Hypseocharis

rodzaj roślin

Hypseocharisrodzaj roślin z rodziny bodziszkowatych. Obejmuje 6 gatunków[3]. Występują one w Ameryce Południowej w Andach w Peru, Boliwii i północnej Argentynie na rzędnych od 2000 do 4000 m n.p.m.[5]

Hypseocharis
Ilustracja
Hypseocharis bilobata
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

bodziszkowce

Rodzina

bodziszkowate

Rodzaj

Hypseocharis

Nazwa systematyczna
Hypseocharis J.Rémy
Ann. Sci. Nat., Bot., sér. 3, 8: 238 (1847)[3]
Typ nomenklatoryczny

M. speciosa Linnaeus[4]

Morfologia

edytuj
Pokrój
Bezłodygowe byliny ze spichrzowym korzeniem palowym[6][5] lub bulwami[5].
Liście
Skrętoległe[6], skupione w rozetę przyziemną, pierzasto podzielone lub pierzasto wcinane, bez przylistków. Listki całobrzegie, trójklapowe do pierzasto wcinanych[5].
Kwiaty
Promieniste, obupłciowe i pięciokrotne[6], pojedyncze lub zebrane w kwiatostany wierzchotkowate[5]. Kielich jest trwały[6]. Płatki korony białe, żółte, pomarańczowe do jaskrawoczerwonych. Mocno rozwinięty, klapowany dysk miodnikowy. Pręcików jest 5 lub 15, w drugim wypadku 5 dłuższych i 10 krótszych, ale wszystkie są płodne. Zalążnia górna powstaje z 5 owocolistków, jest 5-komorowa, z licznymi zalążkami w komorach, zwieńczona jest pojedynczą szyjką słupka i główkowatym znamieniem[5].
Owoce
W odróżnieniu od innych przedstawicieli rodziny – torebki, tylko u H. tridentata rozłupnia z rozłupkami, pozbawionymi jednak ości[5]. Zarodek w nasionach ma spiralnie zwinięte liścienie[6].

Systematyka

edytuj
Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj z rodziny bodziszkowatych z rzędu bodziszkowców. W obrębie rodziny stanowi klad bazalny, który oddzielił się od reszty rodziny od ok. 51 do 62 milionów lat temu[2]. Ze względu na swą odrębność w niektórych systemach bywał wyłączany do osobnej rodziny Hypseocharitaceae Sweet[2], tak ujęty został m.in. w systemie Takhtajana w 1997[7] i 2009 roku[6]. W pierwszych wersjach systemu APG rodzina była wyodrębniana opcjonalnie[8], od systemu APG III z 2009 rodzaj włączany jest do bodziszkowatych[9]. W systemie Cronquista (1981) rodzaj zaliczany był do rodziny szczawikowatych Oxalidaceae[10].

Wykaz gatunków[3]

Przypisy

edytuj
  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2026-07-12] (ang.).
  2. 1 2 3 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-07-12] (ang.).
  3. 1 2 3 Hypseocharis J.Rémy, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-07-12].
  4. Monsonia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2026-07-12]. (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 F. Albers, J.J.A. Van der Walt, Geraniaceae, [w:] K. Kubitzki (red.), Flowering Plants. Eudicots: Berberidopsidales, Buxales, Crossosomatales, Fabales p.p., Geraniales, Gunnerales, Myrtales p.p., Proteales, Saxifragales, Vitales, Zygophyllales, Clusiaceae Alliance, Passifloraceae Alliance, Dilleniaceae, Huaceae, Picramniaceae, Sabiaceae, t. IX, Berlin, Heidelberg, New York: Springer, 2007, s. 162-163, ISBN 978-3-540-32214-6.
  6. 1 2 3 4 5 6 Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, 2009, s. 385. ISBN 978-1-4020-9608-2.
  7. Armen Takhtajan, Diversity and Classification of Flowering Plants, New York: Columbia University Press, 1997, s. 325.
  8. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 141, s. 399–436, 2003. DOI: 10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x.
  9. Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121.
  10. Arthur Cronquist, An integrated system of classification of flowering plants, New York: Columbia University Press, 1981, s. 831, ISBN 0-231-03880-1.