Kod INSEE
Kod INSEE (Perancis: code Insee) ialah istilah yang lazimnya merujuk kepada kod yang diberikan oleh Institut Kebangsaan Statistik dan Kajian Ekonomi (INSEE) kepada unit geografi dalam Kod Geografi Rasmi (Perancis: Code officiel géographique, disingkatkan sebagai COG) Perancis. COG merupakan suatu nomenklatur dan daftar rujukan yang menghubungkan setiap entiti geografi dengan kod serta nama rasminya. Sistem ini meliputi komun, kanton, arondisemen, jabatan, kawasan, beberapa jenis kolektiviti wilayah, wilayah seberang laut serta negara dan wilayah asing.[1]
Kod ini digunakan untuk menyelaraskan pengenalpastian wilayah dalam banci penduduk, statistik rasmi, daftar pentadbiran dan sistem maklumat. INSEE mengemas kini COG setiap tahun bagi mencerminkan perubahan seperti penubuhan atau pembubaran komun, penggabungan wilayah, perubahan nama dan pemindahan sesuatu komun dari satu jabatan ke jabatan yang lain.[2]
Kod geografi INSEE tidak sama dengan nombor pengenalan kebangsaan seseorang. Nombor Pendaftaran dalam Daftar, atau Perancis: numéro d'inscription au répertoire (NIR), ialah nombor pengenalan individu yang lazimnya dikenali sebagai nombor keselamatan sosial Perancis. Walau bagaimanapun, NIR mengandungi kod geografi tempat lahir yang diambil daripada COG.[3]
Sejarah dan status perundangan
suntingKod Geografi Rasmi diterbitkan buat pertama kali pada 1 Oktober 1943. Sistem tersebut dibangunkan untuk menyokong kerja statistik dan beberapa urusan pentadbiran, termasuk pengenalpastian tempat lahir dalam daftar individu. Sejak itu, COG berkembang mengikut perubahan pembahagian pentadbiran Perancis dan perubahan sempadan serta status wilayah di dalam dan di luar Perancis.[1]
Walaupun telah digunakan sejak 1943, status rasminya sebagai suatu nomenklatur pentadbiran ditegaskan melalui keputusan menteri bertarikh 28 November 2003. Keputusan tersebut mentakrifkan COG sebagai nomenklatur bagi kolektiviti wilayah dan kawasan pentadbiran Perancis serta negara dan wilayah asing. Keputusan yang sama menetapkan bahawa COG hendaklah diuruskan, diterbitkan dan dikemas kini setiap tahun oleh INSEE.[4]
COG mengandungi rekod sejarah perubahan komun sejak 1943. Rekod ini membolehkan sesuatu kod ditafsirkan berdasarkan tarikh tertentu, terutama apabila nama, sempadan atau status pentadbiran sesuatu wilayah telah berubah.[5]
Liputan dan organisasi
suntingCOG merangkumi Perancis Metropolitan, jabatan dan kawasan seberang laut, kolektiviti serta wilayah seberang laut Perancis, dan negara serta wilayah asing. Kod bagi wilayah seberang laut Perancis umumnya menggunakan awalan 97 atau 98, manakala kod bagi negara dan wilayah asing bermula dengan 99.[1]
Set data COG dibahagikan mengikut jenis entiti pentadbiran. Panjang kod yang digunakan dalam edisi 2026 adalah seperti berikut:[2]
| Jenis entiti | Panjang kod | Entiti yang dikenal pasti |
|---|---|---|
| Kawasan | 2 aksara | Kawasan pentadbiran Perancis |
| Jabatan | 3 aksara | Jabatan dan unit pentadbiran yang setara |
| Arondisemen jabatan | 4 aksara | Bahagian pentadbiran dalam sesebuah jabatan |
| Kanton atau kanton semu | 5 aksara | Kanton dan unit statistik yang setara |
| Komun | 5 aksara | Komun, arondisemen perbandaran serta beberapa jenis komun bersekutu atau terwakil |
| Kolektiviti wilayah yang menjalankan kuasa jabatan | 4 aksara | Kolektiviti wilayah dan kolektiviti berstatus khas |
| Negara atau wilayah asing | 5 aksara | Negara, wilayah dan entiti geografi di luar Perancis |
Walaupun kebanyakan kod hanya terdiri daripada angka, COG bukanlah sistem berangka sepenuhnya. Sesetengah kod mengandungi huruf, khususnya kod bagi beberapa jabatan dan kolektiviti wilayah, termasuk jabatan di Corsica dan beberapa wilayah seberang laut. Oleh itu, kod INSEE lebih tepat diperihalkan sebagai kod berangka atau abjad angka.
