Results for 'Anlam'

190 found
Order:
  1.  51
    Mantıkçı Pozitivist Anlayışta Metafiziğin Elenmesine Bir Köken Olarak Yeni Mantıkta Anlam Sorunu.Neslihan Doğan - 2022 - Felsefe Arkivi 57:63-84.
    Dil, dünya ile düşünce ilişkisini dil aracılığıyla kurma ve dil bağlamında bilgiye açıklık kazandırma amacını güden mantıkçı pozitivizm, 20. yüzyılın önemli düşünsel eğilimlerinden biridir. Bu anlayışa göre başta felsefe olmak üzere disiplinlerdeki çeşitli konu ve problemler, yeni mantığın metotları eşliğinde geliştirilen dilsel çözümleme bağlamında tahlil edilmelidir. Bu çerçevede, bilgi değeri taşıyan anlamlı tümceler ile bilgi değeri taşımayan anlamsız tümceler arasına çizilebilecek sınırın işareti olan “anlam kriteri”, mantıkçı pozitivist düşünürlerin temel meselesi haline gelmiştir. Buna dayanarak bilgi değeri taşımamaları ve anlamsız (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  2.  19
    Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması.Muhammet Enes Vural - 2025 - Ilahiyat Tetkikleri Dergisi 65:77-93.
    Hayatın anlamı konusu psikolojide bireysel tecrübe zemininde ele alınmaya başlandıktan sonra psikolojinin temel araştırma konularından biri haline gelmiştir. Bu çabanın önemli bir kısmı, özellikle 1900’lerin ikinci yarısından itibaren onu ölçmeye ve boyutlandırmaya yönelik araştırmalar çerçevesinde gelişmiştir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, anlamın üç temel bileşene sahip olduğunu ileri sürmüştür: kavrayış, amaç ve önem. Bu araştırmada, bu teorik arka plana dayanan ve ilgili literatürde yeni addedilebilecek Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği’nin (ÇBVAÖ) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada bu amaç (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  3.  70
    Kur’'n’da ra-ka-be (رقب) Kökü Ve Rakîb (رقيب) Kelimesinin Anlam Sahası.Lokman Bedi̇r & Kerim Özmen - 2020 - Tasavvur - Tekirdag Theology Journal 6 (1):333-374.
    Kur’an’ın kendine has birbiriyle irtibatlı kelimeler dünyası bulunmakta-dır. Doğru bir Allah tasavvuru, Allah-âlem, Allah-kul, âlem-kul ilişkisinin nasıl olması gerektiği bu kelime dünyası tarafından anlatılmaktadır. Bu nok-tada Kur’an’da herhangi bir konu anlatılırken aralarında sıkı irtibat olan kelime grupları kullanılmıştır. Örneğin Allah Kur’ân’da kendisini, Rakîb, Alîm, Basîr, Habîr, Latîf vb. lafızlarla insanın idrakine yansıtmakta ve böylece doğru bir Allah Tasavvuru oluşmasını amaçlamaktadır. Bu çalışmada, öncelikle ra-ka-be /رقب kökünün etimolojisi üzerinde durulacaktır. Zira bir kelimenin dildeki asli anlamı ve türevleriyle beraber sonradan kazandığı anlamların (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  4. Kurgular arası karşılaştırmalar ve anlam.Besim Karakadılar - 2010 - In Selma Aydın Bayram, Sibel Kibar & Ayhan Sol, Anlam Kavramı Üzerine Yeni Denemeler. İstanbul, Türkiye:
    Verili bir durumu anlamayı, onu bir bütün olarak kurgulamak olarak düşünelim. Kurgu basit bir gösterge de olabilir, karmaşık bir yapı da olabilir; belli belirsiz bir iz veya izler toplamı da olabilir. Kurgunun işlevini yerine getirmesini sağlayan gerek ve yeter koşul verili olan durum ile kendi yapısı arasında bir karşılaştırma olanağını sağlamasıdır. Nitekim, en bilindik anlamda bir durumu kurgulamak onu bir başka durumla karşılaştırmaktır. Bu yüzden de karşılaştırma yapmayı anlama yetimiz için ön dayanak olan bir alt-yeti olarak tanımlayabiliriz. Bu alt-yetinin edimsel (...)
