Wikipedia

Irydologia

dział medycyny alternatywnej, zajmujący się kompleksową oceną stanu zdrowia na podstawie wyglądu tęczówki
Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Irydologia – dział medycyny alternatywnej[1], zajmujący się kompleksową oceną stanu zdrowia na podstawie wyglądu tęczówki[2][3][4][5][6].

Zielono-żółta tęczówka dookoła przezroczystej źrenicy. Białą zewnętrzną powierzchnią jest twardówka
Mapa irydologiczna lewej tęczówki oka człowieka
Mapa irydologiczna prawej tęczówki oka człowieka.

Obecnie irydolodzy najczęściej używają do badania cyfrowej kamery irydologicznej połączonej z komputerem.[7] Dawniej, w tym celu, używana była lampa szczelinowa[8] lub lupa (wraz z oświetleniem o odpowiednim kierunku i natężeniu)[7]. Za pomocą tych narzędzi można dokładnie przyjrzeć się tęczówce[9] i porównać zaobserwowane zmiany z mapami irydologicznymi. Mapy te są schematami prezentującymi pola projekcji. Przedstawiają one podział powierzchni tęczówki na pola projekcji poszczególnych układów i narządów wewnętrznych. Każdej części ciała odpowiada ściśle określone miejsce na powierzchni tęczówki oka[10].

Skuteczność irydologii

edytuj

Zwolennicy irydologii donoszą o wysokiej trafności diagnoz (80%)[11], jednak przeczą temu niektóre badania kliniczne[12][13][14][15], a w medycznej literaturze naukowej irydologia opisywana jest jako bezwartościowa i potencjalnie szkodliwa[16][17]. Np. w teście diagnostycznym z 2005 roku przeprowadzonym na 110 pacjentach, spośród których 68 miało stwierdzone różne formy raka, po badaniu przez doświadczonego irydologa jedynie w 3 przypadkach postawiono właściwą diagnozę (przy czym irydolog miał możliwość zaproponowania 5 diagnoz dla każdego pacjenta)[13]. Irydologia zdaje się być bezwartościową metodą diagnozowania nowotworów, natomiast w przypadku np. cukrzycy, jej skuteczność wynosi 90%[18].

Badanie przeprowadzone przez Population Health Research Institute z St George's University of London wykazało, że analiza obrazów tęczówek wsparta wykorzystaniem sztucznej inteligencji jest pomocna w diagnozowaniu chorób układu krążenia, choć jeśli chodzi o udary czy zawały, nie wykazano szczególnej przewagi nad innymi metodami. W szczególności analiza obrazu tęczówki okazała się podobnie skuteczna (czasem lepsza) jak zastosowanie skali Framingham[19].

Profesor Calle Bengtsson, z Katedry Medycyny Ogólnej Szpitala Vasa w Göteborg, recenzując nowy podręcznik z zakresu medycyny naturalnej (ISBN 91-515- 3058-2), w szwedzkim czasopiśmie medycznym Läkartidningen, w podsumowaniu na temat diagnostyki z oczu napisał, że:

Akupunktura pokazała nam, że dziś możemy zaakceptować to, w co kiedyś trudno nam było uwierzyć.

Profesor Calle Bengtsson, [20]

Historia

edytuj

Irydologia w starożytności

edytuj

Zwolennicy irydologii wskazują, że analiza wyglądu tęczówki do badania organizmu ludzkiego była stosowana za czasów faraona Tutenchamona. Autorem pracy na ten temat był kapłan El Aksy[21][22], który przyczynił się również do rozpowszechnienia wiedzy o irydologii z Egiptu do Babilonii, Tybetu i Indochin[23]. Starożytni rolnicy wykorzystywali elementy irydologii do oceny stanu zdrowia kupowanego bydła[21]. Ponad 3000 lat temu irydologia praktykowana była w Chinach[22], Indiach i Japonii – starożytni lekarze wyodrębnili odpowiednie punkty na tęczówce oka, do zbadania zmian, które powstały w wyniku pewnych schorzeń[24].

