Inleidingen tot twintig invloedrijke hedendaagse filosofen.

Een van de minst omstreden ideeën over onze waardering van kunstwerken is dat men een werk zelf moet ervaren om er esthetisch over te kunnen oordelen. Als mijn buurman mij vertelt dat hij een mooi schilderij van Picasso heeft gekocht en mijn vrouw me vraagt waar hij het over had, dan kan ik haar vertellen dat hij een Picasso heeft gekocht en dat hij het een mooi schilderij vindt. Dit soort dingen weet ik immers omdat de buurman het mij verteld (...) heeft en ik zijn getuigenis in deze kwestie voor waar mag aannemen. Wat ik niet tegen mijn vrouw kan zeggen is dat het schilderij ook mooi is. En dat kan ik niet omdat ik het zelf nog niet gezien heb. Tot zover zijn de meesten die zich met esthetica bezighouden het eens, maar erg eenvoudig is dit niet. En sommige lezers denken misschien nu al dat zelfs als ik het doek zelf gezien heb en heb vastgesteld dat ik het mooi vind, dat dit nog niet betekent dat het ook mooi is. Dit is in een notendop de thematiek van dit boek. Het idee dat iedereen zelf moet oordelen over de schoonheid, of algemener, de esthetische kwaliteit, noemen we het principe van bekendheid. Dit principe wordt in hoegenaamd iedere moderne esthetische theorie gehuldigd. Maar ik zei al: eenvoudig is dit niet. Aan deze situatie zijn verschillende aspecten verbonden. Als de esthetische waarde van een object, daar, bij dat object gevonden moet worden en dit alleen kan door het zelf waar te nemen, wat is die schoonheid dan voor iets? Als schoonheid, of welke andere esthetische waarde bij het object zelf thuis hoort is het dan een objectieve eigenschap van het ding, en zo ja, kan het dan niet gewoon wetenschappelijk vastgesteld worden—met objectieve instrumenten en maatstaven? Als dat mogelijk is moeten we ons afvragen of het principe van bekendheid het wel verdient om zo hoog gehouden te worden. Maar toch geloven we erin—hoe zit dat? Vanuit verschillende invalshoeken hebben filosofen nagedacht over deze kwestie van de verhouding van de waarneming tot het esthetische oordeel over de schoonheid van het object. Om te verduidelijken hoe de hier behandelde filosofen over deze kwesties denken, zullen we eerst bezien hoe zij over waarneming denken en over de manier waarop het esthetische oordeel in de waarneming geworteld is. (shrink)

Are philosophers neglecting human prehistory? A reaction In a recent issue of the ANTW, Corijn van Mazijk regrets philosophers’ complete (sic) lack of interest in human prehistory. He proposes a new (sub-) discipline: philosophy of prehistory. However, much research along these lines has already been conducted, not least from the phenomenological perspective Van Mazijk recommends, both by philosophers and archaeologists. This research can stimulate a philosophy of early hominin lifeworlds, intentionality and agency, which thus does not have to start from (...) scratch. (shrink)

Waarom komen vrouwelijke denkers in curricula, filosofische cursussen en overzichtswerken zo weinig aan bod? Door de eeuwen heen hebben talloze vrouwen zich weliswaar verdiept in een veelheid aan filosofische thema's, maar vaak zijn deze denkers onzichtbaar gebleven. Van de twaalfde-eeuwse filosofe Hildegard van Bingen zullen de meesten wel hebben gehoord, maar wat van haar tijdgenote Mechtild van Magdeburg? Uit recentere tijden is Hannah Arendt inmiddels wereldberoemd, maar de namen Gloria Anzaldúa en Werewere Liking zullen misschien alleen de specialisten bekend in (...) de oren klinken. Uitgesloten van officiële onderwijsinstellingen namen vele vrouwelijke denkers hun toevlucht tot andere vormen van filosofie bedrijven, zoals briefwisselingen. En dat levert een onschatbare rijkdom aan filosofische bronnen op, zoals dit boek laat zien. Werk van 69 vrouwelijke denkers uit 25 eeuwen wordt bij elkaar gebracht. (shrink)