COG pada asasnya menghubungkan sesuatu kod dengan nama rasmi entiti geografi yang dikenal pasti. COG tidak mengandungi bentuk geometri atau garisan sempadan pada peta. Data kartografi bagi sempadan pentadbiran Perancis disediakan secara berasingan oleh Institut Kebangsaan bagi Maklumat Geografi dan Perhutanan (IGN), termasuk melalui set data yang diselaraskan dengan edisi tahunan COG.[1]
Kod komun
suntingKod komun INSEE ialah antara komponen COG yang paling banyak digunakan. Kod ini terdiri daripada lima aksara. Bagi kebanyakan komun di Perancis Metropolitan, bahagian awalnya sepadan dengan kod jabatan, manakala tiga angka terakhir membezakan komun dalam jabatan tersebut.
Sebagai contoh, kod rasmi bagi komun Paris ialah 75056. Paris secara keseluruhannya mempunyai satu kod komun, manakala 20 arondisemen perbandarannya diberikan kod berasingan daripada 75101 bagi arondisemen pertama hingga 75120 bagi arondisemen ke-20.[6]
Kod komun digunakan bersama-sama dengan kod bagi peringkat pentadbiran yang lebih tinggi. Fail komun INSEE, sebagai contoh, turut menunjukkan kawasan, jabatan, arondisemen dan kanton yang merangkumi setiap komun.[2]
Kod dan nama sesebuah komun tidak semestinya kekal tanpa perubahan sepanjang masa. Perubahan yang boleh direkodkan dalam COG termasuk:
- penubuhan atau pembubaran komun;
- penggabungan beberapa komun menjadi sebuah komun baharu;
- pemisahan atau pemulihan komun terdahulu;
- perubahan nama rasmi;
- pemindahan komun ke jabatan atau arondisemen lain; dan
- perubahan status antara komun biasa, komun bersekutu, komun terwakil dan arondisemen perbandaran.
Oleh sebab itu, tahun rujukan sesuatu edisi COG perlu dinyatakan apabila data daripada beberapa tempoh dibandingkan. INSEE menyediakan jadual padanan dan sejarah pasangan kod–nama bagi membantu pengguna menyesuaikan statistik lama dengan pembahagian pentadbiran semasa.[5]
Kegunaan
suntingCOG pada asalnya diwujudkan bagi kerja statistik dan urusan pentadbiran. Antara kegunaan utamanya termasuk:
- mengelaskan data dalam banci penduduk;
- menghubungkan statistik penduduk, perumahan, pekerjaan dan kegiatan ekonomi dengan wilayah tertentu;
- menyelaraskan nama dan kod wilayah antara agensi kerajaan;
- mengenal pasti tempat kelahiran atau tempat kediaman dalam daftar pentadbiran;
- menjejaki kesan perubahan sempadan dan penggabungan komun terhadap siri statistik; dan
- membolehkan pertukaran data antara sistem maklumat yang menggunakan pembahagian geografi yang sama.