Irydologia w XIX wieku

edytuj

Irydologia cieszyła się największym zainteresowaniem w Europie w XIX wieku. Za jej narodziny uważany jest rok 1861[2]. Twórcami współczesnej irydologii są węgierski lekarz Ignac Peczely i szwedzki duchowny Nils Liljequist, którzy niezależnie stworzyli bardzo podobne podstawowe mapy irydologiczne. Ich prace stały się znane około roku 1880[25]. Nils Liljequist w roku 1897 opublikował pracę „Diagnoza na podstawie oka”[26]. W Niemczech irydologię wykładał pastor Emanuel Felke, na którego cześć powstał Pastor Felke Institut, mający na celu rozwój oraz promocję irydologii[27].

Irydologia w XX wieku

edytuj

W roku 1920 dr M. Madaus zaczął wydawać czasopismo irydologiczne „Iriscorrespondens”, które pozwoliło zorganizować działalność irydologów z całego świata[26]. Zainteresowanie irydologią wzrosło w połowie XX wieku[2][28]. W 1959 roku niemiecki naukowiec, professor Rudolf Schnabel, opublikował dwutomową pracę na temat irydologii, za którą otrzymał nagrodę Towarzystwa Królewskiego w Londynie.[29][30] W 1970 roku B. Jensen opublikował książkę „Nauka i praktyka irydologii”, która uznawana jest za podstawowy podręcznik w tej dziedzinie[28]. W 1980 r. odbyła się w Paryżu pierwsza Międzynarodowa Konferencja Irydologów. Postanowiono wtedy utworzyć fundację badań nad irydodiagnostyką[31].

Organizacje

edytuj

W roku 1951 założono Organizację Irydologów (FIA)[26]. W Warszawie działa Polskie Towarzystwo Irydologii i Homeopatii[32].