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  5.  37
    Postmodern Dönemde Ontolojik Anlam Aracı Olarak Dinî Kimlik.Erol Erkan - 2013 - Journal of Turkish Studies 8 (Volume 8 Issue 8):1825-1825.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark   2 citations  
  6.  46
    Söz Dizimi Anlam İlişkisi Üzerine Yeni Bir Metot Denemesi.Özlem Demi̇rel Dönmez - 2014 - Journal of Turkish Studies 9 (Volume 9 Issue 9):449-449.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  7.  8
    Yalnızlığın Anlam Yitimi: Halk İçinde Hak ile Beraber Olmaktan Kalabalıklar İçinde Yabancılaşmaya.Mahmut Meçin - 2026 - Ilahiyat Tetkikleri Dergisi 66:93-105.
    Günümüzde yalnızlık, anlamlı ve bilinçli bir deneyimden, amaçsız ve istem dişi yakalanan bir hâle dönüşmüştür. Yalnızlık deneyimindeki anlam yitimine dikkat çeken bu makale modern dönemde giderek bireyselleşen kişinin yaşadığı yalnızlık ile tasavvuf geleneğinde insanın kemale erme sürecinde önemli bir pratik olarak görülen amaçlı ve anlamlı yalnızlık arasındaki derin ayrımı bahse konu etmektedir. Yaşadığımız dönemde hızlı dijitalleşme, aşırı bireyselleşme, ailevî, dinî ve sosyal bağlardaki çözülmeyle beraber "kalabalıklar içinde yalnız" kalan insan sürekli sanal etkileşimlerde bulunmakla beraber duygusal ve ruhsal olarak izole (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  8. New Realism Debates in Contemporary Philosophy: Markus Gabriel's Ontology of Fields of Sense (Çağdaş Felsefede Yeni Realizm Tartışmaları: Markus Gabriel'in Anlam Alanları Ontolojisi).Ibrahim Bahçi - 2018 - Istanbul Medeniyet University, Master's Thesis.
    Master's Thesis: New Realism Debates in Contemporary Philosophy: Markus Gabriel's Ontology of Fields of Sense (Çağdaş Felsefede Yeni Realizm Tartışmaları: Markus Gabriel'in Anlam Alanları Ontolojisi).
    No categories
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  9.  37
    Arap Dilinde İz'fetin Dönüşebildiği Farklı İfade Biçimleri ve Anlam Boyutu.Yakup Kızılkaya & Yaşar Fatih Akbaş - 2024 - Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 26 (50):677-704.
    Arapçada izâfet bütünleşik bir yapı arz eden ve ögeleri arasındaki kuvvetli bağ sebebiyle iki isimli bu yapının müfred isim mesabesinde kabul edildiği bir dizilimdir. Bu yapıyı oluşturan kelimelerin diziliminde herhangi bir yer değişimi olmamakla birlikte şiir zarureti gibi oldukça istisna sayılabilecek durumlar dışında bu iki ismin arasına başka bir sözün girmesi de karşılaşılan bir durum değildir. Sözü bu derece kuvvetli bir yapıyla ifade etmenin birtakım anlamsal gerekçeleri bulunmaktadır. Ancak yine anlamın etkili olduğu başka gerekçeler, izâfetle ifadesi mümkün olan bir sözün (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  10.  62
    Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam.Çağla Özcan - 2019 - Felsefe Arkivi 51:187-201.
    Since the time that people began to theorize about music, it has been approached from opposite poles –either as an emotion or as a mathematical form. The same binary approach has also continued to influence the ideas that claim music as a language. In this context, music has been viewed as either a language of emotion or as a formal language. Music as the language of emotions offers a subjective analysis in terms of focusing on the emotions it arouses, rather (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  11.  51
    Türkçede Para Birimleriyle İlgili Deyimler Ve Bunların Anlam Bilimsel Karşılaştırılması.Erdal ŞAHİN - 2014 - Journal of Turkish Studies 9 (Volume 9 Issue 9):953-953.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  12.  2
    Zayıf Hadis Olgusu Çerçevesinde Az Zayıf (Da‘f Yesîr) Tabirinin Anlam Değeri ve Kapsamı.Cemal Ağırman - 2026 - Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 30 (1):165-184.