Kod ini digunakan dalam pelbagai pangkalan data awam dan pentadbiran. Rekod sejarahnya membolehkan sesuatu nama tempat dikenal pasti mengikut tarikh, walaupun komun berkenaan kemudiannya telah bertukar nama, digabungkan atau dibubarkan.[1]
Hubungan dengan nombor pengenalan individu
suntingINSEE turut menguruskan Daftar Kebangsaan Pengenalpastian Orang Perseorangan (Perancis: Répertoire national d'identification des personnes physiques, RNIPP). Setiap individu yang didaftarkan dalam RNIPP diberikan NIR, iaitu nombor pengenalan unik yang lazimnya dikenali sebagai nombor keselamatan sosial.[7]
NIR terdiri daripada 13 digit asas dan kunci kawalan dua digit. Komponennya menunjukkan jantina, tahun dan bulan kelahiran, kod tempat lahir serta nombor turutan yang membezakan individu yang lahir pada tempat dan tempoh yang sama.[3]
Lima kedudukan dalam NIR digunakan untuk kod tempat lahir. Bagi seseorang yang lahir di Perancis, bahagian ini biasanya berasaskan kod komun dalam COG. Oleh itu, kod geografi INSEE ialah salah satu komponen NIR, tetapi tidak dengan sendirinya merupakan nombor pengenalan individu.[8]
RNIPP merangkumi orang yang lahir di wilayah Republik Perancis dan, apabila diperlukan, orang yang lahir di luar negara. Oleh itu, NIR tidak hanya diberikan kepada warganegara Perancis.[7]
Perbezaan daripada poskod
suntingKod komun INSEE tidak sama dengan poskod. Kod INSEE diberikan oleh INSEE bagi tujuan statistik dan pentadbiran, manakala poskod ditentukan oleh La Poste bagi pengendalian dan pengedaran surat.[9]
Satu poskod boleh digunakan oleh beberapa komun, dan sesebuah komun boleh mempunyai lebih daripada satu poskod. Sebaliknya, setiap entiti geografi dalam edisi tertentu COG mempunyai kod pengenalannya sendiri. Sebagai contoh, kod komun Paris ialah 75056, sedangkan alamat di Paris menggunakan poskod antara 75001 dengan 75020 mengikut arondisemen.
Penerbitan data
suntingINSEE menerbitkan edisi baharu COG berdasarkan keadaan pentadbiran pada 1 Januari setiap tahun. Fail tahunan mengandungi senarai kod dan nama semasa, manakala fail sejarah merekodkan perubahan yang berlaku sejak 1943.[2]
Data boleh dimuat turun dalam format seperti CSV dan dBase. INSEE turut menyediakan halaman metadata bagi setiap kawasan, jabatan, arondisemen dan komun, serta antara muka pengaturcaraan aplikasi untuk penggunaan dalam sistem maklumat.[1][2]
Lihat juga
suntingRujukan
sunting- 1 2 3 4 5 6 Joachim Clé; dll. (23 Jun 2025). "Le code officiel géographique : la géographie sans les cartes". INSEE (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 18 Julai 2026. Explicit use of et al. in:
|author=(bantuan) - 1 2 3 4 5 "Code officiel géographique au 1er janvier 2026". INSEE (dalam bahasa Perancis). 24 Februari 2026. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- 1 2 "Numéro d'inscription au répertoire". INSEE (dalam bahasa Perancis). 21 Mei 2019. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Arrêté du 28 novembre 2003 relatif au code officiel géographique". Légifrance (dalam bahasa Perancis). 28 November 2003. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- 1 2 "Historique des communes". INSEE (dalam bahasa Perancis). 1 Januari 2026. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Commune de Paris". INSEE (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 18 Julai 2026.
- 1 2 "Répertoire national d'identification des personnes physiques". INSEE (dalam bahasa Perancis). 14 Januari 2026. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Comment est constitué mon Numéro d'Identification au répertoire (NIR)?". INSEE (dalam bahasa Perancis). 4 Februari 2025. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Est-ce que le code Insee de ma commune est égal au code postal?". INSEE (dalam bahasa Perancis). 4 Februari 2025. Dicapai pada 18 Julai 2026.