အဒေါလ်ဖ် "အာဒဳ" ဒါတ်သၠာ
အဒေါလ်ဖ် "အာဒဳ" ဒါတ်သၠာ (ဂျာမာန်: Adolf "Adi" Dassler; ၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၉၀၀ – ၆ သေတ်တေမ်ဗါ ၁၉၇၈) ဝွံ ဒှ်တၠပညာဓန ကေုာံ ညးမဒက်ပ္တန် ကုမ္ပဏီကပေါတ်ဝေင်ကာယ အလုံဂၠးကဝ် မပြာကတ်တဴ နကဵုယၟု အာဒိဒတ် (Adidas) ရ။ ညးဝွံ နကဵုစောန်စၞေဟ် ပ္ဍဲအရာမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ဒက်ပ္တန်မတ်ဒြပ်ဒေါင်ဂှ် ဒှ်ပူဂဵုအဓိက မပြံင်လှာဲကဵု သၞောတ်စက်မတ်ဒြပ်စလောအ်ဝေင်ကာယ (Athletic shoe industry) ပ္ဍဲဂၠးကဝ်မွဲဇကုရ။
အတ္ထုပ္ပတ္တိ ခမၞောန်
ပလေဝ်ဒါန်အဒေါလ်ဖ် ဒါတ်သၠာ ၜံင်သၠးမတ် ပ္ဍဲဍုင် Herzogenaurach ဍုင်ဂျာမနဳရ။ ကြဴနူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ပထမတုဲ ညးစပ္တန်ပရေင်ကမၠောန်ကုတ်မတ်ဒြပ် နကဵုစက်ဂအုံ သၟတ်မွဲ ပ္ဍဲဖိုန်ပုင်မိညးရ။ ညးကဵု ကောညး ရူဒေါလ်ဖ် ဒါတ်သၠာ (Rudolf Dassler) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကုမ္ပဏီ Gebrüder Dassler Schuhfabrik (ဖွာင်စက်မတ်ဒြပ်ကောဒေအ်ဒါတ်သၠာ) ရ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၆ ကာလမကၠောန်ပေါဲဝေင်အဝ်လိမ်ပိစ် ပ္ဍဲဍုင်ဗာလေန်ဂှ် ဒါတ်သၠာ သောန်ဗဒှ်မတ်ဒြပ် သွက်အစာဝေင်ကာယ ဒုင်ယၟု Jesse Owens ဂှ်ရ။ တင်ဏအ်ဝွံ ကဵုကမၠောန်ညးတအ် ပြာကတ်တိုန်အာ အလုံဂၠးကဝ်ရ။
ကောန်ကမၠောန် ပါ်တိတ်
ပလေဝ်ဒါန်ကြဴနူပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယတုဲ ကောဒေအ်ညးၜါ ကယျာန်ကယျာန်ဓဝါတ်ညးသ္ကံတုဲ ပါ်ခြာအာအိုတ်ရ။
- အဒေါလ်ဖ် ဒါတ်သၠာ ဂှ် ဒက်ပ္တန်ကုမ္ပဏီ Adidas (ကေတ်နူယၟုမကော်ခမၞန်ညး Adi ကေုာံ Das) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၉ ရ။
- ရူဒေါလ်ဖ် ဒါတ်သၠာ ဂှ် ဒက်ပ္တန်ကုမ္ပဏီ Puma ရ။
နိဂီု
ပလေဝ်ဒါန်အဒေါလ်ဖ် ဒါတ်သၠာ စုတိအာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၈ ပ္ဍဲဍုင်မိမညး Herzogenaurach ဟိုတ်နူယဲကျာစှ်ေ (Heart failure) ရ။ ကမၠောန်ညး သောန်ဗဒှ်လဝ် အာဒိဒတ် (Adidas) ဂှ် ဆက်ဒှ်ဒၟံင် အာဲကၟာဲပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အာဲကၟာဲဝေင်ကာယ ဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ဆက်စိုပ်ကၠုင် ဒေသခေတ်လၟုဟ်ရ။