    Beşerî imkanlar nispetinde objektif kriterlerle nakledilen bir haberin muhatapta uyandırdığı güvenilirlik derecesi olgusal olarak farklıdır. Bu kapsamda sahih, hasen ve zayıf kategorilerine ayrılan hadislerin her bir grubu kendi arasında da farklı derecelere sahiptir. Zayıflığa sebep olan durumların farklılığına bağlı olarak zayıf hadisin mertebeleri de azlık ve çokluğa göre az, orta ve şiddetli olmak üzere üçe taksimi mümkündür. Bir hadisin zayıf kabul edilmesi ya senedinin inkıtaına veya râvîsinin ta‘n sebebine veya metnin durumuna göredir. Zayıflık derecesi ise sebep ve durumun farklılığına göre (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  13.  40
    Kazak Türkçesinde Dokunma Duyu Fiilleri ve Anlam Zenginliği.Ekrem Ayan - 2015 - Journal of Turkish Studies 10 (Volume 10 Issue 4):95-95.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  14.  18
    Existence and Reality: New Realism and Ontology of Fields of Sense in Contemporary Philosophy (Varlık ve Gerçeklik: Çağdaş Felsefede Yeni Realizm ve Anlam Alanları Ontolojisi).Ibrahim Bahçi - 2021 - Istanbul: Ketebe.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  15.  44
    K'mûs-ı Türkî'den Türkçe Sözlük'e Anlam Değişmeleri - Eylemler.Fatih DOĞRU - 2013 - Journal of Turkish Studies 8 (Volume 8 Issue 9):1183-1183.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  16.  73
    Kur’an’da ‘İmrae’ ve ‘Zevc’ Kelimelerinin Anlam Alanı.Zülfikar Durmuş - 2017 - Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 21 (3):1797-1824.
    : The concept of synonymity, which is defined as the expression of the same meaning by different words, is discussed by modern linguists and also by Muslim scholars in relation to the Qur’ān. Among these Muslim scholars there are those who accept the existence of synonymousness in language as well as those who do not accept it. In this study, it was argued that the use of the words alleged to be synonyms in the Qur’ān is not correct in terms (...)
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  17.  73
    Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesindeki Deyimlerin Anlam Ağından Hareketle Üzülmek- Mutsuzluk İlişkisi.Yasin Şerifoğlu - 2016 - Dini Araştırmalar 19 (50):209-221.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  18.  26
    Türkiye felsefe yazıları: yaşamın anlam olanakları üzerine: özne, bilgi, kültür.Hatice Nur Erkızan - 2013 - Bursa: Sentez Yayıncılık.
  19.  42
    Kur’an’da Yer Alan ‘Şeytan’ın Adımlarını İzlemeyin’ İfadesinin Anlam ve Yorumu Üzerine.Muhammed Ersöz - 2017 - Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 21 (1):639-639.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  20.  32
    Uluslararası Diplomaside Çeviri ve Müdahale Anaforunda Anlam.Oktay Eser - 2014 - Journal of Turkish Studies 9 (Volume 9 Issue 6):379-379.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  21.  50
    Kültür Kavramının Kapsamı, Anlam ve Tanımları.Bengül Çeti̇ntaş - 2016 - Journal of Turkish Studies 11 (Volume 11 Issue 18):227-227.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  22.  30
    Kayıp halka: İslam-Türk felsefe-bilim tarihinin anlam küresi: felsefe-bilim yazıları.İhsan Fazlıoğlu - 2014 - İstanbul: Papersense Yayınları.
  23.  55
    "Garîb" Redifli Gazellerin Şekil Ve Anlam İlişkileri Üzerine Bir İnceleme.Hikmet Feridun Güven - 2014 - Journal of Turkish Studies 9 (Volume 9 Issue 9):571-571.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  24.  2
    Klasik Kel'm Metinlerinde Dijital Kodlama ve Anlam Çözümlemesi: MAXQDA ile Teʾvîl'tü’l-Kurʾ'n (6. Cilt) Üzerine Bir İnceleme.Hümeyra Haciibrahimoğlu - 2026 - Kader 24 (1):173-197.
    Hacimli klasik kelâm metinleri, kapsamları ve kavramsal yoğunlukları nedeniyle analizi güç bir literatür sunmaktadır. Kelâm kavramlarının metin içerisindeki bağlamlarıyla birlikte yorumlanması, ulaşılan sonuçları doğrudan etkilemektedir. Varlık, âlem ve bilgi bahislerine dair teorik meselelerin diğer kelâm konularıyla ilişkilendirilerek ele alınması ise kavramların farklı bağlamlarda ve ilişkiler ağı içinde kullanılmasına yol açmaktadır. Buna karşın hacimli kelâm eserlerinin manuel yöntemlerle analizi, bu bağlamların sistematik biçimde izlenmesi ve kavramlar arası ilişkilerin ortaya konması hususunda sınırlı kalmaktadır. Dolayısıyla metin içi bağlantıları görünür kılacak sistemli analiz araçlarına (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  25.  34
    Türkçede "Yapmak" İle Almancada "Machen" Fiilleriyle Oluşturulmuş Deyimlerin Anlam Eşdeğerliliği Ve.Faik ÖMÜR - 2014 - Journal of Turkish Studies 9 (Volume 9 Issue 3):1023-1023.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  26.  28
    Türkçede Ortak Köklü Kelimelerde Anlam Farklılaşması: Tavan Ve Taban Örneği.Ali Tan - 2015 - Journal of Turkish Studies 10 (Volume 10 Issue 4):865-865.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  27.  25
    Anlambilim: sözcüğün anlam açılımı.Nizamettin Uğur - 2003 - İstanbul: Doruk.