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. ↑ irydologia. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2017-07-24]. (pol.).
  2. 1 2 3 Irydologia. Irydolog.pl. [dostęp 2017-07-24]. (pol.).
  3. ↑ Dorland 1988 ↓.
  4. ↑ Jensen i V. Bodeen 2011 ↓, s. 21.
  5. ↑ Szmukała-Rostovceva 2014 ↓, s. 11.
  6. ↑ Karpov i Chmielewska 2008 ↓, s. 5–9.
  7. 1 2 Irydodiagnostyka – jak wygląda badanie. Irydolog.Blogspot.com. [dostęp 2025-01-30]. (pol.).
  8. ↑ Bardadyn ↓, s. 14.
  9. ↑ Szmukała-Rostovceva 2014 ↓, s. 12.
  10. ↑ Bardadyn ↓, s. 17.
  11. ↑ Co to jest Irydologia?. Irydolog.Blogspot.com. [dostęp 2025-01-30]. (pol.).
  12. ↑ D.M. Cockburn, A Study of the Validity of Iris Diagnosis, „Clinical and Experimental Optometry”, 64 (4), 1981, s. 154–157, DOI: 10.1111/j.1444-0938.1981.tb02989.x [dostęp 2022-11-17] (ang.).
  13. 1 2 Karsten Münstedt i inni, Can iridology detect susceptibility to cancer? A prospective case-controlled study, „Journal of Alternative and Complementary Medicine”, 11 (3), 2005, s. 515–519, DOI: 10.1089/acm.2005.11.515, PMID: 15992238 [dostęp 2022-11-17] (ang.).
  14. ↑ Russell Worrall, Wayne Cannan, Mary Eastwood, Debwah Steinbe, Iridology: Diagnostic validity in orthopedic trauma, „The Scientific Review of Alternative Medicine”, 6 (2), 2002, s. 63–67 [dostęp 2022-11-17] (ang.).
  15. ↑ Rajeev Thakur, Renu Goyal, Smita Sarma, Laboratory Diagnosis of Tuberculous Meningitis – Is There a Scope for Further Improvement?, „Journal of Laboratory Physicians”, 2 (1), 2010, s. 21–24, DOI: 10.4103/0974-2727.66705, PMID: 21814402, PMCID: PMC3147081.
  16. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać E. Ernst. Iridology: not useful and potentially harmful. „Arch. Ophthalmol.”. 118 (1), s. 120–121, 2000. DOI: 10.1001/archopht.118.1.120. PMID: 10636425.
  17. ↑ Stephen Barrett: Iridology is Nonsense. Quackwatch, 2015-11-09. [dostęp 2022-02-24]. (ang.).
  18. ↑ Piyush Samant, Ravinder Agarwal, Machine learning techniques for medical diagnosis of diabetes using iris images, „Computer Methods and Programs in Biomedicine”, 157, 2018, s. 121–128, DOI: 10.1016/j.cmpb.2018.01.004, PMID: 29477420 [dostęp 2022-11-17] (ang.).
  19. ↑ Alicja Regina Rudnicka i inni, Artificial intelligence-enabled retinal vasculometry for prediction of circulatory mortality, myocardial infarction and stroke, „The British Journal of Ophthalmology”, 2022, bjophthalmol–2022–321842, DOI: 10.1136/bjo-2022-321842, PMID: 36195457 [dostęp 2022-11-17] (ang.).
  20. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Calle Bengtsson. NYA BÖCKER. „Läkartidningen”. 94 (45), s. 4146, 1997. [dostęp 2025-01-31]. (szw.).
  21. 1 2 Karpov i Chmielewska 2008 ↓, s. 6.
  22. 1 2 Szmukała-Rostovceva 2014 ↓, s. 18.
  23. ↑ Szmukała-Rostovceva 2014 ↓, s. 17–18.
  24. ↑ Karpov i Chmielewska 2008 ↓, s. 5.
  25. ↑ Jensen i V. Bodeen 2011 ↓, s. 24–25.
  26. 1 2 3 Karpov i Chmielewska 2008 ↓, s. 7.
  27. ↑ Jensen i V. Bodeen 2011 ↓, s. 27.
  28. 1 2 Karpov i Chmielewska 2008 ↓, s. 8.
  29. ↑ Кривенко i in. 1991 ↓, s. 29.
  30. ↑ History of Iridology. Willshannon.com. [dostęp 2025-01-30]. (ang.).
  31. ↑ Historia irydologii. Irydolog.Blogspot.com. [dostęp 2025-01-30]. (pol.).
  32. ↑ Polskie Towarzystwo Irydologii i Homeopatii. PanoramaFirm.pl. [dostęp 2013-10-22]. (pol.).

Bibliografia

edytuj
  • Newman W. Dorland: Dorland’s Illustrated Medical Dictionary. Elsevier – Health Sciences Division, 1988. ISBN 0-7216-3154-1.
  • Bernard Jensen, Donald V. Bodeen: Co Twoje oczy mówią o zdrowiu. Irydologia w praktyce. Białystok: Studio Astropsychologii, 2011. ISBN 978-83-7377-501-5.
  • Marek Bardadyn: Irydologia dla wszystkich. Oko powie wszystko. Rozpoznawanie i leczenie chorób metodami naturalnymi.
  • Sergiusz Karpov, Wiera Chmielewska: Irydologia w praktyce. Gliwice: Wydawnictwo „Złote Myśli”, 2008. ISBN 978-83-7582-490-2.
  • Aliona Szmukała-Rostovceva: Irydologia zilustrowana. Praktyczny poradnik. Znaki irydologiczne na ponad 230 zdjęciach. Gdańsk: GWP, 2014. ISBN 978-83-60577-91-2.
  • Валерия Кривенко, Галина Лисовенко, Григорий Потебня, Тамила Сядро: Иридодиагностика. Справочник. Киев: УРЕ, 1991, s. 139, seria: «Украинская советская энциклопедия им. М.П.Бажана». ISBN 5-88500-029-8.
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Irydologia&oldid=78653380”