In 'Een handvol filosofen' staan de filosofen centraal die sinds de oprichting van de Vrije Universiteit in 1880 aan deze instelling verbonden zijn geweest. Het gaat hierbij niet alleen om de inhoud van hun werk, maar ook om de personen zelf. Er waren filosofiedocenten die zich met de universiteit identificeerden en zich volledig konden ontplooien. Er waren er echter ook voor wie dit niet gold, die geïsoleerd of in gewetensnood raakten. Veel filosofiestudenten waren actief betrokken bij wat er (...) in hun faculteit gebeurde. Zij namen initiatieven, protesteerden soms tegen de gang van zaken en kozen partij in conflictsituaties. Sinds het eind van de jaren zestig van de twintigste eeuw verloor de Vrije Universiteit geleidelijk haar christelijk karakter. Tegenwoordig werken alle stafleden vanuit hun eigen motivatie mee aan een hoofdzakelijk seculier geworden universiteit, die ruimte biedt voor religieuze en levensbeschouwelijke diversiteit. (shrink)

Profielen van twaalf structuralistische en post-structuralistische Franse filosofen.

Inleidend overzicht van het wetenschapsfilosofische denken van vijftien hedendaagse filosofen.

Amsterdam University Press is a leading publisher of academic books, journals and textbooks in the Humanities and Social Sciences. Our aim is to make current research available to scholars, students, innovators, and the general public. AUP stands for scholarly excellence, global presence, and engagement with the international academic community.

Zijn filosofen gek? Zo ja, waarom? En ligt dat dan aan de filosoof, aan de filosofie of aan de diagnostiek? Dat zijn de vragen die in 'Diagnose van de moderne filosoof' centraal staan. Nicole des Bouvrie neemt aan de hand van het diagnostische handboek van psychiaters en psychologen (de DSM-V) de situatie van de hedendaagse denker onder de loep. Autisme, psychoses, anorexia en andere aandoeningen passeren de revue, om aan de hand van een grondige anamnese van hedendaagse denkbeelden uit (...) de westerse filosofie een diagnose te stellen. ''Des Bouvrie laat als geen ander zien hoe filosofie en waanzin zich in elkaar kunnen verstrikken, maar ook hoe ze bij elkaar een zone van vrijheid vinden.'' Filosoof Wouter Kusters, winnaar Socratesbeker 2015. (shrink)

An overview of 20 years of environmental philosophy in the Netherlands.

In philosophical circles, but not only there, Chomsky's views on natural language regularly fall a prey to misrepresentation. Very often the confusion involves the creative aspect of language use, an aspect of linguistic performance, which tends to be confounded with the notion recursivity, a property of the grammatical competence system. The present article clears away the most deep-seated confusions and proves that criticism of generative grammar based upon them cannot be upheld. In particular, it shows that the existence of metaphors, (...) and deviations from rules more generally, reinforces rather than refutes Chomsky's theory so long as the crucial distinction between knowledge of language (competence) and language use (performance) is taken heed of. It is argued that theories which deny this distinction and view human language as a set of dispositions or as an ability are misguided. The final section illustrates some properties of Universal Grammar (UG) by means of data from the domain of negative polarity and subject-object asymmetries. Though these phenomena are far from being fully understood, the present level of our insight warrants the conclusion that they lend considerable support to the Chomskyan conception of UG as a highly complex and richly articulated linguistic genotype. (shrink)

Men kan op diverse wijzen filosofische concepten op literaire werken toepassen, zij het dat niet alle wegen even vruchtbaar of adequaat afgelegd werden. In dit essay zal daarvan een overzicht gegeven worden en een voorstel voor een verantwoorde wijsgerige benadering van literatuur gedaan worden. Ten slotte zal deze werkwijze aan de hand van een voorbeeld geconcretiseerd worden.

Introductie tot de esthetica in de westerse filosofie aan de hand van reflecties op 25 moderne kunstwerken.

Amsterdam University Press is a leading publisher of academic books, journals and textbooks in the Humanities and Social Sciences. Our aim is to make current research available to scholars, students, innovators, and the general public. AUP stands for scholarly excellence, global presence, and engagement with the international academic community.

Interviews met tien vooraanstaande Vlaamse denkers over de invloed van wijsbegeerte op hun persoonlijke leven.

De filosofen willen de wereld niet alleen verschillend interpreteren, maar ook veranderen! Wat blijft er van dat project in het hedendaagse 'denken in Parijs': nu Sartre en Althusser verdwenen, de politiek en de cultuur sterk ge.