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  28.  80
    Ahit Geleneğindeki Mesih Kavramının Anlam Serüvenine Genel Bir Bakış.Mustafa Selim Yılmaz - 2018 - ULUM Journal of Religious Inquiries 1 (1):85-101.
    Temel olarak Yahudilik ve Hıristiyanlıkta teşekkül ettirilen Mesih kavramı bu makalenin ana temasıdır. Daha ziyade insani kaygılarla çerçevesi çizilen bu kavrama birçok kültürde rastlanmakla birlikte bunun, yalnızca ahit geleneği diyebileceğimiz Yahudilikten başlayıp Müslümanlığa doğru kronolojik bir perspektifte ele alınması temel amaçtır. Bu süreçte, özellikle Yahudi ve Hıristiyan toplulukların karşılaştığı ciddi sorunlar neticesinde Mesih anlayışının ne tür bir evrimleşme geçirdiği, vahiy geleneğinin son halkası olan Kur’an-ı Kerim’in ise söz konusu serüvene ilişkin yaklaşımı ve nasıl bir tasavvuru salık verdiği anlaşılmaya gayret edilecektir. (...)
    No categories
    Direct download  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  29.  16
    Gençlerde Umutsuzluk ile Yaşamın Anlamı Arasındaki İlişkide Dindarlığın Rolü.Rumeysa Biçer & Fatma Baynal - 2025 - Dini Araştırmalar 69:537-584.
    Günümüzde yaşanan eğitim ve istihdam piyasasındaki rekabet ile sosyokültürel beklentilerin yoğunlaşması veya ekonomik dalgalanmalar gibi hızlı toplumsal dönüşümler ve dönemsel belirsizlikler bireyleri psikolojik açıdan olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Evlilik ve meslek edinme gibi eşiklerin bulunduğu gençlik çağında ise bu gibi olgular daha fazla etki etmekte ve geleceğe yönelik umutsuzluğu artırmaktadır. Bu evrede bireyin hayatı anlamlandırma gereksinimi belirginleşmekte, aidiyet, yön bulma ve umut gibi psikolojik ihtiyaçlar daha görünür hale gelmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de 15–24 yaş aralığındaki gençlerde dindarlığın umutsuzluk ve yaşamın anlamı ile (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  30.  28
    (1 other version)Düşünen Makineler: Yapay Zek'nın Doğası Üzerine Felsefi Düşünceler / Thinking Machines: Philosophical Reflections on the Nature of Artificial Intelligence.Atilla Volkan Çam & Hülya Yaldir - 2025 - Tabula Rasa: Felsefe Ve Teoloji 44:59-84.
    Bu makale, “Makineler düşünebilir mi?” sorusunu yalnızca teknik bir yeterlilik meselesi olarak değil, düşüncenin mahiyetine, zihnin yapısına ve bilincin imkânına dair temel bir felsefi soruşturma olarak ele alır. Yapay zekâ, insan benzeri düşünme ve davranma kalıplarıyla ilişkilendirilerek dört temel paradigma çerçevesinde - insan gibi düşünen, insan gibi davranan, rasyonel düşünen ve rasyonel davranan sistemler - incelenir. Bu çerçeve, zihinsel etkinliğin salt hesaplamalı süreçler ve dışsal işlevlerle açıklanıp açıklanamayacağı ya da anlam, niyet ve bilinç gibi içkin fenomenleri zorunlu olarak içerip (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  31.  39
    Heidegger Bağlamında An-la-m-a-k Sözcüğünün Kökeni ve Fundamental Anlamı.İbrahim Günaydın - 2019 - Felsefe Arkivi:null null.
