Labotsibeni Mdluli

Labotsibeni Mdluli, znana jako Gwamile (ur. 1859, zm. 15 grudnia 1925 w Zombodze) – eswatinijska monarchini. Indovukazi (pol. „Wielka Słonica”) Królestwa Suazi (współcześnie Eswatini) w latach 1895–1921 oraz regentka tego kraju od 1899 roku do 1921 roku.

Labotsibeni Mdluli (Gwamile)

Data urodzenia	1859
Data i miejsce śmierci	15 grudnia 1925 Zombodze
Indovukazi Królestwa Suazi
Okres	od 1895 do 1925
Regentka Królestwa Suazi za Sobhuzę II
Okres	od 1899 do 1921

Życiorys

Labotsibeni Mdluli urodziła się w 1858 roku w Luhlekweni w północnym Suazi. Jej ojcem był Matsanjana Mdluli. Po jego śmierci zamieszkała wraz ze swoim wujem, Mvelase Mdluli. Zamieszkali w Ludzidzini, wiosce zamieszkalnej przez rodzinę królewską kraju w Dolinie Ezulwini. Mieszkając w Ludzidzini pobierała nauki od Tsandzile Ndwandwe, królowej matki: wdowy po Sobhuzie I i matce Mswatiego II.

Po śmierci Mswatiego II, w 1874 roku została jedną z żon nowego króla kraju, Mbandzeniego. W trakcie jego rządów Suazi doświadczyło gorączki złota w Barberton. Mbandzeni zezwolił wielu poszukiwaczom na wydobywanie złota oraz na pobieranie podatków od mieszkających na tych ziemiach mieszkańców, co spotkało się z krytyką króla i jego decyzji. Dodatkowo, wiele z decyzji przyznających prawa do poszukiwania złota nakładało się na siebie, często przyznając jeden teren nawet kilkunastu osobom. Wielu poszukiwaczy pochodzących z Wielkiej Brytanii oraz z Transwalu zaangażowało władze swoich państw w procesy sądowe dotyczące praw do ziemi i poszukiwania na niej złota. Wiele z trwających spraw sądowych sprawiło, że Suazi nigdy nie zostało w całości wcielone jako część Transwalu, a później Związku Południowej Afryki.

Regencja

Po objęciu tronu przez ich najstarszego syna, Ngwanego V w 1889 roku, została królową matką, znaną w Suazi jako Indovukazi (pol. „Wielka Słonica”). Pozostając w konflikcie z żoną swojego syna, ustanowiła drugą królewską rezydencję, kilka mil od Zombodze. Wzięła udział w narodowej konwencji w 1894, która ustanowiła protektorat Transwalu nad Suazi, który zastąpił poprzedni system ustanowiony w 1890 roku, w ramach którego niektóre decyzje w kraju podejmowała połączona administracja Wielkiej Brytanii, Transwalu i Suazi.

Ngwane V zmarł trakcie II wojny burskiej w 1899 roku. Labotsibeni została regentką swojego wnuka Sobhuzy II, który w dniu śmierci swojego ojca miał zaledwie sześć miesięcy. Drugim regentem był książę Logcogco, syn Mswatiego II. Labotsibeni skupiała się na niedopuszczeniu Suazi do udziału w wojnie, jej działania były jednak mało skuteczne. Po zakończeniu wojny, wspierała dążenia Suazi do bycia ustanowionym jako brytyjski protektoratu i sprzeciwiała się dalszemu administrowaniu kraju przez Transwal. Za jedno z jej największych osiągnięć uważa się dążenie do tego, aby Sobhuza II zdobył najlepszą możliwą do osiągnięcia przez Afrykańczyka edukację. W 1919 roku wycofała go jednak ze szkoły, aby rozpoczął przygotowanie do objęcia tronu. Ceremonia przekazania władzy nastąpiła 22 grudnia 1921 w obecności brytyjskiego komisarza Suazi de Symonsa Montagu.

Życie prywatne i śmierć

Była żoną Mbandzeniego, mieli trzech synów i jedną córkę, Ngwanego V (c.1875–1899), Malunge (c.1880–1915), Lomvazi (c.1885–1922) oraz Tongotongo (c.1879–1918). Zmarła po długiej chorobie 15 grudnia 1925 w Zombodze, gdzie została pochowana.