Abstract

Bu makalede Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi’nde yer alan arşiv vesikaları içe risinde rastlanan adam öldürme ve adam yaralama suçları nedensellik yönünden incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmada 1912 ve 1914 yılları arasında İstanbul vilayetinde yaşanan ve örneklem olarak seçilen adam öldürme ve adam yaralama vakaları tarihsel (historical) yöntem ile ele alınmıştır. Bununla birlikte İslam hukuku ve Osmanlı hukukunun adam öldürme ve yaralama suçlarına bakış açısı sergilenmiştir. Son dönem Osmanlı ceza kanunnamelerine değinilerek incelediğimiz dönemde yürürlükte olan 1858 tarihli Ceza Kanunnâme-i Hümâyûnu muhtevasında yer alan adam öldürme ve yaralama suçlarına verilen cezalar incelenmiştir. Metinde yer alan olaylar kronolojik sıra ile değil de nedenleri doğrultusunda sıralanmıştır. Bu tür vakaların vuku buluş şekilleri, vuku bulduğu mekânlar ile vakalarda kullanılan suç aletleri irdelenmiştir. İnsanların adam öldürme sine ve adam yaralamasına yol açan ve onları bu suçlara sürükleyen etmenlerin tespitine çalışılmıştır. Geçmişte vuku bulan yaşantıları bilmenin günümüz insanlarına kazandıracağı deneyimin ne kadar gerekli ve önemli olduğu nazar-ı dikkate alındığında bu tespitin yapılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Çalışma suç tarihi araştırmalarında bu türden daha geniş bir çalışmaya ön ayak olması bakımından önem arz etmektedir.