    Bu çalışma, Heidegger Bağlamında Türkçede _an-la-m-a-k _sözcüğünün kökenini araştırarak fundamental anlamını ortaya koymayı ve bu doğrultuda anlama’nın nasıl işlediğini ve hangi temel işlevleri üstlendiğini bulup inceleyerek anlam’ın ontolojisini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu amaç, aynı zamanda bir sözcük aracılığıyla dilin dünyanın anlatılabilirliğine dair kapasitesinin bir betimi olmakla beraber dilin dünyayı nasıl kavradığının anlaşılmasını da imlemektedir. Çalışmada, klasik ve çağdaş sözlüklerden metin tarama yöntemiyle elde edilen veriler kullanılarak _an-la-m-a-k_ sözcüğünün ses yapısı ve dil bilgisi özellikleri ortaya çıkarılmıştır. _An-la-m-a-k_ sözcüğünün kökü an’a (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  32.  63
    Seyyid Abdülm'cid el-Gavrî. ez-Zav'bitu’l-es'siyye li-fehmi’l-hadîsi’n-nebevî.Fatih Muhammet Yüksel - 2024 - Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 26 (49):353-360.
    Şerh literatürü özellikle hadis söz konusu olduğu zaman kapsamlı ve meşhur örnekleriyle tarihten günümüze kendine özgü bir alan açmıştır. Bugün de bu edebiyatın bir yansıması olarak çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu çerçevede anlam-yorum vurgusunun ön plana çıktığı ve ilkelerin ele alındığı müstakil eserler de telif edilmektedir. Hem Türkçe hem de farklı dillerde yapılan bu çalışmaların araştırmacılara farklı açılımlar sağladığı ifade edilmelidir. Bunlardan biri Seyyid Abdülmâcid el-Gavrî’nin konuya giriş niteliği taşıyan ez-Zavâbitu’l-esâsiyye li-fehmi’l-hadîsi’n-nebevî adlı kitabıdır. Kitapta dokuz temel ilke örnekler eşliğinde ele (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  33.  65
    Derrida and Wittgenstein: Language, Meaning and Context.Peyami Safa Gülay - 2022 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 12 (12:4):1007-1022.
    Jacques Derrida ve Ludwig Wittgenstein düşüncelerini ilişkilendirmek, oldukça ilgi çekicidir. Bunun sebeplerinden biri her iki düşünürün dil konusuna çokça vakit ayırmalarıysa, bir diğeri de birbirlerine yaklaştıkları noktalardır. Her iki düşünür dili nihai bir kaynakla ilişkilendiren özcü mantığa uzaktır. Aynı şekilde her iki düşünüre göre anlam da kaynağını sabit bir mevcudiyette bulmaz. Hem dil hem de anlam, oyun kavramıyla tarif etmenin mümkün olduğu bağlamsal bir ağda belirlenirler. Bu ağ, daima değişimlerin mümkün olduğu dinamik bir ağdır. Bununla beraber, yine her (...)
    No categories
    Direct download (4 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  34. Wittgenstein'da Etik ve Estetiğin Bakış Açısı Etkisi Üzerine.Alper Yavuz - 2023 - Kilikya Felsefe Dergisi / Cilicia Journal of Philosophy 10 (2):21-33.
    Wittgenstein Tractatus'ta anlamlı bir tümcenin işlevinin bir şey durumunu öne sürmek olduğunu belirtir ve böyle yapmayan bütün tümceleri anlam alanının dışına bırakır. Buna karşılık anlam alanının dışında kalan tümceler işlevsiz değildirler; onlar bir şeyleri gösterebilirler. Bu söylemek/göstermek ayrımı Tractatus için temel önemde olsa da ayrımın göstermek ile ilgili kısmını Wittgenstein yeterince açıklamaz. Bu yazıda bu kavramın özellikle de etik ve estetik söz konusu olduğunda bir bakış açısını göstermek olarak anlaşılabileceğini öne süreceğim. Algı çalışmalarında yaygın bir kavram olan bakış (...)
    Direct download (5 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  35.  99
    Fenomenoloji ve Analitik Felsefe.Hacımuratoğlu Eylem - 2023 - Felsefe Arkivi 59:78-96.
