Pengorkestraan

Pengorkestraan, pemancaragaman atau orkestrasi ialah kajian atau amalan menulis muzik untuk suatu orkestra (atau, secara lebih longgar, untuk mana-mana ensembel muzik seperti kugiran konsert) atau menyesuaikan muzik yang digubah bagi medium lain dalam orkestra. Juga dipanggil "instrumentasi", pengorkestraan ialah penugasan instrumen yang berbeza bagi memainkan bahagian yang berbeza (contohnya melodi, baris bes dan sebagainya) dalam suatu karya muzik. Contohnya, karya untuk piano solo boleh disesuaikan dan diorkestrakan supaya suatu orkestra itu boleh mempersembahkan karya tersebut, atau karya kugiran konsert boleh diorkestrakan untuk orkestra simfoni.

Pengorkestraan

disiplin akademik, kegiatan, konsep struktur muzik

Subkelas	instrumentasi
Sebahagian daripada	teori muzik
Diamalkan oleh	pengorkestra

Dalam muzik klasikal, para penggubah secara sejarahnya telah mengatur muzik mereka sendiri. Hanya secara bertahap sepanjang sejarah muzik, pengorkestraan dianggap sebagai seni dan profesion penggubahan yang berasingan. Dalam muzik klasikal moden, para komposer hampir selalu mengorkestrakan karya mereka sendiri. Dua pengecualian penting untuk ini ialah pengorkestraan karya piano solo Mussorgsky, Pictures at an Exhibition oleh Ravel dan orkestrasi String Quartet in A minor oleh Malcolm Arnold, yang menghasilkan Sonata for Strings yang terkemudian.

Walau bagaimanapun, dalam teater muzikal, muzik filem dan media komersial yang lain, adalah menjadi kebiasaan untuk menggunakan pengorkestra dan penyusun pada tahap tertentu kerana kekangan masa dan/atau tahap latihan penggubah mungkin menghalang mereka daripada mengorkestrakan muzik itu sendiri.

Peranan tepat pengorkestra dalam muzik filem sangat berubah-ubah dan sangat bergantung pada keperluan dan set kemahiran komposer tertentu.

Sebagai profesion

Seorang pengorkestra merupakan profesional muzik terlatih yang menugaskan instrumen dalam suatu orkestra atau ensembel muzik lain daripada karya muzik yang ditulis oleh penggubah, atau yang menyesuaikan muzik yang digubah untuk medium lain bagi suatu orkestra. Pengorkestra mungkin bekerja untuk penerbitan teater muzikal, syarikat pembuatan filem atau studio rakaman. Sesetengah pengorkestra mengajar di sekolah muzik, maktab atau universiti. Latihan yang dilakukan oleh pengorkestra berbeza-beza. Kebanyakan daripada mereka telah menamatkan pendidikan pascamenengah formal dalam muzik, seperti Sarjana Muda Muzik (B.Mus.), Sarjana Muzik (M.Mus.) atau diploma artis. Pengorkestra yang mengajar di sekolah muzik, maktab atau universiti mungkin dikehendaki memegang ijazah sarjana atau doktor falsafah. Pengorkestra yang bekerja untuk syarikat filem, syarikat teater muzikal dan pertubuhan lain mungkin diupah semata-mata berdasarkan pengalaman pengorkestraan mereka, walaupun mereka tidak memegang kelayakan akademik. Pada tahun 2010-an, memandangkan peratusan fakulti yang memegang ijazah terminal dan/atau ijazah kedoktoran merupakan sebahagian daripada bagaimana sesebuah institusi dinilai, ini menyebabkan peningkatan bilangan institusi lepasan menengah yang memerlukan ijazah terminal dan/atau kedoktoran.

Dalam amalan

Istilah pengorkestraan dalam erti kata khususnya merujuk kepada cara instrumen digunakan untuk menggambarkan apa-apa aspek muzik seperti melodi, harmoni atau irama. Contohnya, kord C major terdiri daripada not C, E, dan G. Jika not-not tersebut ditahan sepanjang tempoh sesuatu ukuran, penggubah atau pengorkestra perlu memutuskan instrumen apa yang memainkan kord ini dan dalam daftar apa. Sesetengah instrumen, termasuk alat tiup kayu dan bras adalah monofonik dan hanya boleh memainkan satu not kord dalam satu-satu masa. Walau bagaimanapun, dalam orkestra penuh terdapat lebih daripada satu instrumen ini, jadi penggubah boleh memilih untuk menggariskan kord dalam bentuk asasnya dengan sekumpulan klarinet atau trompet (dengan setiap instrumen berasingan diberikan salah satu daripada tiga not kord). Instrumen lain termasuk alat bertali, piano, kecapi, dan perkusi bernada bersifat polifonik dan mungkin memainkan lebih daripada satu not pada satu masa.