Alkaliceluloza – półprodukt chemiczny uzyskiwany przez traktowanie celulozy ok. 18% roztworem wodorotlenku sodu. Zawiera ok. 50% wody i ok. 15% NaOH, przy czym szacuje się, że ok. połowa NaOH jest związana z celulozą[1]. Jej skład chemiczny nie jest ściśle określony i odpowiada w przybliżeniu wzorowi (C6H10O6·NaOH)n. Rozpuszcza się w odczynniku Schweizera[2].

W trakcie działania zasady na celulozę następuje zniszczenie jej struktury krystalicznej, a powstała alkaliceluloza ma charakter żelu. Ułatwia to znacząco penetrację chemikaliów podczas modyfikacji chemicznych celulozy. Przykładowo disiarczek węgla dyfunduje w głąb alkalicelulozy z szybkością ok. 1000 razy większą niż do celulozy nieprzetworzonej[1].

Alkaliceluloza stosowana jest przy produkcji ksantogenianu celulozy, metylocelulozy, karboksymetylocelulozy i innych pochodnych celulozy. Jest półproduktem przemyśle tworzyw sztucznych, papierniczym i włókienniczym[2].

Przypisy

edytuj
  1. a b A.T. Serkov, Fabrication of alkali cellulose, „Fibre Chemistry”, 32 (2), 2000, s. 95–99, DOI10.1007/BF02361085 (ang.).
  2. a b Encyklopedia techniki. Chemia, Władysław Gajewski (red.), Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1965, OCLC 33835352.