Franciszek Guściora

polski historyk, pedagog

Franciszek Guściora (ur. 17 sierpnia 1900 w Haverhill, zm. 22 sierpnia 1984 w Warszawie) – polski historyk, nauczyciel, pedagog.

Franciszek Guściora
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

17 sierpnia 1900
Haverhill

Data i miejsce śmierci

22 sierpnia 1984
Warszawa

Miejsce spoczynku

Cmentarz w Marysinie Wawerskim

Zawód, zajęcie

historyk, nauczyciel

Alma Mater

Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Srebrny Wawrzyn Akademicki Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal Brązowy za Długoletnią Służbę
Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (złota) Złota Odznaka ZNP
Grób Franciszka Guściory

Życiorys

edytuj

Wykształcenie i praca zawodowa

edytuj

Naukę pobierał w latach 1914–1921 w gimnazjum w Państwowym Gimnazjum w Nisku oraz w Przemyślu. Następnie od 1921 do 1925 studiował historię i nauki społeczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Początkowo nauczał w gimnazjum w Nisku, przez rok w Gimnazjum Państwowym im. Mikołaja Kopernika w Krakowie, zaś od 1930 Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Romualda Traugutta w Brześciu nad Bugiem[1].

Okres II wojny światowej

edytuj

Po powrocie wiosną 1940 w rodzinne strony (Kurzyna Średnia)[2] pracował w szkole podstawowej w Golcach. Zaangażował się także w tajne nauczanie w pobliskiej okolicy (Jarocin, Kurzyna Średnia, Ulanów).

Lata powojenne

edytuj

Od 1945 pełnił funkcję dyrektora gimnazjum i liceum w Nisku. Działał w Związku Nauczycielstwa Polskiego. Był także przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej w Nisku oraz zasiadał w tutejszej Powiatowej Radzie Narodowej.

Po wyjeździe do Warszawy od 1949 do 1953 pracował w Zasadniczej Szkole Zawodowej im. Karola Wójcika, następnie do 1969 w Szkole Zawodowej Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy, gdzie był również wicedyrektorem.

Pochowany na cmentarzu w Marysinie Wawerskim (sektor 12 A, rząd 7, nr 9) [3].

Ordery i odznaczenia

edytuj

Publikacje naukowe

edytuj
  • Trzy Kurzyny, wsie powiatu niskiego, Warszawa-Puławy 1929.
  • Powstanie styczniowe na Polesiu, [w:] Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Brzeskiego, 1937, Brześć n/Bugiem 1937.

Przypisy

edytuj
  1. M. Kowalik, Franciszek Guściora, [w:] Tajne nauczanie w latach drugiej wojny światowej na terenie Ulanowa, Wólki Tanewskiej i Kurzyny. Wspomnienia, pr. zbior. pod red. T. Machajskiego, Nisko-Stalowa Wola 2015, s. 86.
  2. J. Guściora-Borkowska, Wspomnienia z tajnego nauczania w czasie okupacji w miejscowości Kurzyna, [w:] Tajne nauczanie w latach drugiej wojny światowej na terenie Ulanowa, Wólki Tanewskiej i Kurzyny. Wspomnienia, pr. zbior. pod red. T. Machajskiego, Nisko-Stalowa Wola 2015, s. 66.
  3. Cmentarze Bródzieńskie [online], marysin.grobonet.com [dostęp 2025-06-08].
  4. Zarządzenie o nadaniu Srebrnego Krzyża Zasługi (M.P. z 1933 r. Nr 259, poz. 279) „za zasługi na polu pracy pedagogicznej i społecznej”.
  5. Zarządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 7 listopada 1936 r. o nadaniu odznaczenia „Wawrzyn Akademicki” (M.P. z 1936 r. Nr 261, poz. 461) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.

Bibliografia

edytuj
  • M. Kowalik, Franciszek Guściora, [w:] Tajne nauczanie w latach drugiej wojny światowej na terenie Ulanowa, Wólki Tanewskiej i Kurzyny. Wspomnienia, pr. zbior. pod red. T. Machajskiego, Nisko-Stalowa Wola 2015, s. 86–87.