    Yüzyılın başından itibaren, kıta felsefesi ve analitik felsefe arasındaki tartışmalı ayrımın ötesine geçmeye çalışan ve özellikle fenomenolojinin birleştirici bir rol oynadığı girişimlere daha çok rastlamaya başladık. İki gelenek arasındaki köprünün fenomenoloji üzerinden kurulması, fenomenoloji ve analitik felsefenin kökende ortak sorulardan yola çıkmış olmalarına, tarihsel gelişimleri boyunca yollarının çeşitli şekillerde tekrar tekrar kesişmesine ve kısmen de felsefeden beklentilerin benzerliğine bağlanabilir. Makale iki felsefe arasındaki gelgitli ilişkiyi “anlam” sorusu üzerinden ele alıyor ve son yıllarda özellikle zihin felsefesi alanında ortaya çıkan işbirliğinin (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  36.  14
    Akışkan Modern Dünyada Birey ve Din Eğitimi.Ali Kemal Acar - 2026 - Marife Dini Araştırmalar Dergisi 26 (1):183-211.
    Günümüz insanı; bencillik, değerlerinden kopma ve yalnızlık kıskacında, hayatın gayesine dair bir anlamsızlık sarmalına hapsolmuştur. Bu sarmal, modern hayatın getirdiği hızlı değişimler ve beraberinde getirdiği yersizlik ve yurtsuzluk hissiyle her geçen gün daha da giriftleşmektedir. Akışkan modernite süreci, hayatın tüm katı ve güvenli yapılarını eriterek insanı sabit referans noktalarından koparmakta ve bireyi belirsiz bir hıza mahkûm etmektedir. Bu yeni düzende geleneksel bağlar ve toplumsal kurumlar işlevini yitirirken dünya, artık kuralların yerini belirsizliğin aldığı kaygan bir zemine dönüşmektedir. Sosyolojik veriler, dinin toplumsal (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  37. Frege’nin Özel Ad Kuramındaki Sonsuz Gerileme Sorunu.Alper Yavuz - 2018 - In Vedat Kamer & Şafak Ural, VIII. Mantık Çalıştayı Kitabı. İstanbul, Turkey: Mantık Derneği Yayınları. pp. 513-527.
    Öz: Frege özel adların (ve diğer dilsel simgelerin) anlamları ve gönderimleri arasında ünlü ayrımını yaptığı “Anlam ve Gönderim Üzerine” (1948) adlı makalesinde, bu ayrımın önemi, gerekliliği ve sonuçları üzerine uzun değerlendirmeler yapar ancak özel adın anlamından tam olarak ne anlaşılması gerektiğinden yalnızca bir dipnotta kısaca söz eder. Örneğin “Aristoteles” özel adının anlamının Platon’un öğrencisi ve Büyük İskender’in öğretmeni ya da Stagira’da doğan Büyük İskender’in öğretmeni olarak alınabileceğini söyler. Burada dikkat çeken nokta örnekteki özel adın olası anlamları olarak gösterilen belirli (...)
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  38.  46
    Din Psikoloğunun Objektif ve Subjektif Dinî Gerçeklik Alanlarına Yaklaşırken Bilimsel Objektiflik Adına Dikkat Etmesi Gereken Bazı Kriterler.Fatih Kandemir - 2018 - Ilahiyat Tetkikleri Dergisi 50:343-361.
    Felsefe çatısı altında uzun yıllar varlığını sürdüren psikoloji, 1879’da Wundt’un ilk psikoloji laboratuvarını kurmasıyla bağımsız bir disiplin olmuştur. Bu bağımsızlık psikolojinin kavram olarak “ruh bilimi”ni ifade etmesinden dolayı çok arzu ettiği fizik gibi bir bilim dalı olmasına yetmemiştir. Bu nedenle modern psikoloji, ruh kavramının metafizik özelliğinden dolayı onu temel çalışma alanının dışına itmiştir. Modern psikoloji artık “ruh” kavramını “insanın görülebilen ya da ölçülebilen özellikleri “olarak çalışma konusu yapmakla kalmamış, dinî konuları da bilimselliğe aykırı olduğu iddiası ile inceleme alanının dışında tutmuştur. (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  39.  74
    Allah’ın H'lik (خالق) İsminin Yorum ve Saussure’ün Gösterge Kuramı Çerçevesinde Semantik Anlamı.Hüseyin Erdem & Tuğba Öztürk - 2017 - Kader 15 (3):576-593.
