Wikipedia

Irene Dunne

amerykańska aktorka

Irene Dunne, właśc. Irene Marie Dunn (ur. 20 grudnia 1898 w Louisville, zm. 4 września 1990 w Los Angeles) – amerykańska aktorka, pięciokrotnie nominowana do Oscara. Odznaczona papieskim Krzyżem Laterańskim za przykładne życie i zasługi dla Kościoła Katolickiego[1].

Irene Dunne
Ilustracja
Irene Dunne (1936)
Imię i nazwisko

Irene Marie Dunn

Data i miejsce urodzenia

20 grudnia 1898
Louisville

Data i miejsce śmierci

4 września 1990
Los Angeles

Zawód

aktorka

Współmałżonek

Francis Dennis Griffin
(1927–1965; jego śmierć)​

Lata aktywności

1920–1987

Odznaczenia
Złoty Krzyż Laterański
Multimedia w Wikimedia Commons

8 lutego 1960 otrzymała własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6440 Hollywood Boulevard[2][3].

Życiorys

edytuj

Urodziła się w Louisville w stanie Kentucky. Była córką kapitana Josepha Johna Dunna, inspektora statków parowych, i Adelaide Antoinette Henry Dunne, muzykantki, która zainspirowała ją do rozwoju artystycznego. Miała młodszego brata Charlesa Roberta (1901–1981)[4]. Jej rodzina była pochodzenia irlandzkiego i niemieckiego. W wieku pięciu lat wzięła udział w inscenizacji Sen nocy letniej. Po tragicznej śmierci ojca, gdy miała 12 lat, przeprowadziła się z resztą rodziny do Madison w stanie Indiana, by zamieszkać z dziadkami ze strony matki. Matka nauczyła ją grać na pianinie, gdy była bardzo małą dziewczynką. Brała również lekcje śpiewu i śpiewała w lokalnych kościołach i szkolnych przedstawieniach przed ukończeniem studiów w 1916. Chcąc zostać nauczycielką muzyki, studiowała w Indianapolis Conservatory of Music, uzyskując dyplom w 1918. W 1926 ukończyła studia w Chicago Musical College. Marzyła o karierze w operze jako sopranistka. W 1920 przeprowadziła się do Nowego Jorku, ale nie przeszła dwóch przesłuchań do Metropolitan Opera z powodu braku doświadczenia i „lekkiego” głosu[5].

W 1922 trafiła na Broadway w roli Antoinette „A.B.” Allen w musicalu Winorośl przylegająca[6]. Pod nieznacznie zmienionym nazwiskiem Irene Dunne zwróciła na siebie uwagę Hollywood, występując w produkcji Statek pokazowy na Wschodnim Wybrzeżu. W 1930 podpisała kontrakt z wytwórnią RKO Pictures. Jej pierwszą rola filmową był postać Delphine Witherspoon w komedii muzycznej Skórzane łowy (Leathernecking, 1930), która przeszła niemal niezauważona. Za rolę Sabry Cravat w westernie Wesleya Rugglesa Cimarron (1931) u boku Richarda Dixa otrzymała pierwszą nominacją do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. W trakcie swojej kariery była jeszcze cztery razy nominowana do Oscara dla najlepszej aktorki: w podwójnej roli jako Theodora Lynn / Caroline Adams w komedii Ryszarda Bolesławskiego Teodora robi karierę (Theodora Goes Wild, 1931), jako Jerry Warriner w komedii romantycznej Leo McCareya Naga prawda (The Awful Truth, 1937), Terry McKay w melodramacie Leo McCareya Ukochany (Love Affair, 1939) i Marta „Mama” Hanson w George’a Stevensa Pamiętam mamę (I Remember Mama, 1948).

16 lipca 1928 zawarła związek małżeński ze stomatologiem Francisem Dennisem Griffinem, który zmarł 15 października 1965. Mieli adoptowaną córkę Mary Frances.

Zmarła 4 września 1990 w Los Angeles w wieku 91 lat[7][8].

Filmografia

edytuj
  • 1931: Cimarron jako Sabra Cravat
  • 1932: Symphony of Six Million jako Jessica
  • 1932: Trzynaście kobiet (Thirteen Women) jako Laura Stanhope
  • 1932: Boczna ulica (Back Street) jako Ray Schmidt
  • 1932: Wspaniała obsesja (Magnificent Obsession) jako Helen Hudson
  • 1935: Roberta jako księżniczka Stephanie
  • 1936: Statek komediantów (Show Boat) jako Magnolia Hawks
  • 1936: Teodora robi karierę (Theodora Goes Wild) jako Theodora Lynn / Caroline Adams
  • 1937: Płynne złoto (High, Wide, and Handsome) jako Sally Watterson
  • 1937: Naga prawda (The Awful Truth) jako Lucy Warriner
  • 1938: Radość życia (Joy of Living) jako Margaret „Maggie” Garret
  • 1939: Ukochany (Love Affair) jako Terry Mckay
  • 1939: When Tomorrow Comes jako Helen Lawrence
  • 1940: Moja najmilsza żona (My Favorite Wife) jako Ellen Arden
  • 1941: Ich dziecko (Penny Serenade) jako Julie Gardiner Adams
  • 1941: Niedokończony interes (Unfinished Business) jako Nancy Andrews
  • 1943: A Guy Named Joe jako Dorinda Durston
  • 1944: Białe Klify Dover (The White Cliffs of Dover) jako Susan Ashwood
  • 1944: Znowu razem (Together Again) jako Anne Crandall
  • 1944: Anna i król Syjamu (Anna and the King of Siam) jako Anna Owens
  • 1947: Życie z ojcem (Life with Father) jako Vinnie Day
  • 1948: Pamiętam mamę (I Remember Mama) jako Martha „Mama” Hanson
  • 1950: The Mudlark jako Wiktoria (królowa Wielkiej Brytanii)
  • 1950: Never a Dull Moment jako Kay Kingsley Heyward
  • 1952: It Grows on Trees jako Polly Baxter

Przypisy

edytuj
  1. ↑ Christian: Irene Dunne (1898–1990). Find A Grave Memorial. [dostęp 2026-06-04]. (ang.).
  2. ↑ Irene Dunne. Walk of Fame. [dostęp 2026-06-04]. (ang.).
  3. ↑ Hollywood Star Walk: Irene Dunne, Actress, Singer, „Los Angeles Times”, 5 września 1990 [dostęp 2026-06-04] (ang.).
  4. ↑ Charles Robert Dunne (1901–1981). Find A Grave Memorial. [dostęp 2026-06-04]. (ang.).
  5. ↑ Irene Dunne. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-06-04]. (ang.).
  6. ↑ Irene Dunne. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-06-04]. (ang.).
  7. ↑ Obituary; Irene Dunne, Actress, Dies at 88, „The New York Times”, 5 września 1990 [dostęp 2026-06-04] (ang.).
  8. ↑ From the Archives: Irene Dunne, Leading Star of ‘30s and ‘40s, Dies at 88, „Los Angeles Times”, 5 września 1990 [dostęp 2026-06-04] (ang.).

Bibliografia

edytuj
  • Jerzy Toeplitz. Szaleństwa Teodory. „Film”. nr 44 (1948/XLI), s. 20, 2 listopada 1986. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 

Linki zewnętrzne

edytuj
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Irene_Dunne&oldid=79931391”