Austrolestes

	Austrolestes
	Tillyard, 1913
	; Samiec Austrolestes cingulatus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Podrząd	ważki równoskrzydłe
Nadrodzina	Lestoidea
Rodzina	pałątkowate
Rodzaj	Austrolestes
	Typ nomenklatoryczny
	Lestes cingulatus (Burmeister, 1839)
Gatunki
	10 gatunków – zobacz opis w tekście
	10 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Austrolestes – rodzaj ważek z rodziny pałątkowatych (Lestidae)^[1].

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii (wraz z Tasmanią) i Nowej Zelandii (wraz z Wyspami Chatham)^[2]^[3].

Morfologia

Są to duże lub średniej wielkości ważki^[3]. Dorosłe samce są zwykle jasnoniebiesko-czarne, samice są bledsze; u osobników niedojrzałych jaśniejsze obszary są jasnobrązowe lub niebieskawe^[3].

Systematyka

Rodzaj ten utworzył w 1913 roku brytyjsko-australijski entomolog Robert John Tillyard w artykule opublikowanym w „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. Jako gatunek typowy wyznaczył Lestes cingulatus; oprócz niego do rodzaju zaliczył pięć gatunków – dwa nowo opisane oraz trzy, podobnie jak gatunek typowy, wcześniej zaliczane do Lestes^[4]. Jako cechę odróżniającą te ważki od przedstawicieli Lestes wskazał, że w trakcie odpoczynku składają one skrzydła całkowicie do tyłu, podczas gdy Lestes rozkładają je poziomo^[4]. Oba nowo opisane przez Tillyarda gatunki zostały później przeniesione do rodzaju Indolestes (jako Indolestes insularis i Indolestes alleni)^[1]. Obecnie (2025) do rodzaju Austrolestes zaliczanych jest 10 gatunków, ostatnie dwa zostały opisane w 1979 roku^[1]^[5].

Rodzaj ten bywał umieszczany w podrodzinie Sympecmatinae w obrębie rodziny pałątkowatych^[5], ale badania filogenetyczne (Dijkstra et al. 2014) wykazały, że brak jest podstaw do wyróżniania podrodzin w obrębie pałątkowatych^[6].

Etymologia

Austrolestes: łac. auster (rdzeń austro-) „południowy wiatr”, stąd południowy (w odniesieniu do Australii) w połączeniu z nazwą rodzajową Lestes (od gr. ληστής „rabuś, pirat”)^[7].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Austrolestes aleison Watson & Moulds, 1979
Austrolestes analis (Rambur, 1842)
Austrolestes annulosus (Selys, 1862)
Austrolestes aridus (Tillyard, 1908)
Austrolestes cingulatus (Burmeister, 1839)
Austrolestes colensonis (White in White & Gardiner Butler, 1846)
Austrolestes io (Selys, 1862)
Austrolestes leda (Selys, 1862)
Austrolestes minjerriba Watson, 1979
Austrolestes psyche (Hagen in Selys, 1862)

Przypisy

1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-13] (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Austrolestes. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2022-11-15]. (ang.).
1 2 3 GüntherG. Theischinger GüntherG., JohnJ. Hawking JohnJ., The Complete Field Guide to Dragonflies of Australia, Csiro Publishing, 2006, s. 30, ISBN 978-0-643-09073-6 (ang.).
1 2 R.J. Tillyard. On some new and rare Australian Agrionidae (Odonata). „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. 37 cz. 3, s. 421–428, 1913. (ang.).
1 2 J.A.L. Watson & M.S. Moulds. New species of Australian Lestidae (Odonata). „Journal of the Australian Entomological Society”. 18 (2), s. 143–155, 1979. DOI: 10.1111/j.1440-6055.1979.tb00828.x. (ang.).
↑ Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol. Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata). „Systematic Entomology”. 39 (1), s. 68–96, 2014. DOI: 10.1111/syen.12035.
↑ IanI. Endersby IanI., Watson and Theischinger: the etymology of the dragonfly (Insecta: Odonata) names which they published, „Journal and proceedings of the Royal Society of New South Wales”, 145 (1), 2012, s. 34–53 (ang.).

[wol-1] 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-13] (ang.).

[iucn-2] wynik wyszukiwania: Austrolestes. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2022-11-15]. (ang.).

[th-3] 1 2 3 GüntherG. Theischinger GüntherG., JohnJ. Hawking JohnJ., The Complete Field Guide to Dragonflies of Australia, Csiro Publishing, 2006, s. 30, ISBN 978-0-643-09073-6 (ang.).

[oryg-4] 1 2 R.J. Tillyard. On some new and rare Australian Agrionidae (Odonata). „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. 37 cz. 3, s. 421–428, 1913. (ang.).

[watson-5] 1 2 J.A.L. Watson & M.S. Moulds. New species of Australian Lestidae (Odonata). „Journal of the Australian Entomological Society”. 18 (2), s. 143–155, 1979. DOI: 10.1111/j.1440-6055.1979.tb00828.x. (ang.).

[Dijkstra-6] Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol. Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata). „Systematic Entomology”. 39 (1), s. 68–96, 2014. DOI: 10.1111/syen.12035.

[Endersby-7] IanI. Endersby IanI., Watson and Theischinger: the etymology of the dragonfly (Insecta: Odonata) names which they published, „Journal and proceedings of the Royal Society of New South Wales”, 145 (1), 2012, s. 34–53 (ang.).

[1]