    Öz: Semantik çalışmalarının tarihi çok öncelere dayandırılmasına rağmen esas IXX. Yüzyılda gündeme alınmaya başlanmıştır. Semantiğin öncüsü olarak da Ferdinand de Saussure’ü göstermemiz mümkündür. Onun özellikle gösterge kuramı bağlamında anlamın oluşmasını anlattığı çalışması bizim makalemizin de bel kemiğini oluşturmaktadır. Bu çalışmada Saussure’ün gösterge kuramından hareketle Allah’ın Hâlik isminin semantik anlamının verilmesi amaçlanmaktadır. Bunun için öncelikle klasik kelamda kelimeye verilen anlamları ortaya koyulup daha sonra da ayetler üzerinden Hâlik ismine semantik anlam verilmeye çalışılmıştır. Böylece kelimeye tarihsel olarak yüklenen anlam ile (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  40.  63
    Davidson’ın Metafor Kuramı Üzerine.Tuncay Turna - 2022 - Felsefe Arkivi 56:55-71.
    Davidson, özellikle semantik metafor kuramlarına karşı eleştirel bir yaklaşım geliştirir. Ona göre metafor, bu kuramların aksine, tek anlamlı olarak kabul edilmelidir. Bunun için ifadeleri, anlamla ve kullanımla ilgili olarak ikiye ayırır. Metafor tek anlamlı ve açıkça yanlış bir ifadedir. Fakat birisi, çoğunlukla, doğru olduğuna inandığı ifadeler dile getirme eğilimindedir. Bu nedenle, bilerek yanlış bir ifade dile getirmek anlamla değil; kullanımla ilgili olmalıdır. Metaforlar yanışlıklarından dolayı kullanımla ilgilidir ve muhatapta dürtmeye benzer bir etki ortaya çıkarırlar. Bu etkinin bir neticesi bazı karşılaştırmalar (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  41.  45
    A Study on the Meaning of Life and New Age Beliefs Among Theology Faculty Students.Mustafa Ulu & Cemil Osmanoğlu - 2023 - Ilahiyat Tetkikleri Dergisi 1 (60):82-96.
    Anlam arayışı insanın hayata bakışını etkileyen önemli bir psikolojik ihtiyaçtır. Bu ihtiyaç çeşitli din, inanç, ideoloji ve dünya görüşleri ile kimi felsefi anlayışlar ekseninde yapılandırılabilmektedir. Modernleşme, kapitalizm, karmaşık kent hayatı vb. etkisiyle giderek yalnızlaşan, yabancılaşan ve geleneksel değerleri benimsemekte zorlanan insanların yeni anlam arayışlarına yöneldikleri görülmektedir. Bugün, moda akımlar haline gelen yeni çağ inançları farklı ilgilere mazhar olmakta, giderek daha fazla gündemi meşgul etmektedir. Büyük kitlesel nüfus hareketleri, bilim, teknoloji ve iletişim alanında yaşanan gelişmeler bu tür dönüşümleri hızlandırmış (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  42.  66
    Meaning and Aesthetics in Imru’ al-Qays Poems in the Context of Tashbīh at-Tamthīlī.Müfide Ağırkan & İsa Güceyüz - 2025 - van İlahiyat Dergisi 12 (21):180-199.
    The literary art of Tashbīh at-Tamthīlī (representational simile), involves drawing comparisons based on two or more characteristics to create profound meanings. This technique conveys abstract concepts through more concrete and comprehensible images, offering readers an aesthetic experience. In Tashbīh at-Tamthīlī, the poet aims to make abstract thoughts more understandable by materializing the scenes or situations depicted, thus fostering a deeper comprehension of complex ideas. In this context, Imru’ al-Qays, is considered one of the most adept poets in using analogy during (...)
    No categories
    Direct download (2 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  43.  41
    Linguistic Borrowing and Semantic Development in Arabic Dictionaries An Analytical Study of Arabicized Examples.Mahmoud Fallaha - 2025 - Tasavvur - Tekirdag Theology Journal 11 (1):437-481.
    This research examines linguistic borrowing and semantic development in Arabic Language, focusing on the semantic transformations that bor-rowed words undergo across different historical periods. The study aims to track borrowed words in Arabic dictionaries and analyze their semantic development mechanisms, employing descriptive, analytical, and historical methodologies. The research first examines the concept of linguistic bor-rowing and its relationship with related terms such as Arabization (taʿrīb), lexical borrowing (dakhīl), and language contact (tamās), clarifying the dis-tinctions between them. It then traces this (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  44. Neden, Süreç ve Sonuçlarıyla Dinsel Değişim: Yaşar Alptekin Örneği.İbrahim Yıldırım & Asım Yapıcı - 2024 - Atebe 12:23-49.
