy w Gdyni – nagroda dla Szymona Opryszka i Doroty Borodaj za reportaże OKO.press[30]
2023
edytuj- Polsko-Niemiecka Nagroda Dziennikarska im. Tadeusza Mazowieckiego – dla Katarzyny Kojzar za reportaż Rzeka płynie i umiera. Czy walka o Odrę jest z góry przegrana?[31]
2024
edytuj- Wyróżnienie Fundacji Polcul im. Jerzego Bonieckiego – dla Katarzyny Kojzar za bezkompromisowość i konsekwencję w nagłaśnianiu zaniedbań władz w obszarze ochrony środowiska naturalnego[32]
2025
edytuj- Nagroda Fundacji im. Karola Pilarczyka – przyznana za wspieranie demokracji i praworządności[33]
- European Press Prize – nominacja dla Agnieszki Rodowicz za tekst Bo jeśli umrę, nikt się tym nie przejmie, który znalazł się na shortliście 2025[34]
- Nagroda Wirtual Wirtualnych Mediów – przyznana za funkcjonalność Audio AI[35]
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d O nas - Redakcja OKO.press. oko.press. [dostęp 2023-10-29].
- ↑ a b Jarosław Kurski: Mamy na was OKO. wyborcza.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ a b c Mariusz Kowalczyk: Agora i Polityka wsparły powstanie serwisu Oko.press. press.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ a b c Jerzy Baczyński: Przy-PISy Redaktora Naczelnego. polityka.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Wspieraj OKO.press - Dorzuć się do prawdy. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Ale się narobiło! OKO.press w liczbach, faktach i laurach. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ a b zakładka Kategorie. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Nowi naczelni OKO.press. Pacewicz dalej prezesem. wirtualnemedia.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Dominik Senkowski: Zmiany w OKO.press. Naczelny odchodzi z redakcji. wirtualnemedia.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Sebastian Klauziński. Oko.press. [dostęp 2025-10-30].
- ↑ Łukasz Sakowski. Oko.press. [dostęp 2025-10-30].
- ↑ Vadim Makarenko: Poland. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ OKO.press wygrywa proces z Tomaszem Porębą z PiS. Pozew za teksty o nieruchomościach. press.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Daniel Flis: OKO.press wygrało z deweloperem od Roma Tower. Sąd: Dziennikarze działali w interesie społecznym. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Adam Leszczyński: Polska Fundacja Narodowa prawomocnie przegrała proces z OKO.press. Nie przychodzili na rozprawy. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Hanna Bardo: Wiceminister sprawiedliwości wygrał w sądzie z redakcją OKO.press. dorzeczy.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Pyza i Wikło prześwietlają OKO.Press: Pozują na obywatelskie medium, choć de facto są centrum ideologicznym polskiej lewicy. wpolityce.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Jakub Mejer: Oko.press od początku stoi po jednej ze stron podziału polityczno-medialnego. press.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Maciej Orłowski: Grand Press 2016 dla dziennikarek "Gazety Wyborczej". Bianka Mikołajewska Dziennikarką Roku. wyborcza.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Grand Press 2016. Cykl „Afera Misiewiczowa” to news roku. press.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Anton Ambroziak zwycięzcą nagrody medialnej Pióro Nadziei 2018. amnesty.org.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Piotr Pacewicz: Bianka Mikołajewska "Dziennikarką Dekady" 2010-2019. Cieszymy się razem z Czytelni(cz)kami. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ OKO.press otrzymało prestiżową nagrodę Freedom of Expression 2020. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Agata Szczęśniak, Magdalena Chrzczonowicz: OKO.press z Koroną Równości! Nagrodzono też Wandę Traczyk-Stawską, Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk, Atlas Nienawiści. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ NAGRODA IUSTITII. iustitia.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Katarzyna Kojzar: Szymon Opryszek z nagrodą Pióro Nadziei za serię reportaży o drodze do granicy polsko-białoruskiej. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Agata Małkowska-Szozda: Czworo laureatów w konkursie "Newsweeka" im. Teresy Torańskiej. press.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Agnieszka Jędrzejczyk laureatką Pióra Nadziei 2022, nagrody specjalne dla Andrzeja Poczobuta i Wojciecha Jagielskiego. amnesty.org.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Anton Ambroziak: Agata Kubis, fotoreporterka OKO.press z nagrodą im. Inge Feltrinelli. Za cykl zdjęć z polsko-białoruskiej granicy. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ laureaci. wrazliwy.pl. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Znamy zwycięzców Polsko-Niemieckiej Nagrody Dziennikarskiej im. Tadeusza Mazowieckiego 2023. dnimediow.org. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Katarzyna Kojzar. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ OKO.press z nagrodą Fundacji im. Karola Pilarczyka za wspieranie demokracji i praworządności. oko.press. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Agnieszka Rodowicz. europeanpressprize.com. [dostęp 2025-06-26].
- ↑ Oto zwycięzcy pierwszej edycji Wirtuali. Naszego konkursu dla mediów. wirtualnemedia.pl. [dostęp 2025-06-26].