Crusoe
Crusoe – rodzina energooszczędnych procesorów zgodnych z x86, które miały swoją premierę w 2000 roku. Zaprojektowana przez korporację Transmeta z myślą o urządzeniach przenośnych (laptop, tablet) i urządzeniach wbudowanych (cienkie klienty), odtwarzacze DVD, centra multimedialne[1][2]
Nazwa została zaczerpnięta z książki Robinson Crusoe[3].
Dzięki zintegrowaniu mostka północnego i kontrolera pamięci RAM w procesorze, zredukowano ilość potrzebnego miejsca na płycie głównej w urządzeniach mobilnych.
Energooszczędność została osiągnięta dzięki specyficznej architekturze oraz płynnym zmianom parametrów procesora, w zależności od obciążenia systemu. Specjalnie w tym celu napisane oprogramowanie, tłumaczy w czasie rzeczywistym instrukcje x86-32 na instrukcje VLIW (Very Long Instruction Word).
Energooszczędność
edytujOprogramowanie Code Morphing Software jest ładowane z pamięci ROM zamontowanej w procesorze, do pamięci RAM w czasie uruchamiania komputera. Procesor rezerwuje 16 MB pamięci RAM dla oprogramowania Code Morphing Software, które tłumaczy 32-bitowe instrukcje x86 na 128-bitowe (4 x 32bit) instrukcje VLIW (Very Long Instruction Word). Dzięki temu w jednym cyklu zegara procesor jest w stanie wykonać 4 instrukcje[4].
W stanie wstrzymania, procesor zużywa znacznie mniej prądu niż konkurencyjne procesory.
Skalowalność
edytujNiektóre modele procesorów posiadają możliwość zmiany zegara poprzez zmianę częstotliwości magistrali systemowej oraz napięcia procesora w czasie rzeczywistym, obniżając tym samym zapotrzebowanie na energię. Oprogramowanie Longrun (działające po stronie systemu operacyjnego) może zmieniać szybkość procesora w zależności od potrzeb w czasie rzeczywistym[5]. Dzięki odpowiednim algorytmom, szybkość procesora może zmaleć, gdy komputer przejdzie na zasilanie bateryjne. Dzięki czujnikowi temperatury, można również zmieniać szybkość procesora w zależności od temperatury układu.
Wersja SE
edytujProcesory dla urządzeń wbudowanych zostały oznaczone skrótem SE (Special Embedded). Procesory te zostaly opracowane, aby działały non-stop, przez 10 lat, z pełną szybkością, w temperaturze od 0-100 °C[6].
Modele procesorów Crusoe
edytuj- TM3200 - 333/366/400 MHz
- TM5400 - 500~700 MHz
- TM5500
- TM5600 - 500~700 MHz
- TM5700 - 667~800 MHz
- TM5800
- TM5900 - 800~1000 MHz
| model | architektura | zegar | TDP | litografia | cache danych L1 | cache instrukcji L1 | cache L2 | SIMD | dodatkowe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TM-5600 | i586 | 533 MHz | ~5,6 watt | 180 nm | 64 KB | 64 KB | 512 KB | MMX | Longrun |
| TM-5700 | i586 | 800 MHz | 6,6 watt | 130 nm | 64 KB | 64 KB | 256 KB | MMX | Longrun |
| TM-5800 | i586 | 1 GHz | 9,5 watt | 130 nm | 64 KB | 64 KB | 512 KB | MMX | Longrun |
Przypisy
edytuj- ↑ https://www.computerworld.pl/news/Transmeta-zaprezentowala-procesor-Crusoe,13.html
- ↑ https://www.computerworld.pl/news/Nowe-procesory-Crusoe,62485.html
- ↑ https://edition.cnn.com/2000/TECH/computing/01/19/crusoe2.idg/index.html
- ↑ https://arstechnica.com/features/2000/01/crusoe/
- ↑ https://www.computerworld.pl/news/Uaktualnienie-Transmeta-zaprezentowala-procesory-Crusoe,16.html
- ↑ Transmeta™ Crusoe™ TM5800 Processor. [dostęp 2025-07-18].
- ↑ https://en.namu.wiki/w/Transmeta
Linki zewnętrzne
edytuj- Transmeta Corporation: Crusoe Processor. transmeta.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-03)].
- Linux on laptops and notebooks with Transmeta CPUs. tuxmobil.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-01-27)].