    Dinsel değişim, din psikolojisinin kurulduğu dönemden itibaren güncelliğini koruyan konular arasında yer almaktadır. Tarihsel süreçten bugüne kadar olumlu veya olumsuz biçimde neredeyse tüm insanların muhtelif boyutlarda dinsel unsurlar ile temas ediyor oluşu, dinsel değişim konusunu akademik alanda önemli ve güncel tutan hususlardandır. Bu çalışma; inançlı olduğu hâlde dine karşı ilgisiz bir hayat sürdüren Yaşar Alptekin’in neden ve nasıl dindarlaştığı sorusuna cevap aramaktadır. Nitel araştırma tekniklerinden olan durum çalışması desenine bağlı olarak yürütülen bu araştırmada veriler doküman incelemesi ile elde edilmiştir. Bu (...)
    No categories
    Direct download (4 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  45.  98
    The Sacred as the Basic Dynamics of the Religious' Search for Meaning.Fatih Kandemir - 2022 - Marifetname 9 (2):329-352.
    The aim of this study is to examine the value of the sacred, which is one of the two basic psychologicalpillars of religion along with meaning, in the process of the religious individual's search for meaning. As it isknown, religion is located at the intersection of sacred and meaning. Some researchers have even stated thatreligion is nothing more than a process of searching for this sacred. According to some, the nature that existsin man in the existential sense, which leads him (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  46.  68
    Attitudes of Secondary School Students Towards Meaning of Life: A Comparison Between Anatolian Imam Hatip High School and Other High School Students (Example of Erzurum Province).Veysel Çolak & Yasin Yiğit - 2023 - Marifetname 10 (1):253-290.
    The main purpose of this research is to comparatively examine the attitude levels of students studying in Anatolian Imam Hatip High Schools and other types of high schools towards the meaning of life. The sample of the study is 975 students selected by random sampling method, studying at the 12th grade of Anatolian Imam Hatip High Schools and other types of high schools in Erzurum in the 2022-2023 academic year. The research was designed according to the survey model, which is (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  47.  87
    Theology (Kalām) in Terms of al-Fārābī’s Metaphysics of Perfection.Rıza Tevfik Kalyoncu - 2023 - Kader 21 (1):246-269.
    This article is about the place of kalām (theology) within the general structure of al-Fārābī's metaphysics. In this framework, the article consists of two parts. The first part examines the position of metaphysics within the framework of al-Fārābī's idea of perfection. In the second part, a close reading of al-Fārābī's al-Ibāna ʿan ġarażi Arisṭuṭālīs fī kitābi mā baʿda al-ṭabīʿa is made and al-Fārābī's approach to the theoretical aspect of theology within the theory of milla is analyzed. Since al-Fārābī's theories of (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  48.  90
    Reflections of the Application of Qurb al-Jiwār in the Arabic Language on the Verses of the Qurʾān.Harun Abacı - 2021 - Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 25 (3):1045-1064.
    According to the majority of linguists, case markers at the end of a declinable word, which could be of vowel, letter or elision type, are indicators of meaning. In other words according to the general acceptance, the iʿrāb signs at the end of words help one to understand the function of a given word in a sentence. Knowing the functions of the words of a sentence in turn enables the sentence to be understood correctly. Although there are those who say (...)
    Direct download (4 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  49.  79
    The Effect of Making Joining (Vasl) on the Purpose of Stopping (Waqf) in the Holy Qur'an According to Sajawandi.Hasan Bulut - 2023 - Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 27 (1):120-135.
    Every word of the Qur'an ensures the understanding of the divine will. The foundation signs in it were created for this purpose. Just like the punctuation marks that ensure the correct understanding of a Turkish sentence, the foundation marks in the Qur'an have assumed the same function. The signs of foundation, which give the opportunity to breathe by interrupting the recitation at the places where the mana is completed, and the signs of ibtida, which provides the recitation starting from the (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
  50.  68
    The Effect of Language Extensions on Understanding Some Qurʾānic Concepts: The Example of the Word Mustad‘af.İshak Doğan & Ali Öge - 2021 - Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 25 (1):495-516.
    Due to its structure, language is open to change with the differentiation of time and events. The importance of language, which has a great importance in interpersonal communication, is much more privileged for Muslims who shape their civilizations according to the Qur’ān. Because the language in question in this medium is not only an element that completes human relations, but also the language of religion with divine characteristics, which communicates with people through revelation and belongs to the supreme creator. It (...)
    No categories
    Direct download (3 more)  
     
    Export citation  
     
    Bookmark  
1 — 50 / 190