सारण जिला (भोजपुरी: 𑂮𑂰𑂩𑂝 𑂔𑂱𑂪𑂰) भारत गणराज्जके बिहार राज्यमे स्थित एगो जिला हे । हियाँके प्रशासनिक मुख्यालय छपरा हे । गङ्गा, गण्डक एवं घाघरा नदीसे घिरल ई जिला भारतमे मानव बसावके सार्वाधिक प्राचीन केन्द्रमे एक हे । सम्पूर्ण जिला एक समतल एवं उपजाऊ प्रदेश हे । भोजपुरीभाषी क्षेत्रके पूर्वी सीमा पर स्थित ई जिला सोनपुर मेला, चिरान्द पुरातत्व स्थल एवं राजनीतिक चेतनाला प्रसिद्ध हे ।[]

सारण जिला
𑂮𑂰𑂩𑂝 𑂔𑂱𑂪𑂰
बिहारके जिला
सारण जिलामे कृषिक्षेत्र
सारण जिलामे कृषिक्षेत्र
बिहारमे सारण जिलाके स्थानके अवस्थिति
बिहारमे सारण जिलाके स्थान
निर्देशाङ्क (छपरा): 25°55′N 84°45′E / 25.917°N 84.750°E / 25.917; 84.750निर्देशाङ्क: 25°55′N 84°45′E / 25.917°N 84.750°E / 25.917; 84.750
देश भारत
राज्य बिहार
प्रमण्डलसारण
मुख्यालयछपरा
तहसील20
सरकार
  लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र१. सारण, २. महाराजगञ्ज (सीवान जिला सङ्गे साझा)
  विधानसभा क्षेत्रएकमा, माञ्झी, बनियापुर, तरैया, मढ़ौरा, छपरा, गरखा, अमनौर, परसा, सोनपुर
क्षेत्रफल
  कुल2,641 किमी2 (1,020 वर्ग मील)
जनसङ्ख्या
 (2011)
  कुल३९,५१,८६२
  घनत्वLua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (Lua error in Module:Convert at line 1866: attempt to index local 'en_value' (a nil value).)
जनसाङ्ख्यिकी
  साक्षरता६८.५७ प्रतिशत
  लिङ्गानुपात९४९
समयमण्डलयुटिसि+०५:३० (भा मा स)
पिनकोड
मुख्य राजमार्गरा रा २८बी, एनएच ८५, रा रा १०१, रा रा १०२, रा रा १९
जालस्थलsaran.nic.in

प्राचीनकाले सारणके भूमि वनके असीम विस्तार आउ एकरामे विचरेवाला हिरणके चलते प्रसिद्ध हलै । हिरण (सारङ्ग) एवं वन (अरण्य) के चलते एकरा सारङ्ग अरण्य कहल गेलै जे कालक्रममे बदलके सारण हो गेलै । ब्रिटिश विद्वान जेनरल कनिङ्घम ई ऐसन धारणा व्यक्त कैल है कि मौर्य सम्राट अशोकके कालमे हियाँ लगावल गेल धम्म स्तम्भके 'शरण' कहल जा हलै जे बादमे सारण कहलाए लगलै आउ ई क्षेत्रके नाम बन गेलै । सारणके मुख्यालय छपरा बड्डी प्रसिद्ध रहलै हे आउ नित्य एकरा छपरा जिलो कहल जा हे । जिलाके छपरा नामके आगे धार्मिक कारणो बतलावल जाेलै हे कि भगवान् श्रीराम अपन वनवास खन्नि हियाँ ६ दिन तक रुकलन हल । ई कारण एकर नाम छपरा पड़लै हे । हियाँपर भगवान् श्रीराम अपन भाई भरतजी से भेटैलन हल जौन कारण ई स्थलके आझो भरत मिलाप चौकके नामसे जानल जा हे ।

सम्बन्धित लेख

सम्पादित करथिन
  1. "Bihar: A Quick Guide to Saran". https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/. Archived from the original on 14 अप्रैल 2019. Retrieved 1 मार्च 2019. {{cite web}}: External link in |website= (help)