Novi Pazar

Novi Pazar ; Нови Пазар
	Sentrum i Novi Pazar Sentrum i Novi Pazar
	Byvåpen
Region ; Distrikt	Šumadija og vestlege Serbia ; Raška
Flatevidd	15,34 km²
Flatevidd; • By	; 742 km²
Innbyggjarar ; • By (2022); • Byområde	; 106720 ; 71462
Tidssone	UTC+01:00 (UTC)
Postnummer	36300
Bilnummer	NP
	Nettstad: www.novipazar.org.rs
	Plassering av Novi Pazar

Novi Pazar (kyrillisk Нови Пазар, tyrkisk Yeni Pazar) er ein by og ein kommune i distriktet Raška i Serbia i den geografiske regionen Sandžak. Byen har noko over 70 000 innbyggjarar, medan kommunen har vel 105 000 innbyggjarar.

Namn

Namnet tyder «ny basar» på det lokale språket. Namnet kjem frå det tyrkiske ordet «pazar» og det serbiske/bosniske ordet «novi» som tyder «ny».

Historie

Byen kom til liv som ein handelsenklave nær byen Ras, som var hovudstad i kongedømet Serbia i mellomalderen. Ras var ikkje ein ideell stad som stoppestad for handelsmennene som reiste langs handelsvegane på Balkan, og ein ny handelsstad vart grunnlagd nokre få kilometer frå hovudstaden (og derfor namnet på byen).

Novi Pazar fekk formelt byrettar i 1459-1461 av Isa-beg Ishaković, som òg var grunnleggjaren av Sarajevo. Dei første skriftlege kjeldene nemner Novi Pazar på 1400-talet då Rådet i Republikken Ragusa sendte ein konsul til byen. Dette vitnar om at byen då alt truleg var utvikla med vegar til Dubrovnik, Niš, Sofia, Konstantinopel, Salonica (Thessaloníki), Sarajevo, Beograd og Budapest. Mange forfattarar skreiv om Novi Pazar og Evliya Celebi noterte at han var ein av dei største byane på Balkan på 1600-talet.

Byen var sete for Novibazar Sanjak under Det osmanske riket frå 1400-talet til 1900-talet.

Novi Pazar Sanjak vart okkupert og administrert av Austerrike-Ungarn frå 1878 til 1908. I 1908 kom området tilbake til Det osmanske riket, fram til 1912 då Serbia tok over under den første balkankrigen. Etter den første verdskrigen vart Novi Pazar mindre viktig.

Befolkningsutvikling

Historiske folketal
År	Folketal^[2]
1948	44 020
1953	50 189
1961	58 776
1971	64 326
1981	74 000
1991	85 249
2002	85 996
2011	100 410
2022	106 720

Busetnader

Dei største busetnadane i kommunen er:^[2]

	Folketal 2002	Folketal 2011	Folketal 2022
Novi Pazar	54 604	66 527	71 462
Mur	3 407	4 169	4 818
Postenje	3 471	3 930	4 232
Pobrđe	2 176	2 889	3 602
Izbice	1 566	1 596	1 886

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Novi Pazar» frå Wikipedia på engelsk, den 23. mars 2009.

Referansar

↑ «Укупан број становника, по насељеним местима / Total population, by settlements» (xlsx). Републички завод за статистику (Statistikkontoret for Republikken Serbia). Henta 30. september 2024.
1 2 «"Упоредни преглед броја становника 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, 2011. и 2022. године Comparative overview of the number of population in 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, 2011. and 2022."». stat.gov.rs. Statistical Office of the Republic of Serbia. Henta 30. september 2024.

[Folketeljing_2022-1] «Укупан број становника, по насељеним местима / Total population, by settlements» (xlsx). Републички завод за статистику (Statistikkontoret for Republikken Serbia). Henta 30. september 2024.

[Historisk-2] 1 2 «"Упоредни преглед броја становника 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, 2011. и 2022. године Comparative overview of the number of population in 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, 2011. and 2022."». stat.gov.rs. Statistical Office of the Republic of Serbia. Henta 30. september 2024.

[1]